حجت بر تندروها تمام شد
پیام پزشکیان به آمریکا، اسرائیل و تندروهای داخلی؛ نه تسلیم و نه عقبنشینی از دیپلماسی بود
گروه سیاسی| سخنرانی مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل در عین موجز بودن، فراگیر، جامع، قاطع، صریح، دیپلماتیک و روشنکننده موضع ایران بود. او توانست از یکسو با نشان دادن تصاویر رهبری شهید انقلاب و کودکان و شهروندان کشته شده در جریان جنگ، از نظر احساسی مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد و عمق جنایات آمریکا را در پیشگاه جهانیان نمایان کند و از سوی دیگر با دلایلی متقن ثابت کند که تجاوز علیه ایران با هیچیک از اصول و قواعد بینالمللی سازگار نبوده است.
رسوا کردن سیاستهای جنگافروزانه آمریکا
واکنش سریع او به سخنان ترامپ در مجمع عمومی نیز ویژگی مهم دیگری از سخنان پزشکیان بود. او با صراحت اعلام کرد که ما ایرانیان نه تروریست بلکه قربانی تروریسم موجود در جهانیم. او گفت: «ما تروریست نیستیم و از خودمان دفاع میکنیم. مردم ایران آماج حملات ناجوانمردانه آنان بودند که به ما تحمیل کردند و ما از خود در برابر آخرین تکنولوژی آمریکا و اسرائیل که با آن به ما حمله کردند، از خود دفاع کردیم و مردم ما باقدرت ایستادند».
پزشکیان با این سخن علاوه بر آنکه پاسخی دقیق به اتهام مطرح شده از سوی ترامپ داد، با تکیه بر مبنای حقوقی دفاع مشروع در قواعد بینالمللی روشن کرد که حملات ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه، نه از سر جنگطلبی بلکه برای دفاع بوده است. پزشکیان در ادامه گفت که ایران ۲۰۰ سال است به هیچ کشوری حمله نکرده است که این سخن نیز یادآور تمدن صلحطلب ایران داشت؛ تمدنی که چند وقت پیش ترامپ تهدید به نابودیاش کرده بود. او اتهام فعالیت غیرصلحآمیز هستهای که به طور مکرر از سوی آمریکا و اسرائیل مطرح میشود را نیز رد کرد و گفت که ما صنعت هستهای را برای حوزه انرژی و فعالیتهای پزشکی، کشاورزی نیاز داریم و صریح اعلام کرد که ما صنعت هستهای را برای ساخت بمب نمیخواهیم اما از دانش هستهای نیز صرف نظر نمیکنیم.
حملهای تمامعیار به اسرائیل
پزشکیان با طرح مسئله فلسطین، نسلکشی در غزه را به جهان یادآوری کرد و با این طرح موضوع، جنایات اسرائیل را نیز بیش از همیشه در چشم جهانیان عریان کرد. او با طرح مسئله فلسطین بر موج گسترده ضداسرائیلی که در دو روز گذشته در سازمان ملل حاکم است سوار شد و توانست از این منظر اسرائیل را هم مورد هجمه قرار دهد تا نشان دهد رژیمی که حملهکننده به ایران بوده است، عامل نسلکشی غزه نیز بوده است؛ او از عنوان «قتل عام» استفاده کرد؛ معنایی مشابه «نسلکشی» که دادگاه کیفری بینالمللی نیز با استناد به همین عنوان اسرائیل را محکوم کرده بود. پزشکیان در ادامه مسئله غزه را مطرح کرد که اسرائیل میکُشد اما ایران تحریم میشود و ایران اجازه حضور بازرسان آژانس را میدهد و اسرائیل بمب اتم میسازد.
توأمانی مقاومت و دیپلماسی
پزشکیان تا اینجا از سر مقاومت سخن گفت و به خوبی تبیین کرد که ایران ایستاده است و از حقوق حقۀ خود گامی به پیش نمیرود اما او در عین حال راهحل دیپلماتیک نیز ارائه داد. پزشکیان با گفتن یک جمله بسیار روشن مبنی بر اینکه «برای دفاع، از جنگ نمیترسیم و برای صلح از مذاکره نمیگریزیم» روشن کرد که ایران در صورت ادامه جنگ، میجنگد اما به مذاکره و روشهای دیپلماتیک نیز پشت نمیکند. او گفت «راهحل، توافقی است که به جهان اطمینانی معتبر از صلحآمیز بودن برنامه ایران و به ملت ایران اطمینان از حفظ حقوقش بدهد».
پزشکیان در سخنی مهم به همسایگان ایران نیز اطمینان داد که ایران دنبال بیثباتی نیست و به نوعی آنها را نیز به گفتوگو دعوت کرد و گفت که ایران آنها را رقیب خود نمیداند. درباره تنگه هرمز نیز از یکسو تبیین کرد که ایران اجازه نمیدهد در عین حال که بر ایران تحریمها اِعمال میشود، دیگر کشورها آزادانه از این آبراهها عبور کنند. او مسئله تنگه هرمز را نیز به رفع محدودیتهای ناشی از جنگ گره زد و مشخص کرد که تا وقتی وضعیت ایران به حالت عادی برنگردد، نباید انتظار داشت که ایران وضعیت تنگه هرمز را عادی کند. او در انتها خطاب به همه کشورها گفت که: «ما جهان را نه به جنگی دیگر، بلکه به صلح و عدالت فرا میخوانیم، نه از سر ضعف، بلکه از سر اعتماد به قدرت خود و فهم این حقیقت که هیچکس در این منطقه به تنهایی امنیت نخواهد داشت. یا امنیت را با یکدیگر خواهیم ساخت یا ناامنی را با یکدیگر تحمل خواهیم کرد».
موقعیت تازه پزشکیان در داخل
سخنان پزشکیان هم روشن کرد که ایران در برابر ظلم و جنگ تسلیم نمیشود، هم آنکه دست رد بر سینه دیپلماسی نمیزند و در عین حال جنایات آمریکا و اسرائیل را بیش از همیشه در انتظار جامعه بینالمللی هویدا کرد. این سخنان البته میتواند مخاطبانی داخلی نیز داشته باشد؛ آنان که در همه این ایام بر پزشکیان به تندی میتاختند و او را متهم به تساهل و تسامح میکردند؛ طیفی خاص که علیه تیم مذاکرهکننده رادیکالترین شعارها را سر میدادند و چنین ادعا میکردند که هر نوع مذاکره به معنای پشت کردن به مقامات است. پزشکیان حالا در قامت رئیسجمهور کشوری ستمکشیده و در عین حال اهل مقاومت ظاهر شد که برای پایان جنگ تسلیم نمیشود اما خواهان استفاده از روشهای دیپلماتیک است.
بیتردید در داخل هیچ فرد و گروهی نمیتواند سخنان پزشکیان را محکوم کند و چهبسا او توانست صدای همه تفکرات در ایران باشد و به حق نماینده ایران در مجمع عمومی سازمان ملل بود. حالا به نظر میرسد حجت بر طیفی که همواره بر دیگران میتازد تمام شده است و آنها یا باید در راستای وحدتی که رهبر انقلاب نیز بر آن تأکید کردهاند از پزشکیان و تیم مذاکرهکننده حمایت کنند یا دستِکم بعد از این سکوت در پیش بگیرند تا هزینهای بیشتر بر کشور تحمیل کنند. بعد از این میشود دست پزشکیان نیز بازتر باشد تا با همین منوال منسجم و اصولی کار را چه در داخل و چه در عرصه دیپلماتیک پیش ببرد.
