غیبت ایران در جدول جهانی اسپیدتست

هفت صبح| در تازه‌ترین به‌روزرسانی شاخص جهانی سرعت اینترنت اسپیدتست مربوط به اوت ۲۰۲۶، ایران باز از لیست سرعت اینترنت جهانی حذف شد. جدولی که هر ماه میانه سرعت اینترنت کشورها را کنار هم می‌گذاشت، این بار برای ایران هیچ عددی ندارد. نه سرعت دانلود، نه سرعت آپلود و نه رتبه جهانی. در هر دو بخش اینترنت همراه و اینترنت ثابت، وضعیت ایران به شکل «ثبت نشده» نمایش داده شده است. همین یک خط کافی است تا بحث درباره کیفیت اینترنت کشور دوباره بالا بگیرد و هر کس از زاویه خودش به آن نگاه کند؛ یکی به فکر سرعت دانلود شبانه باشد، یکی به فکر پایداری شبکه در ساعات کاری، و یکی هم به فکر تصویری که از اینترنت ایران در جهان ساخته می شود.

رتبه‌ای که جای خالی ماند

شاخص اسپیدتست با استفاده از اندازه گیری‌های واقعی از اتصال کاربران، عملکرد شبکه‌های اینترنتی کشورهای مختلف را بررسی و کشورها را بر اساس سرعت اینترنت رتبه بندی می‌کند. میلیون‌ها کاربر در سراسر جهان هر روز از این سرویس استفاده می‌کنند و مجموعه همین اندازه‌گیری‌هاست که تصویر نهایی هر کشور را شکل می‌دهد. حالا در نسخه اوت ۲۰۲۶، این تصویر برای ایران جای خالی مانده است.

در جدول مربوط به ایران، نه عددی برای سرعت دانلود درج شده، نه برای سرعت آپلود و نه رتبه ای در بخش اینترنت موبایل و اینترنت ثابت. یعنی چیزی که پیش از این دست کم در یک بخش ثبت می‌شد، این بار در هیچ کدام از دو بخش دیده نمی‌شود. این تفاوت مهم است، چون هر ماه که یک کشور از جدول کنار می‌رود، مقایسه با گذشته هم سخت‌تر می‌شود و نمی‌توان با قاطعیت گفت فاصله با ماه قبل بیشتر شده یا کمتر.

جهان کجای این جدول می‌ایستاد

در همین گزارش، میانه سرعت اینترنت موبایل جهان ۱۰۹.۰۵ مگابیت بر ثانیه و میانه سرعت اینترنت ثابت جهان ۱۲۹.۶۸ مگابیت بر ثانیه اعلام شده است. این اعداد میانگین جهانی است و نشان می دهد خط کش جهانی کجاست؟. وقتی کشوری در چنین جدولی عددی ندارد، نه می‌تواند فاصله‌اش را با میانگین جهانی بسنجد و نه می‌تواند بگوید در چه جایگاهی ایستاده است. برای کاربری که هر روز با کندی اینترنت دست و پنجه نرم می‌کند، این جای خالی معنای دیگری دارد: نبود یک عدد رسمی که بشود روی آن تکیه کرد.

امارات و قطر، صدرنشین‌های موبایل

در جدول رده‌بندی اسپیدتست، کشورهایی با بیشترین میانه سرعت اینترنت موبایل مشخص شده‌اند. در رده نخست امارات متحده عربی با میانه سرعت ۶۷۵.۵۱ مگابیت بر ثانیه قرار دارد که جایگاه آن نسبت به ماه گذشته، جولای، تغییری نکرده است. در رده‌های دوم تا پنجم نیز به ترتیب قطر با ۵۳۵.۹۴، کویت با ۳۹۹.۹۲، آلمان با ۲۹۱.۹۶ و برزیل با ۲۷۲.۰۴ مگابیت بر ثانیه قرار دارند که جایگاه آن‌ها هم نسبت به جولای تغییری نکرده است.

در رده ششم کره جنوبی با میانه سرعت ۲۵۰.۵۶ مگابیت بر ثانیه قرار دارد و جایگاهش نسبت به ماه گذشته دو پله صعود کرده است. بحرین با میانه سرعت ۲۴۳.۴۸ مگابیت بر ثانیه همچنان مانند ماه گذشته جایگاه خود را در رده هفتم حفظ کرده است. در رده‌های هشتم و نهم و دهم هم به ترتیب عربستان سعودی با ۲۲۴.۵۴، ویتنام با ۲۱۹.۹۳ و بلغارستان با ۲۰۳.۱۳ مگابیت بر ثانیه قرار دارند و جایگاه هر کدام نسبت به جولای ۲۰۲۶ یک پله صعود کرده است. نگاهی به این فهرست نشان می دهد بخش مهمی از کشورهای منطقه، با فاصله‌ای چشمگیر از میانگین جهانی، در بالای جدول ایستاده‌اند.

