هزینه یک تفریح ارزان و شاد چقدر است؟

هفت صبح | صبح جمعه است. بزرگراه‌های خروجی شهر و خیابان‌های منتهی به پارک‌های بزرگ تهران، آرام‌آرام شلوغ می‌شوند. صندوق عقب خودروها با زیرانداز، کلمن، توپ، راکت بدمینتون و چند کیسه خوراکی پر شده است. خانواده‌هایی که شاید چند ماه است سفر نرفته‌اند، تصمیم گرفته‌اند چند ساعت را در پارک جنگلی، کنار رودخانه یا یکی از بوستان‌های بزرگ شهر بگذرانند. پیک‌نیک هنوز هم محبوب‌ترین تفریح خانوادگی ایرانی‌هاست. تفریحی که هزینه آن در مقایسه با سینما، شهربازی، رستوران یا سفر بین‌شهری بسیار پایین‌تر است، هرچند دیگر مانند گذشته هم ارزان نیست.

تورم در یکی دو سال اخیر، قیمت تقریبا همه اقلام مورد نیاز یک پیک‌نیک را بالا برده است. از نان و پنیر و خیار و گوجه گرفته تا زغال، تکه مرغ مرینیت شده، آب معدنی، نوشابه، میوه و بستنی. حتی خانواده‌هایی که غذا را از خانه آماده می‌کنند نیز با افزایش هزینه مواد اولیه روبه‌رو هستند. در مقابل، بسیاری ترجیح می‌دهند با کمی برنامه‌ریزی، همچنان این سنت قدیمی را حفظ کنند. چون چند ساعت حضور در فضای سبز، هزینه‌ای بسیار کمتر از بسیاری از تفریح‌های شهری دارد.

‌سبد یک پیک‌نیک ساده

اگر یک خانواده چهار نفره تصمیم بگیرد غذای خود را از خانه بیاورد، هزینه‌ها تا حد زیادی کنترل می‌شود. فرض کنیم منوی روز شامل کتلت یا کوکو، نان، سبزی، گوجه، خیارشور و چند نوشیدنی باشد. در این صورت، بخش زیادی از مواد اولیه پیش‌تر در خانه وجود دارد و فقط خریدهای تکمیلی انجام می‌شود. در چنین شرایطی، هزینه نان، سبزی، نوشابه یا دوغ، تنقلات، میوه، آب معدنی، چای، زغال یا گاز سفری و چند قلم مصرفی دیگر، معمولا بین یک و نیم تا سه میلیون تومان خواهد بود.

اگر خانواده از قبل زیرانداز، کلمن، فلاسک و وسایل پخت‌وپز داشته باشد، خرج اضافه‌ای پرداخت نمی‌کند. بسیاری از خانواده‌ها نیز ترجیح می‌دهند کباب یا جوجه کباب را در طبیعت آماده کنند. این انتخاب، هرچند جذاب‌تر است، هزینه را افزایش می‌دهد. گوشت یا مرغ، زغال، سیخ، گوجه، فلفل، نان و مخلفات، بسته به تعداد نفرات، رقم نهایی را به حدود سه تا پنج میلیون تومان می‌رساند.

 وقتی خرید از سوپرمارکت شروع می‌شود

تجربه بسیاری از خانواده‌ها نشان می‌دهد هزینه اصلی، اغلب از لحظه ورود به سوپرمارکت آغاز می‌شود. چند بسته چیپس، پفک، بیسکویت، آبمیوه، نوشابه، تخمه، شکلات، بستنی و خوراکی‌هایی که کودکان انتخاب می‌کنند، خیلی زود رقم خرید را بالا می‌برد. اگر هر کودک یک بستنی، یک آبمیوه و یک بسته تنقلات بردارد، فقط همین بخش بیش از یک میلیون تومان به هزینه‌ها اضافه کند. به همین دلیل، بسیاری از خانواده‌ها بخشی از خوراکی‌ها را از فروشگاه‌های زنجیره‌ای تهیه می‌کنند که معمولا قیمت مناسب‌تری نسبت به بوفه‌های پارک‌ها دارند.

هزینه رفت‌وآمد چقدر است؟

رفت‌وآمد نیز سهم مهمی در هزینه پیک‌نیک دارد. خانواده‌ای که با خودروی شخصی به یکی از پارک‌های اطراف شهر برود، بسته به فاصله، باید هزینه بنزین و در برخی مسیرها عوارض آزادراه را هم در نظر بگیرد. اگر مقصد درون شهر باشد، هزینه رفت‌وآمد چندان زیاد نیست، اما سفر یک‌روزه به مناطق خوش‌آب‌وهوا در اطراف شهرها، هزینه سوخت را افزایش می‌دهد.

برای اجاره تخت در باغ‌های تفریحی نزدیک تهران به‌ویژه جاده چالوس، هر نفر یک میلیون تومان ورودیه پرداخت می‌کند.  آن دسته از خانواده‌هایی که خودرو ندارند، معمولا از مترو، اتوبوس یا تاکسی‌های اینترنتی استفاده می‌کنند. در برخی شهرها، دسترسی مناسب حمل‌ونقل عمومی به پارک‌های بزرگ، باعث شده هزینه رفت‌وآمد از استفاده از خودروی شخصی هم کمتر باشد.

