سفر دانش‌آموزی مشروط شد
آموزش‌وپرورش ضوابط اردوهای دانش‌آموزی را متناسب با شرایط استانی، وضعیت امنیتی و الزامات ایمنی تنظیم می‌کند
هفت صبح | برگزاری اردوهای دانش‌آموزی در ایران یک فعالیت ساده و معمولی نیست. نوع اردو، محدوده آن، تعداد شرکت‌کنندگان، مقصد و شرایط منطقه، همه در تعیین ضوابط آن نقش دارند. به‌خصوص اینکه در طول سال‌های اخیرحوادث متعددی هم در این اردوها رخ داده که حساسیت‌ها را افزایش داده است. همین تنوع باعث می‌شود که مجموعه مقررات اردویی به شکل یک آیین‌نامه یکسان و ثابت قابل اجرا نباشد. به گفته صادق حسین‌زاده ملکی، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش‌وپرورش شرایط استان‌ها در زمینه برگزاری اردوها یکسان نیست و در استان‌هایی که شرایط جنگی وجود دارد، ملاحظات متفاوتی در نظر گرفته می‌شود.
توسعه زیرساخت‌های تربیتی و بازسازی اردوگاه‌ها
در یک سال گذشته، بخش عمده‌ای از تمرکز این وزارتخانه روی زیرساخت‌های تربیتی و ارتقای کیفیت فعالیت‌های پرورشی دانش‌آموزان است. به گفته این مقام مسئول، تلاش‌های خوبی برای ترمیم، تقویت و بازسازی اردوگاه‌های دانش‌آموزی صورت می‌گیرد و پروژه‌های مختلفی در این حوزه شناسایی و برای آن‌ها بودجه اختصاص داده می‌شود. این موضوع در شرایطی رخ می‌دهد که با وجود شرایط خاص کشور، بخش عمده‌ای از بودجه‌ها کاهش می‌یابد، اما اعتبارات اردوگاه‌های دانش‌آموزی افزایش قابل توجهی پیدا می‌کند.
بودجه چندبرابری و ۷۰ پروژه نیمه‌تمام
وی با تاکید بر افزایش چندبرابری بودجه اردوگاه‌های دانش‌آموزی می‌افزاید: بر همین اساس، تکمیل مجموعه‌ای از پروژه‌های نیمه‌تمام اردوگاهی در دستور کار قرار می‌گیرد. حدود ۷۰ پروژه نیمه‌تمام در این حوزه فهرست می‌شود و تلاش می‌شود با به سرانجام رساندن آن‌ها، ظرفیت کمی و کیفی اردوگاه‌های دانش‌آموزی افزایش پیدا کند. این پروژه‌ها هم از نظر فضای اقامتی و هم از نظر امکانات جانبی، می‌توانند ظرفیت پذیرش دانش‌آموزان را بالا ببرند و کیفیت اردو را بهبود دهند.
آیین‌نامه جدید اردویی و موضوع ایمنی
در بخش ایمنی و امنیت، آیین‌نامه جدید اردویی به شورای عالی آموزش‌وپرورش می‌رسد. معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به این موضوع می‌گوید: در زمینه مسائل امنیتی، اردوگاه‌ها تابع شرایط کلی فضاهای آموزشی و پرورشی هستند. برای مدیریت شرایط مختلف، الگوهایی متناسب با وضعیت‌های عادی و هشدار، از جمله وضعیت‌های سبز، زرد، نارنجی و قرمز، تعریف و ابلاغ می‌شود و تصمیم‌گیری‌ها متناسب با این شرایط تغییر می‌کند. به عبارت دیگر، هرچه سطح هشدار بالاتر برود، محدودیت‌ها و ملاحظات اردویی نیز بیشتر می‌شود.
اختیارات استانی و تطبیق با شرایط منطقه
نکته مهم در این ساختار، انعطاف آن نسبت به شرایط هر منطقه است. با توجه به اختیاراتی که در شرایط خاص به استانداری‌ها، شوراهای تامین، ادارات کل آموزش‌وپرورش استان‌ها و حتی مناطق داده می‌شود، این مراجع متناسب با وضعیت موجود، پروتکل‌های مربوط به مدارس را اجرا می‌کنند و اردوگاه‌ها نیز تابع همان دستورالعمل‌ها، البته با جزئیات و ملاحظات بیشتر، خواهند بود. بنابراین می‌توان گفت تصمیم نهایی درباره برگزاری یا لغو یک اردو، در شرایط بحرانی، در سطح استان و با در نظر گرفتن وضعیت همان منطقه گرفته می‌شود و نه فقط با یک قاعده سراسری.
