میوه خوردن در شب واقعاً باعث چاقی و دیابت میشود؟ متخصص تغذیه پاسخ میدهد
یکی از باورهای رایج تغذیهای این است که مصرف میوه پس از شام یا در ساعات پایانی شب موجب اضافهوزن و افزایش خطر ابتلا به دیابت میشود. با این حال، بر اساس توضیحات متخصص تغذیه، ممنوعیت مطلقی برای مصرف میوه در شب وجود ندارد.
بسیاری از افراد به توصیههای رایج در شبکههای اجتماعی، خوردن غذا را از ساعت مشخصی در شب متوقف میکنند و حتی گاهی با احساس گرسنگی به خواب میروند. برخی تصور میکنند غذا خوردن بعد از ساعت ۸ شب موجب اضافهوزن، دیابت و سایر مشکلات جسمی میشود. در مقابل، عدهای نیز تا دقایقی پیش از خواب به خوردن ادامه میدهند.
اما واقعاً کدام رفتار برای سلامت بدن مناسبتر است؟ آیا خوردن غذا بعد از یک ساعت مشخص در شب ممنوع است و آخرین وعده غذایی روز باید چه زمانی مصرف شود؟
متخصصان تغذیه تأکید میکنند که برای صرف آخرین وعده غذایی، ساعت ثابتی که برای همه افراد مناسب باشد وجود ندارد. عواملی مانند فاصله شام تا زمان خواب، حجم و ترکیب غذایی و نظم وعدههای غذایی در طول روز، اهمیت بیشتری دارند.
آیا خوردن بعد از ساعت ۸ شب باعث چاقی میشود؟
یک متخصص تغذیه، درباره باور رایج چاقکننده بودن غذا خوردن در ساعات پایانی شب میگوید: تعیین یک ساعت مشخص برای پایان غذا خوردن و این تصور که مصرف غذا بعد از ساعت ۸ شب بهطور مستقیم باعث چاقی و بیماری میشود، مبنای درستی ندارد.
به گفته این متخصص، مدیریت وزن به سه عامل اصلی وابسته است: مجموع انرژی دریافتی و مصرفی بدن، کیفیت رژیم غذایی و میزان فعالیت بدنی.
وی توضیح میدهد که از نظر تأمین انرژی مورد نیاز بدن، تفاوت چندانی ندارد که فرد کالری مورد نیاز خود را در وعده ناهار دریافت کند یا شام؛ با این حال، زمان غذا خوردن نیز بیاهمیت نیست و باید در کنار سایر عوامل مورد توجه قرار گیرد.
چرا غذا خوردن در ساعات پایانی شب توصیه نمیشود؟
اهمیت زمان غذا خوردن به ساعت بیولوژیک بدن و هماهنگی فعالیت اندامها با چرخه شب و روز مربوط میشود. این ساعت درونی، بر ترشح هورمونها، عملکرد دستگاه گوارش و سوختوساز بدن تأثیر میگذارد.
فعالیت اندامهای مختلف، ترشح هورمونهایی مانند ملاتونین و انسولین، ریتم خواب و عملکرد دستگاه گوارش تحت تأثیر ساعت بیولوژیک بدن قرار دارند. به همین دلیل، دستگاه گوارش در تمام ساعات شبانهروز آمادگی یکسانی برای هضم و جذب مواد غذایی ندارد.
این متخصص تغذیه توضیح میدهد که بدن در ساعات ابتدایی روز آمادگی بیشتری برای پردازش مواد غذایی دارد و حساسیت به انسولین نیز در این ساعات بیشتر است. انسولین هورمونی است که نقش مهمی در تنظیم قند خون ایفا میکند.
برای مثال، مصرف یک خوراکی شیرین در ساعات پایانی شب ممکن است در مقایسه با مصرف همان خوراکی در میانه روز، افزایش بیشتر و طولانیتری در قند خون ایجاد کند.