 اگر غذا را آماده بخریم

همه فرصت آشپزی ندارند. برخی خانواده‌ها در مسیر، چند پرس جوجه، کباب، پیتزا، ساندویچ یا فست‌فود تهیه می‌کنند. در این حالت، هزینه پیک‌نیک به سرعت افزایش پیدا می‌کند. برای یک خانواده چهار نفره، خرید غذای آماده همراه با نوشیدنی و دسر، به آسانی می‌تواند چهار تا شش میلیون تومان هزینه داشته باشد. اگر کافی‌شاپ یا بوفه‌های مجموعه‌های گردشگری هم به برنامه اضافه شود، رقم نهایی باز هم بیشتر خواهد شد.

 لوازمی که هر سال باید جایگزین شوند

پیک‌نیک فقط خرید خوراکی نیست. بسیاری از وسایل مصرفی عمر محدودی دارند. زیرانداز ممکن است پاره شود، کلمن نشتی پیدا کند، صندلی تاشو بشکند یا فلاسک نیاز به تعویض داشته باشد. قیمت این وسایل نیز در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است. یک زیرانداز باکیفیت، صندلی تاشو، منقل سفری، چراغ شارژی یا کلمن مناسب، هر کدام چند میلیون تومان قیمت دارند. البته این هزینه‌ها هر بار تکرار نمی‌شوند و معمولا چند سال مورد استفاده قرار می‌گیرند.

   پیک‌نیک اقتصادی چگونه برگزار می‌شود؟

بسیاری از خانواده‌ها برای پایین نگه داشتن هزینه‌ها، راهکارهای ساده‌ای دارند. غذا از شب قبل آماده می‌شود. چای داخل فلاسک ریخته می‌شود. بطری‌های آب در خانه پر می‌شوند. میوه از میدان میوه و تره‌بار تهیه می‌شود و تنقلات نیز به صورت عمده خریداری می‌شود. در چنین شرایطی، هزینه یک روز تفریح برای چهار نفر می‌تواند حدود دو میلیون تومان یا کمی بیشتر باشد. رقمی که در مقایسه با بسیاری از گزینه‌های تفریحی، همچنان منطقی به نظر می‌رسد.

 تفریحی که جای سفر را گرفته است

افزایش هزینه اقامت، حمل‌ونقل و غذا باعث شده بسیاری از خانواده‌ها سفرهای کوتاه خود را کاهش دهند. به جای رزرو ویلا یا هتل، صبح زود از خانه خارج می‌شوند و شب بازمی‌گردند. این تغییر الگوی سفر، باعث شده پارک‌های جنگلی، سدها، دریاچه‌ها و تفرجگاه‌های اطراف شهرها در روزهای تعطیل شلوغ‌تر از گذشته باشند. در بسیاری از شهرها، حتی بوستان‌های محلی نیز عصرهای پنجشنبه و جمعه میزبان خانواده‌هایی هستند که با چند ساندویچ خانگی و یک توپ فوتبال، ساعت‌ها وقت خود را سپری می‌کنند.

   نقش کودکان در افزایش هزینه‌ها

هر خانواده‌ای که کودک داشته باشد، می‌داند بخش قابل توجهی از هزینه پیک‌نیک به خواسته‌های بچه‌ها مربوط می‌شود. اسباب‌بازی، بادکنک، بستنی، ذرت مکزیکی، لواشک، آبنبات، بازی‌های پولی یا کرایه دوچرخه، هر کدام مبلغی به هزینه نهایی اضافه می‌کنند. با این حال، بسیاری از والدین ترجیح می‌دهند این هزینه را بپذیرند، چون هدف اصلی، ساختن یک خاطره خوش خانوادگی است.

طبیعت رایگان است، خدمات رایگان نیست

ورود به بسیاری از بوستان‌ها رایگان است، اما استفاده از برخی امکانات هزینه دارد. پارکینگ، سرویس‌های تفریحی، قایق‌سواری، دوچرخه، قطار گردشگری یا شهربازی‌های کوچک داخل پارک‌ها، هر کدام تعرفه جداگانه‌ای دارند. اگر خانواده بخواهد از چند مورد از این خدمات استفاده کند، هزینه روزانه بیش از یک میلیون تومان افزایش می‌یابد.

   تفریحی که هنوز صرفه دارد

مقایسه هزینه‌ها نشان می‌دهد یک خانواده چهار نفره برای رفتن به سینما، خرید خوراکی، صرف شام در رستوران و استفاده از یک مجموعه تفریحی، باید چند میلیون تومان هزینه کند. در مقابل، یک پیک‌نیک ساده با غذای خانگی، همچنان ارزان‌ترین گزینه برای گذراندن یک روز شاد است. شاید به همین دلیل است که با وجود همه تغییرات اقتصادی، جمعه‌ها همچنان صدای خنده کودکان از زیر سایه درختان به گوش می‌رسد.

زیراندازها کنار هم پهن می‌شوند، سماورهای سفری روشن می‌شوند، فوتبال‌های خانوادگی آغاز می‌شود و بوی چای تازه‌دم در فضای پارک می‌پیچد. در روزگاری که بسیاری از تفریح‌ها از سبد مصرفی خانواده‌ها فاصله گرفته‌اند، پیک‌نیک هنوز جایگاه خود را حفظ کرده است. تفریحی ساده که ارزش آن بیش از رقم فاکتور خرید، در فرصتی است که برای کنار هم بودن فراهم می‌کند.