اردوگاه هم یک فضای آموزشی و پرورشی است
وی با تاکید بر اینکه اردوگاه نیز یک فضای آموزشی و پرورشی محسوب می‌شود، می‌گوید: تفاوت اردوگاه با مدرسه در نوع و میزان استفاده از آن است؛ دانش‌آموزان به‌صورت روزانه و مستمر در مدرسه حضور دارند، اما استفاده از اردوگاه‌ها معمولاً مستمر نیست. با این حال، رعایت ضوابط ایمنی و امنیتی در هر دو فضا ضرورت دارد.
الزامات پیش از برگزاری هر اردو
برای برگزاری هر اردو، پیش از هر چیز باید مبدأ، مقصد، مسیر کلی و مسئول اردو مشخص باشد و مجموعه‌ای از ضوابط و الزامات نیز رعایت شود. اخذ رضایت‌نامه از والدین از جمله همین الزامات است و اطلاعات مربوط به اردو باید در آن ثبت و ضبط شود. اخذ رضایت‌نامه به این معناست که والدین از برگزاری اردو مطلع می‌شوند و با امضای آن، آگاهی خود را از اطلاعات و جزئیات مربوط اعلام می‌کنند.
سامانه اردوها و چک‌لیست اجرایی
دستورالعمل اردوهای دانش‌آموزی دارای چک‌لیستی است که در سامانه اردوهای دانش‌آموزی قرار دارد و برگزارکنندگان باید اطلاعات و جزئیات مورد نیاز را در آن مشخص کنند. این سامانه عملاً ابزاری برای نظارت، ثبت و پیگیری اردوهاست و کمک می‌کند هیچ مرحله‌ای از فرایند قانونی اردو نادیده گرفته نشود؛ از ثبت درخواست و مشخصات اردو گرفته تا تایید مراحل و ثبت رضایت‌نامه‌ها.
تنوع اردوها و سازوکارهای متفاوت
ضوابط برگزاری اردو با توجه به نوع و محدوده آن متفاوت است. اردوهای درون‌شهری، برون‌شهری و حتی اردوهای خارج از کشور مانند اردوی اربعین، هرکدام سازوکارها و الزامات خاص خود را دارند و متناسب با شرایط آن‌ها، رضایت‌نامه و سایر مراحل مربوط باید تکمیل شود. اردوهای درون‌شهری معمولاً با کمترین سطح از ملاحظات اداری و امنیتی برگزار می‌شوند، در حالی که اردوهای برون‌شهری و به‌ویژه اردوهای خارج از کشور، به برنامه‌ریزی دقیق‌تر، هماهنگی بیشتر و رعایت ملاحظات ویژه نیاز دارند.
بازدیدهای دانش‌آموزی نیز مشمول ضوابط اردوهاست
در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا بازدیدهای دانش‌آموزی از مکان‌هایی مانند موزه و کتابخانه نیز مشمول دستورالعمل اردوها می‌شود، معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش‌وپرورش می‌گوید: بله؛ این بازدیدها نیز از دستورالعمل‌های اردویی تبعیت می‌کنند، البته برای آن‌ها سازوکار مشخصی در نظر گرفته شده است. این پاسخ نشان می‌دهد دامنه ضوابط اردویی فقط به سفرهای چندروزه محدود نمی‌شود و برنامه‌های کوتاه‌مدت آموزشی و بازدیدی را هم در بر می‌گیرد.
لحاظ کردن سخت‌گیرانه‌ترین ملاحظات
وی در پایان با بیان اینکه در تدوین دستورالعمل اردوهای دانش‌آموزی تلاش می‌شود سخت‌گیرانه‌ترین ملاحظات در زمینه تدابیر مختلف لحاظ شود، می‌افزاید: هدف این است که حداکثر الزامات ایمنی، امنیتی و سلامت رعایت شود. تاکید بر همه تدابیر، ملاحظات و فرایندهای لازم نیز با همین هدف صورت می‌گیرد؛ یعنی احتمال بروز حوادث در اردوهای دانش‌آموزی به حداقل برسد.
مجموع این تصمیم‌ها سه محور روشن دارد: نخست، افزایش ظرفیت زیرساختی با بودجه چندبرابری و تکمیل ۷۰ پروژه نیمه‌تمام؛ دوم انعطاف ضوابط بر اساس شرایط هر استان و به‌ویژه استان‌های دارای شرایط جنگی؛ و سوم سخت‌گیری در الزامات پیش از برگزاری، از رضایت‌نامه والدین تا ثبت چک‌لیست در سامانه. نتیجه چنین ساختاری این است که برگزاری اردو، بیش از هر چیز بر پایه آمادگی، هماهنگی و ملاحظه شرایط روز انجام می‌شود.