از سوی دیگر، خوردن وعدههای غذایی حجیم و پرچرب در فاصله نزدیک به زمان خواب میتواند موجب احساس سنگینی، مشکلات گوارشی و کاهش کیفیت خواب شود.
بهترین زمان خوردن شام چه موقع است؟
ملاحسینی توصیه میکند شام حدود ۲ تا ۳ ساعت پیش از خواب مصرف شود. این فاصله زمانی به بدن فرصت کافی برای هضم غذا میدهد و میتواند به هماهنگی بهتر وعده غذایی با ریتم شبانهروزی بدن و بهبود کیفیت خواب کمک کند.
بنابراین، به جای تعیین یک ساعت ثابت مانند ۸ شب برای همه افراد، بهتر است زمان شام با ساعت خواب تنظیم شود.
آیا خوردن میوه در شب باعث چاقی یا دیابت میشود؟
یکی دیگر از باورهای رایج تغذیهای این است که مصرف میوه پس از شام یا در ساعات پایانی شب موجب اضافهوزن و افزایش خطر ابتلا به دیابت میشود. با این حال، بر اساس توضیحات متخصص تغذیه، ممنوعیت مطلقی برای مصرف میوه در شب وجود ندارد.
افرادی که شام را زودتر مصرف میکنند اما به دلیل شرایط کاری یا شیفتهای شغلی دیرتر به خواب میروند، میتوانند پیش از خواب یک میانوعده سبک داشته باشند. این میانوعده حتی میتواند شامل یک واحد میوه باشد.
نکته مهم در مصرف میوه، رعایت تعادل و توزیع آن در وعدههای مختلف روز است. افراد نباید چند واحد میوه را بهصورت یکجا مصرف کنند؛ برای مثال، خوردن دو تا سه واحد میوه در یک نوبت، چه در ابتدای روز و چه در ساعات شب، توصیه نمیشود.
افراد دیابتی شبها میتوانند میوه بخورند؟
افراد مبتلا به دیابت نیز لزوماً نیازی ندارند مصرف میوه را فقط به ساعات روز محدود کنند. آنچه برای این افراد اهمیت بیشتری دارد، نظم وعدههای غذایی و توزیع متعادل کربوهیدراتها در طول روز است.
ملاحسینی تأکید میکند که افراد مبتلا به دیابت میتوانند یکی از واحدهای میوه روزانه خود را در ساعات شب مصرف کنند و دلیلی برای ممنوعیت کامل مصرف میوه در این زمان وجود ندارد.
وی درباره اصول تغذیه این افراد دو نکته مهم را مطرح میکند:
نخست، رعایت نظم وعدههای غذایی است. به گفته این متخصص، افراد مبتلا به دیابت باید برنامه غذایی منظمی شامل سه وعده اصلی و سه تا چهار میانوعده داشته باشند. توزیع مناسب وعدهها در طول روز به جلوگیری از افزایش ناگهانی قند خون کمک میکند.
نکته دوم، مصرف متعادل مواد غذایی حاوی کربوهیدرات مانند برنج، نان و میوه است. این مواد غذایی باید در چند نوبت و به میزان متعادل در طول روز مصرف شوند، نه اینکه بخش عمده کربوهیدرات مورد نیاز بدن در یک وعده غذایی دریافت شود.
جمعبندی؛ شام را چه زمانی بخوریم؟
بر اساس توضیحات متخصص تغذیه، خوردن غذا بعد از ساعت ۸ شب بهخودیخود باعث چاقی یا دیابت نمیشود و نیازی به حذف وعده غذایی یا تحمل گرسنگی پیش از خواب نیست.
آنچه اهمیت دارد، رعایت تعادل در دریافت کالری، انتخاب مواد غذایی مناسب، نظم وعدههای غذایی و توجه به ساعت بیولوژیک بدن است. بهتر است شام حدود ۲ تا ۳ ساعت پیش از خواب مصرف شود و در صورت طولانی بودن فاصله شام تا خواب، یک میانوعده سبک مانند یک واحد میوه نیز میتواند در برنامه غذایی قرار بگیرد.