سنگاپور، پرسرعت ترین اینترنت ثابت

در بخش رده بندی اینترنت ثابت، سنگاپور با میانه سرعت ۴۶۲.۵۰ مگابیت بر ثانیه در رده نخست قرار دارد و جایگاهش نسبت به ماه گذشته تغییری نکرده است. اما بر اساس رده بندی اسپیدتست، این تنها سنگاپور نیست که جایگاه خود را حفظ کرده؛ امارات با ۳۸۲.۴۰، شیلی با ۳۶۴.۴۸، هنگ کنگ با ۳۶۲.۲۷، فرانسه با ۳۳۲.۱۰ و ماکائو با ۳۲۱.۸۸ مگابیت بر ثانیه هم جایگاهشان نسبت به ماه گذشته تغییری نکرده و به ترتیب در رده‌های دوم تا ششم قرار دارند. آمریکا با میانه سرعت ۳۰۷.۱۶ مگابیت بر ثانیه و ویتنام با ۳۰۱.۴۸ در رده‌های هفتم و هشتم ایستاده اند که جایگاه آمریکا یک پله صعود و ویتنام یک پله نسبت به ماه قبل سقوط کرده است.

ایران در گذشته چه وضعی داشت؟

این اولین بار نیست که نام ایران در این جدول غایب می‌شود. در گزارش‌های پیشین، از جمله داده‌های مربوط به مارس ۲۰۲۶، ایران همچنان در این رده‌بندی قرار داشت. اما در ماه می ۲۰۲۶ نام ایران در فهرست رتبه بندی جهانی سرعت دیده نشد و هیچ اطلاعیه یا بیانیه ای هم درباره این حذف منتشر نشد.

نام ایران دوباره در رده‌بندی کشورها در ژوئن ۲۰۲۶ ظاهر شد، اما این بار فقط میانه سرعت کشور در بخش اینترنت ثابت ذکر شد و در بخش اینترنت موبایل داده معتبری برای ایران وجود نداشت. گزارش جولای ۲۰۲۶ هم مثل قبل، در بخش اینترنت موبایل با عبارت N/A نمایش داده شد؛ یعنی داده‌های معتبری در این زمینه وجود نداشت. با این حال، میانه سرعت اینترنت ثابت ایران در همان ماه ۲۴.۹۰ مگابیت بر ثانیه ثبت شده بود و کشور در جایگاه ۱۳۷ این رده بندی ایستاده بود.

ثبت نشده یا حذف شده؟

با این حال، ثبت نشدن ایران در جدول رتبه بندی اوت ۲۰۲۶ لزوما به معنای حذف رسمی کشور از این شاخص نیست. بدون توضیح رسمی منتشرکننده شاخص، نمی توان علت دقیق این وضعیت را مشخص کرد. در حال حاضر هم هیچ اطلاعیه یا بیانیه ای درباره نمایش ندادن اطلاعات ایران منتشر نشده است. یعنی آنچه به طور قطعی قابل مشاهده است، نبود اطلاعات سرعت و رتبه ایران در هر دو بخش است، اما درباره علت آن باید منتظر توضیح رسمی ماند.

این اتفاق در شرایطی رخ داده که شبکه اینترنت ایران طی ماه‌های گذشته با محدودیت‌ها و اختلال‌های گسترده ناشی از شرایط جنگی مواجه بوده است. پس از بازگشت ارتباطات بین الملل نیز گزارش‌هایی درباره کاهش کیفیت و پایداری دسترسی به اینترنت منتشر شده است. همین شرایط باعث می‌شود نگاه‌ها به این جدول فقط یک نگاه فنی نباشد؛ جدولی که قرار بود تصویر سرعت باشد، حالا به تصویری از یک دوره پرتنش تبدیل شده است.

همچنان منتظر توضیح

در نسخه اوت ۲۰۲۶ این شاخص، آنچه به طور مشخص دیده می شود نبود اطلاعات سرعت دانلود و آپلود و رتبه جهانی ایران در بخش اینترنت همراه و ثابت است. اما علت این وضعیت همچنان نیازمند توضیح رسمی از سوی منتشرکننده شاخص است. تا آن زمان، سوال ساده‌ای روی میز می‌ماند: کشوری که در جدول جهانی سرعت اینترنت رتبه‌ای ندارد، چطور می‌خواهد فاصله خود با جهان را اندازه بگیرد؟