اگر مدام سرگیجه دارید، این بیماریها را بشناسید
سرگیجه یک بیماری واحد نیست؛ یک علامت است که میتواند از یک مشکل ساده مانند کمآبی تا اختلالات گوش داخلی، فشار خون، قند خون یا مشکلات جدیتر علت داشته باشد. به همین دلیل، تشخیص علت اصلی اهمیت بیشتری از مصرف خودسرانه دارو دارد.
به گزارش هفت صبح، سرگیجه فقط یک حالت گذرا بعد از خستگی یا بلند شدن ناگهانی نیست؛ گاهی میتواند نشانه مشکلی در گوش داخلی، فشار خون، قند خون یا حتی بیماریهای جدیتر باشد. اگر سرگیجه با علائم خاصی همراه شود، نباید آن را نادیده گرفت.
احساس چرخش محیط، سبکی سر، بیتعادلی یا نزدیک شدن به غش، همگی ممکن است در قالب سرگیجه تجربه شوند. علت این حالت در افراد مختلف متفاوت است و گاهی با یک استراحت کوتاه برطرف میشود، اما سرگیجههای مکرر یا ناگهانی نیاز به بررسی دارند.
چرا ناگهان سرمان گیج میرود؟
یکی از نخستین علتهایی که هنگام بررسی سرگیجه مطرح میشود، مشکلات گوش داخلی است. سیستم تعادل بدن در گوش داخلی قرار دارد و اختلال در این بخش میتواند احساس چرخش یا بیثباتی ایجاد کند.
سرگیجهای که با حرکت سر شروع میشود
اگر هنگام غلت زدن در تخت، خم شدن، بلند شدن یا چرخاندن سر ناگهان احساس کنید محیط میچرخد و این حالت مدت کوتاهی طول بکشد، ممکن است با سرگیجه وضعیتی حملهای خوشخیم یا BPPV مواجه باشید.
این نوع سرگیجه معمولاً ناشی از جابهجایی ذرات ریز کلسیمی در بخش تعادلی گوش داخلی است و با حرکت سر تحریک میشود.
وزوز گوش و کاهش شنوایی را جدی بگیرید
اگر سرگیجه همراه با وزوز گوش، کاهش شنوایی یا احساس پری در گوش باشد، مشکلات گوش داخلی مانند بیماری منییر یا التهاب بخشهای مختلف سیستم تعادل نیز باید بررسی شوند.
برخی عفونتهای ویروسی نیز میتوانند گوش داخلی و سیستم تعادل را تحت تأثیر قرار دهند و باعث سرگیجه شدید و اختلال در تعادل شوند.
افت فشار خون؛ وقتی با بلند شدن سرگیجه میگیرید
اگر بعد از بلند شدن سریع از تخت یا صندلی دچار سبکی سر، تاری دید یا احساس ضعف میشوید، یکی از احتمالها افت فشار خون وضعیتی است.
این حالت زمانی اتفاق میافتد که فشار خون هنگام تغییر وضعیت بدن کاهش پیدا میکند و برای مدت کوتاهی خونرسانی به مغز کمتر میشود.
کمآبی بدن هم میتواند عامل سرگیجه باشد
کمآبی بدن، بهویژه پس از تعریق زیاد، تب، استفراغ، اسهال یا فعالیت شدید، میتواند باعث کاهش حجم مایعات بدن و در نتیجه سرگیجه و ضعف شود.
اگر سرگیجه پس از کمآبی ایجاد شده و علامت هشدار دیگری وجود ندارد، جبران مایعات میتواند کمککننده باشد. اما تکرار سرگیجه نباید همیشه به کمبود آب نسبت داده شود.
قند خون پایین؛ یکی دیگر از علتهای احتمالی
افت قند خون ممکن است با سرگیجه، لرزش، تعریق، ضعف، گرسنگی و گیجی همراه شود. این مسئله برای افراد مبتلا به دیابت که داروهای کاهنده قند خون یا انسولین مصرف میکنند اهمیت بیشتری دارد.
