تاجگذاری سوم در کاخ سفید؟

ترامپ به دنبال راههایی است که او را تا سال ۲۰۳۲ در کاخ سفید نگه دارد
به گزارش هفت صبح، قانون اساسی ایالات متحده به طور صریح میگوید هیچ فردی بیش از دو بار نمیتواند به مقام ریاستجمهوری انتخاب شود اما دونالد ترامپ، همچنان به ایده بازگشت برای بار سوم فکر میکند. او میگوید «راههایی» برای این کار وجود دارد. ترامپ حتی پیش از آنکه بار دوم به کاخ سفید برسد، گهگاه از ایده ماندن در قدرت پس از دو دوره صحبت کرده بود. حالا نشانههایی وجود دارد که میگوید او این موضوع را جدیتر از همیشه دنبال میکند. ترامپ در روزهای اخیر در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «مردم از من میخواهند که دوباره نامزد شوم.» و وقتی از او پرسیدند که آیا خودش هم علاقه دارد، پاسخ داد: «نمیدانم، هیچ وقت دنبالش نرفتم… ولی میگویند راههایی برای این موضوع وجود دارد.» در یک تماس تلفنی با شبکه خبری انبیسی، ترامپ حتی احتمال نامزدی در دوره سوم را رد نکرد و گفت: «من کار کردنرو دوست دارم و دوست دارم سر این کار بمانم.»
یک بند روشن در قانون اساسی
مانع اصلی، البته خود قانون اساسی آمریکاست. متمم بیستودوم آن بهروشنی میگوید: «هیچکس نباید بیش از دو بار بهعنوان رئیسجمهور ایالات متحده انتخاب شود.» این اصل، ریشه در سنتی دارد که به جورج واشنگتن بازمیگردد؛ نخستین رئیسجمهور آمریکا که داوطلبانه پس از دو دوره، از قدرت کنارهگیری کرد. در حدود ۱۵۰ سال پس از آن، همه جانشینانش این سنت نانوشته را رعایت کردند. تنها استثنا، فرانکلین روزولت بود که در طول جنگ جهانی دوم برای سومین و چهارمین بار نیز انتخاب شد. او در سال ۱۹۴۵، تنها چند ماه پس از آغاز چهارمین دوره چهارم ریاستجمهوریاش درگذشت اما حتی پیش از آن، کنگره تصمیم گرفته بود که تجربه طولانی روزولت نباید تکرار شود. در سال ۱۹۴۷، متمم بیستودوم را تصویب کرد که سقف ریاستجمهوری را به دو دوره محدود میکرد. تا سال ۱۹۵۱، تعداد لازم از ایالتها این متمم را تصویب کردند و آن به قانون تبدیل شد.
دور زدن قانون؛ از متمم جدید تا بازی با معاونت ریاستجمهوری
ترامپ حالا در حال بررسی راههایی برای عبور از این مانع قانونی است. یکی از این راهها میتواند تصویب یک متمم تازه در قانون اساسی باشد. اندی اوگلز، نماینده جمهوریخواه، در ژانویه گذشته طرحی را پیشنهاد داده که به رئیسجمهورانی که دورههای غیرپیوسته داشتهاند، اجازه میدهد بار سوم نیز نامزد شوند. این متمم در واقع برای ترامپ نوشته شده؛ کسی که دو دورهاش با ریاستجمهوری جو بایدن از هم جدا شدهاند. با این حال، احتمال تصویب چنین طرحی بسیار ضعیف است. برای تصویب، لازم است دو سوم اعضای هر دو مجلس کنگره به آن رأی بدهند؛ در حالی که جمهوریخواهان تنها اکثریتی شکننده دارند و بهاحتمال زیاد حمایت هیچ دموکراتی را به دنبال نخواهند داشت. از سوی دیگر، دستکم سهچهارم یا به عبارتی ۳۴ ایالت از ایالتهای آمریکا نیز باید آن را تصویب کنند، در حالی که تنها ۲۷ ایالت در اختیار جمهوریخواهان است. برخی حقوقدانان به خلأهای احتمالی در قانون اساسی اشاره کردهاند. آنها میگویند متمم بیستودوم تنها مانع از «انتخاب شدن» فرد برای بیش از دو دوره میشود اما درباره «خدمت کردن» بهعنوان رئیسجمهور پس از راههای دیگر چیزی نگفته است. از همین رو، برخی گمانهزنی کردهاند که شاید شخصی مانند معاون رئیسجمهور ترامپ، جیدی ونس، در انتخابات نامزد شود و پس از پیروزی، کنارهگیری کند تا راه برای ریاستجمهوری ترامپ باز شود. اما متمم دوازدهم قانون اساسی که در سال ۱۸۰۴ تصویب شده، بهصراحت میگوید: «هیچکس که بهطور قانونی صلاحیت ریاستجمهوری نداشته باشد، نمیتواند بهعنوان معاون رئیسجمهور منصوب شود.» بنابراین این راهحل هم با مانع جدی مواجه است.
روشهای دیگر و رازهایی که فاش نمیشوند
با این حال، ترامپ در گفتوگوی تلفنی با انبیسی، این سناریو را رد نکرد. او گفت: «تعویض نامزدها یک روش است… ولی راههای دیگری هم هست.» او توضیح بیشتری درباره این «روشهای دیگر» نداد اما لحن او نشان میداد که این فکرها جدیتر از همیشه در ذهنش شکل گرفتهاند. در گفتوگوی دیگری در کاخ سفید، او خطاب به خبرنگاران گفت: «در حال حاضر ما چهار سال در پیش داریم. زمان دارد میگذرد، ولی هنوز تقریبا چهار سال پیش روی خودمان داریم و الان از طرف خیلیها تشویق میشویم که این چهار سال تمدید شود، چون کار 100 روز اولمان عالی بوده است.» اگر ترامپ تصمیم بگیرد در سال ۲۰۲۸ بار دیگر برای ریاستجمهوری رقابت کند، در آن زمان ۸۲ سال خواهد داشت. اما با توجه به سابقه او در بیاعتنایی به عرفها و حتی قواعد رسمی، این بار هم شاید باید جدیتر از همیشه پرسید: آیا او بهدنبال بازتعریف مرزهای قانون اساسی آمریکاست؟