سرمایهگذار ناشناس در آشوراده
طرح گردشگری آشوراده پس از دو دهه مناقشه به جریان افتاده، اما نام و هویت سرمایهگذار در هالهای از ابهام است
هفت صبح| طرح گردشگری آشوراده بعد از دو دهه مقاومت فعالان محیط زیست، قرار است به سرمایهگذار جدیدی واگذار شود. به گفته استاندار گلستان کلنگ اجرای این طرح در هفته دولت به زمین زده میشود. همزمانی اعلام این خبر با سفر یک چهره اقتصادی به این استان و سرمایهگذاری او در طرحهای حمل و نقلی گلستان، گمانه حضور او در آشوراده را هم پررنگ کرده بود؛
اما مسئولان استانی میگویند که موضوع یافتن سرمایهگذار برای طرح طبیعتگردی آشوراده هیچ ربطی به شرکت داتوان نداشته و سرمایهگذار طرح مصوب گردشگری آشوراده، یک شخص حقوقی و شرکت دراج کبیر است. البته جستوجوی خبرنگار هفتصبح در سایت روزنامه رسمی و گوگل برای یافتن نام هیئت مدیره این شرکت بدون نتیجه میماند و هیچ نامی از شرکت دراج کبیر در دنیای وب به چشم نمیخورد.
دو دههای هست که مناقشه بر سر توسعه گردشگری در جزیره آشوراده ادامه دارد و هر بار دولتی روی کار میآید، اجرای این طرح به مجری جدید واگذار میشود. کنشهای جدی در مخالفت با اجرای طرح گردشگری آشوراده، از سال 1393 و پس از امضای تفاهمنامهای میان سازمان میراث فرهنگی و سازمان حفاظت محیطزیست برای توسعه گردشگری در این جزیره، آغاز میشود. به دنبال امضای این تفاهم نامه، موجی از اعتراض تشکلهای محیطزیستی شکل میگیرد و با تلاش معترضان، سازمان بازرسی کل کشور به مسئله ورود کرده و صراحتا با واگذاری آشوراده مخالفت میکند.
دعوا در آشوراده صرفا بر سر توسعه طبیعتگردی نبود؛ بلکه اجرای سازههای سنگین در جزیرهای که از نظر زیستی جزو مناطق بسیار مهم به شمار میرود و عدم توجه به ظرفیت اکولوژیکی این جزیره، مهمترین نقطه اختلاف بین حامیان محیط زیست و سرمایهگذاران این پروژه بود.
کمپینی برای مقابله با توسعه گردشگری آشوراده
فعالان محیط زیست بارها برای مقابله با توسعه گردشگری در آشوراده کمپینهای مختلفی تشکیل دادند. نگرانی آنها صرفا اجرای پروژه گردشگری در این جزیره نبود بلکه آنها به استناد تجربه پروژههای مشابه، نگران بودند که طرح اولیه با محدودیتهای محیط زیستی تصویب شود اما در مرحله اجرا، سازهها و کاربریها افزایش پیدا کند.
به همین دلیل فعالان محیط زیست خواستار مشارکت و نظارت مستقیم بر فرآیند تهیه، تصویب و اجرای طرح گردشگری آشوراده بودند. حتی در دوره عیسی کلانتری، بحث تشکیل یک سازوکار نظارت مردمی با حضور نمایندگان شبکههای محیطزیستی مطرح شد؛ اما هرگز در این زمینه موفق نشدند و حتی نتوانستند به نسخه مطالعات ارزیابی طرح دسترسی پیدا کنند.
این طرح گردشگری در سالهای اخیر هم چندین بار با توقف و تعویض مجری مواجه شد. در آبان ۱۴۰۳، ساختوساز این طرح متوقف شد و در سال گذشته مجددا اقداماتی برای واگذاری به سرمایهگذار جدید آغاز شد. در آذر ۱۴۰۴ رئیسکل دادگستری گلستان گفته بود که از نظر حقوقی مانعی برای اجرای طرح وجود ندارد و مشکلات باقیمانده بیشتر به مسائل اجرایی، محیطزیستی و ورود سرمایهگذار مربوط است.
کلنگ طرح در هفته دولت به زمین میخورد
هفته گذشته علیاصغر طهماسبی استاندار گلستان از صدور موافقت اصولی طرح گردشگری جزیره آشوراده و واگذاری زمین به سرمایهگذار بخش خصوصی خبر میدهد. به گفته او این طرح در هفته دولت امسال کلنگزنی و عملیات اجرایی آن آغاز میشود. در حالی این مقام مسئول از کلنگزنی پروژه و تجهیز کارگاه توسط سرمایهگذار خبر میدهد که قدیر حسن زاده، مدیرکل حفاظت محیطزیست گلستان در گفتوگو با هفت صبح توضیح میدهد که طرح در هفته دولت به سرمایهگذار واگذار میشود و آنها 6 ماه فرصت دارند که آن را بررسی کنند.