آیا قلب هم میتواند باعث سرگیجه شود؟
بله. اختلالات ضربان قلب یا مشکلاتی که جریان خون را کاهش میدهند، ممکن است با احساس سبکی سر یا سرگیجه همراه باشند.
سرگیجه همراه با درد قفسه سینه، تپش قلب، تنگی نفس یا احساس غش نیازمند توجه پزشکی است.
از داروهای مصرفی غافل نشوید
برخی داروها میتوانند بهعنوان عارضه جانبی باعث سرگیجه شوند. داروهای فشار خون، بعضی داروهای آرامبخش، ضدافسردگی و برخی داروهای ضدتشنج از جمله داروهایی هستند که ممکن است چنین عارضهای ایجاد کنند.
اگر سرگیجه بعد از شروع یک داروی جدید ظاهر شده است، دارو را خودسرانه قطع نکنید و موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
سرگیجه گاهی از استرس میآید
اضطراب شدید و حملات پانیک نیز میتوانند احساس سبکی سر یا سرگیجه ایجاد کنند. تغییر الگوی تنفس هنگام اضطراب یکی از عواملی است که ممکن است این حالت را تشدید کند.
با این حال، هر سرگیجهای را نباید به استرس نسبت داد؛ مخصوصاً اگر برای نخستین بار اتفاق افتاده، شدید است یا با علائم دیگری همراه شده است.
کمخونی و میگرن هم در فهرست علتها هستند
کمخونی ممکن است با خستگی، ضعف و سرگیجه همراه باشد. برخی افراد نیز به میگرن وستیبولار مبتلا میشوند که میتواند با دورههای سرگیجه و اختلال تعادل همراه باشد.
بنابراین اگر سرگیجه بدون علت مشخص مرتب تکرار میشود، بررسی پزشکی میتواند به پیدا کردن علت کمک کند.
خطرناکترین علامتهایی که نباید همراه سرگیجه نادیده بگیرید
همراه شدن سرگیجه با بعضی نشانهها اهمیت بیشتری دارد. اگر سرگیجه ناگهانی با یکی از موارد زیر همراه شد، ارزیابی فوری پزشکی ضروری است:
- ضعف یا بیحسی ناگهانی، بهخصوص در یک طرف بدن
- افتادگی یک طرف صورت
- اختلال در صحبت کردن یا درک گفتار
- دوبینی یا تغییر ناگهانی بینایی
- ناتوانی در راه رفتن یا حفظ تعادل
- سردرد شدید و غیرمعمول
- درد یا فشار در قفسه سینه
- تنگی نفس
- غش یا کاهش سطح هوشیاری
- استفراغ شدید و ناگهانی همراه با سرگیجه
ترکیب ناگهانی سرگیجه با ضعف یکطرفه، اختلال گفتار، تغییر بینایی یا مشکل شدید در راه رفتن میتواند از علائم سکته مغزی باشد و نیاز به رسیدگی فوری دارد.
هنگام سرگیجه چه کنیم؟
اگر ناگهان دچار سرگیجه شدید، برای جلوگیری از افتادن بنشینید یا دراز بکشید و تا زمانی که حالت برطرف نشده، رانندگی یا فعالیتهای نیازمند تعادل انجام ندهید.
اگر احتمال میدهید بدنتان کمآب شده و میتوانید بهراحتی مایعات بنوشید، مصرف آب و مایعات مناسب میتواند کمککننده باشد.
اما اگر سرگیجه شدید است، بارها تکرار میشود یا با علائم هشدار همراه است، درمان خانگی کافی نیست و باید علت آن بررسی شود.
چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است؟
اگر سرگیجه برای نخستین بار و بهشکل شدید اتفاق افتاده، بدون علت مشخص تکرار میشود، شدت آن بیشتر شده یا پس از شروع یک داروی جدید ایجاد شده است، بهتر است برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.
سرگیجه یک بیماری واحد نیست؛ یک علامت است که میتواند از یک مشکل ساده مانند کمآبی تا اختلالات گوش داخلی، فشار خون، قند خون یا مشکلات جدیتر علت داشته باشد. به همین دلیل، تشخیص علت اصلی اهمیت بیشتری از مصرف خودسرانه دارو دارد.
