هویج یا ویتامین؛ کدام به سلامت چشم کمک می کنند؟

به گزارش هفت صبح، ضعیف شدن چشم یکی از نگرانی‌های رایج در میان افراد است؛ به‌ویژه کسانی که ساعات زیادی از روز را با تلفن همراه، رایانه و تلویزیون سپری می‌کنند یا سابقه مشکلات بینایی در خانواده خود دارند. تغذیه مناسب یکی از عوامل مهم در حفظ سلامت چشم‌هاست و دریافت ویتامین‌ها و مواد مغذی مورد نیاز بدن می‌تواند به عملکرد طبیعی چشم کمک کند. اما چه مواد غذایی برای چشم مفید هستند و آیا مصرف ویتامین می‌تواند از ضعیف شدن چشم جلوگیری کند؟

ویتامین A؛ یکی از مهم‌ترین ویتامین‌ها برای چشم

ویتامین A برای عملکرد طبیعی شبکیه و دید در نور کم ضروری است. کمبود این ویتامین می‌تواند باعث اختلال در دید شب و در موارد شدید، آسیب جدی به چشم شود. هویج، کدوحلوایی، سیب‌زمینی شیرین، تخم‌مرغ و لبنیات از منابع غذایی مرتبط با تأمین ویتامین A هستند.

هویج به دلیل داشتن بتاکاروتن، که بدن می‌تواند آن را به ویتامین A تبدیل کند، یکی از خوراکی‌های شناخته‌شده برای سلامت چشم است. بااین‌حال، خوردن هویج بیشتر از نیاز بدن، شماره چشم را کاهش نمی‌دهد و نزدیک‌بینی یا دوربینی را درمان نمی‌کند.

لوتئین و زآگزانتین؛ ترکیبات مفید برای شبکیه

لوتئین و زآگزانتین دو ترکیب گیاهی هستند که در بخش‌هایی از شبکیه چشم، از جمله ماکولا، وجود دارند. این ترکیبات در جذب بخشی از نور و محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب اکسیداتیو نقش دارند.

سبزی‌های برگ‌سبز مانند اسفناج، کلم‌برگ و بروکلی از منابع غذایی مناسب این ترکیبات هستند. گنجاندن این سبزی‌ها در برنامه غذایی می‌تواند به تأمین مواد مغذی مورد نیاز چشم کمک کند، اما مصرف آن‌ها تضمینی برای جلوگیری از تمام بیماری‌های چشمی نیست.

ویتامین C؛ آنتی‌اکسیدانی برای سلامت چشم

ویتامین C به محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب اکسیداتیو کمک می‌کند و در سلامت بافت‌های بدن نقش دارد. پرتقال، کیوی، توت‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای و بروکلی از منابع خوب این ویتامین هستند.

دریافت کافی ویتامین C از طریق رژیم غذایی متنوع برای سلامت عمومی بدن مفید است. بااین‌حال، مصرف مکمل ویتامین C در افرادی که کمبود ندارند، لزوماً باعث تقویت بینایی یا جلوگیری از ضعیف شدن چشم نمی‌شود.

ویتامین E؛ نقش آن در محافظت از سلول‌ها

ویتامین E یکی دیگر از آنتی‌اکسیدان‌های مهم بدن است که در محافظت از غشای سلول‌ها نقش دارد. بادام، تخمه آفتابگردان و برخی روغن‌های گیاهی از منابع غذایی این ویتامین محسوب می‌شوند.

بهتر است ویتامین E مورد نیاز بدن از طریق غذاهای متنوع تأمین شود. مصرف خودسرانه مکمل‌های دوز بالا توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است عوارضی مانند افزایش خطر خونریزی در برخی افراد ایجاد کند.

امگا ۳؛ برای سلامت عمومی چشم

اسیدهای چرب امگا ۳ در عملکرد طبیعی سلول‌ها و سلامت عمومی بدن نقش دارند. ماهی‌های چرب مانند سالمون و ساردین از منابع مناسب این چربی‌ها هستند. گردو و برخی دانه‌ها نیز حاوی نوع گیاهی امگا ۳ هستند.

امگا ۳ ممکن است در برخی افراد به مدیریت علائم خشکی چشم کمک کند، اما نتایج مطالعات درباره مکمل‌های آن یکسان نیست. بنابراین، مصرف مکمل امگا ۳ برای همه افراد ضروری نیست و بهتر است ابتدا از رژیم غذایی مناسب استفاده شود.

آیا خوردن ویتامین می‌تواند جلوی ضعیف شدن چشم را بگیرد؟

پاسخ به علت کاهش بینایی بستگی دارد. اگر فردی به دلیل کمبود یک ماده مغذی دچار مشکل چشمی شده باشد، اصلاح کمبود می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد. اما مشکلاتی مانند نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم معمولاً با مصرف ویتامین برطرف نمی‌شوند.

همچنین بعضی بیماری‌های چشمی با افزایش سن ارتباط دارند. برای نمونه، مکمل‌های ترکیب AREDS2 ممکن است برای برخی افراد مبتلا به مراحل مشخصی از دژنراسیون ماکولا وابسته به سن مفید باشند؛ اما این مکمل‌ها برای همه افراد سالم توصیه نمی‌شوند و باید بر اساس ارزیابی پزشک مصرف شوند.

چگونه از ضعیف شدن چشم پیشگیری کنیم؟

برای حفظ سلامت چشم‌ها، تنها توجه به تغذیه کافی نیست. رعایت چند عادت روزانه نیز اهمیت دارد:

• تغذیه متنوع داشته باشید: میوه‌ها، سبزی‌های برگ‌سبز، تخم‌مرغ، مغزها و ماهی را در برنامه غذایی خود بگنجانید.

• در استفاده از صفحه‌نمایش وقفه ایجاد کنید: هر ۲۰ دقیقه، حدود ۲۰ ثانیه به نقطه‌ای در فاصله حدود ۶ متری نگاه کنید. این کار می‌تواند خستگی چشم را کاهش دهد، اما از تمام علل کاهش بینایی جلوگیری نمی‌کند.

• سیگار نکشید: مصرف دخانیات با افزایش خطر برخی بیماری‌های چشمی مرتبط است.

• قند خون و فشار خون را کنترل کنید: دیابت و فشار خون بالا می‌توانند به ساختارهای چشم آسیب برسانند.

• معاینه چشم را جدی بگیرید: بعضی بیماری‌های چشمی در مراحل اولیه علامت واضحی ندارند و معاینه می‌تواند به تشخیص زودهنگام آن‌ها کمک کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر دید شما به‌تازگی تار شده، شماره عینک مرتب تغییر می‌کند یا کاهش بینایی ادامه‌دار است، بهتر است برای بررسی علت به چشم‌پزشک یا متخصص مراقبت از چشم مراجعه کنید. کاهش ناگهانی بینایی، ایجاد پرده یا سایه در میدان دید، جرقه‌های نوری جدید یا درد شدید چشم نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.

جمع‌بندی

ویتامین A، ویتامین C، ویتامین E، لوتئین، زآگزانتین و اسیدهای چرب امگا ۳ از مواد مغذی مرتبط با سلامت چشم هستند. دریافت این مواد از طریق رژیم غذایی متنوع می‌تواند به عملکرد طبیعی چشم کمک کند، اما هیچ ویتامین یا خوراکی واحدی نمی‌تواند از تمام انواع ضعیف شدن چشم جلوگیری کند. بهترین راهکار، تغذیه مناسب، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای، محافظت از چشم‌ها و انجام معاینات منظم است. مکمل‌ها نیز باید در صورت نیاز و با توجه به شرایط فرد مصرف شوند.