او ادامه میدهد: تجهیز کارگاه زمانی انجام میشود که بخواهند کار اجرایی انجام دهند. در این مرحله عملیات اجرایی در کار نیست. شایعاتی هم درباره حضور برخی چهرههای پرحاشیه اقتصادی در پروژه گردشگری آشوراده منتشر شده بود اما حسن زاده اطمینان میدهد که سرمایهگذار طرح گردشگری آشوراده اسمهایی نیست که از او سوال شده است و میراث فرهنگی این سرمایهگذار را آورده است. جلسات مقدماتی کار برگزار شده و مراحل مقدماتی، قبل از آمدن زنجانی به استان گلستان طی شده است.
مدیرکل حفاظت محیطزیست گلستان تاکید میکند که سرمایهگذار بر اساس طرحی که سازمان محیط زیست تدوین کرده، کار را پیگیری خواهد کرد. در این طرح، ساخت و ساز چندانی وجود ندارد و سازههای سبک در جزیره پیاده میشود و ساخت و سازهای سنگین به ساحل بندر ترکمن منتقل شده است.
به گفته حسن زاده، ظرفیت برد روزانه جزیره آشوراده 500 نفر تعیین شده و دو سال قبل هم برای توسعه گردشگری در این جزیره قراردادی با یک سرمایهگذار بسته میشود اما به دلیل اینکه این شرکت نتوانسته کار را پیش ببرد، مسئولان استانی به دنبال سرمایهگذار جدید میگردند. حالا امیدوارند که با پیدا شدن این سرمایهگذار، جزیره آشوراده از این وضعیت خارج شود.
مدیرکل حفاظت محیطزیست گلستان که درباره نام سرمایهگذار حضور ذهن ندارد، ارائه توضیحات تکمیلی را به فریدون فعالی مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گلستان واگذار میکند.
طرح مصوب آشوراده اجرا میشود
فعالی نیز در گفتوگو با هفت صبح تاکید میکند که جزیره آشوراده یک طرح مصوب دارد که به تصویب سازمان محیط زیست رسیده و این طرح بر اساس شاخصهای محیط زیستی و توسعه پایدار است.به گفته مدیر کل میراث فرهنگی گلستان، بر اساس طرح مصوب، 22 هکتار عرصه آشوراده به سرمایهگذار واگذار میشود تا طرح طبیعتگردی در آن اجرا شود.
از آنجایی که این طرح به تنهایی توجیه فنی و اقتصادی ندارد، برای اینکه بتواند توجیه پیدا کند، سازههای سنگین آن به 70 هکتار از زمینهای داخل بندر ترکمن منتقل میشود؛ زیرا سرمایهگذار نمیتواند در خود آشوراده هیچ سازه سنگینی را اجرا کند. بنابراین سازههای سنگین و هتلینگ در خود محدوده شهرستان ترکمن اجرایی میشود و افراد با قایق به جزیره منتقل میشوند. افرادی که به جزیره میروند، میتوانند از سایت پرنده نگری برای دیدن پرندههای زمستان گذران استفاده کنند یا سایت گاومیشها و ... را ببینند.
دراج کبیر متعلق به کیست؟
فعالی هم سرمایهگذاری یک چهره پرحاشیه اقتصادی در طرح گردشگری آشوراده را رد میکند و یک شخصیت حقوقی به نام شرکت «دراج کبیر» که در تهران و استانهای دیگر کار گردشگری انجام داده است را سرمایهگذار این طرح اعلام میکند؛ اما جستجوی خبرنگار هفت صبح برای یافتن نام هیئت مدیره این شرکت در سایت روزنامه رسمی و گوگل بدون نتیجه باقی میماند.
هیچ نامی از شرکت دراج کبیر در هیچ سایتی -به جز یک خبر مربوط به سرمایهگذاری در آشوراده- ثبت نشده است. نتیجه جستجو برای دراج کبیر، صفحات متعددی با نام «دراج کویر» را ردیف میکند که این شرکت در سال 1359 در شهر رفسنجان در زمینه پسته فعالیت خود را آغاز میکند و بعدها به حوزه راهسازی و ساخت و ساز مسکن روی میآورد.
