هفت صبح| سازمان جهانی هواشناسی نسبت به تبعات النینو و گرم شدن زمین به مردم سراسر جهان هشدار داده است. پدیدهای که میتواند با تشدید بحران آب و هوا، فضا را برای زندگی انسانها دشوار کند آیا بر ایران هم تاثیر خواهد داشت؟ رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا میگوید که النینو بر ایران تاثیری ندارد اما تابستان امسال دمای هوا یک تا دو درجه گرمتر از میانگین مناطق در سالهای گذشته خواهد بود.
سازمان جهانی هواشناسی ملل متحد (WMO) درباره وقوع یک سال گرم بیسابقه به دلیل وقوع پدیده النینو هشدار میدهد. آخرین النینوی جهان از مه 2023 تا مارس 2024 ادامه داشت و بههمین دلیل سال 2024 لقب گرمترین سال را به خود اختصاص داده بود اما ارزیابیهای جدید نشان میدهد که اگر النینوی پیشرو قوی یا بسیار قوی باشد، دمای هوا در سال 2027 میتواند رکوردهای سال 2024 را پشت سر بگذارد.
سازمان ملل تخمین میزند که در حال حاضر گرمایش جهانی هر دقیقه جان یک نفر را میگیرد و اگر انتشار گازهای گلخانهای به سرعت کاهش نیابد، احتمالا این تلفات افزایش خواهد یافت. وقوع النینو و افزایش دما به دلیل این پدیده طبیعی هم میتواند اثرات مخربی بر سلامت و وقوع پدیدههای حدی گرمایی بر انسان داشته باشد اما آیا ایران هم از این پدیده آب و هوایی تاثیر میگیرد و باید نگران تبعات این پدیده آب و هوایی در کشور باشیم؟
ال نینو بر ایران تاثیری ندارد
صادق ضیاییان رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در گفتوگو با هفت صبح توضیح میدهد که موج گرمایی رخ داده در روزهای پنجشنبه و جمعه در ایران، با پدیده النینو متفاوت است. النینو پدیدهای است که در روی اقیانوس آرام شکل میگیرد؛ نزدیک خط استوا و در دو سوی خود در سواحل آمریکا و ... را تحت تاثیر قرار میدهد. ممکن است اثرات دورپیوندی در مناطق دیگر داشته باشد اما خیلی موج گرمای آن شامل حال ایران نمیشود.
به گفته ضیاییان، آنچه در روزهای گذشته در ایران رخ داده، ناشی از نفوذ توده هوای گرمی بود که به کشور وارد شد. این توده منجر به افزایش قابل توجه دما در سواحل دریای خزر در استانهای گلستان و مازندران شد. روز شنبه، این پدیده مرتفع و دما به حالت طبیعی خود بازگشت. طی شنبه و یکشنبه کاهش دما داشتیم ولی از امروز مجددا روند افزایشی دما در کشور را خواهیم داشت. از اوایل هفته بعد هم کشور حالت تابستانه به خود میگیرد.
تابستانی گرمتر از سالهای قبل پیش روست
گرمای بیسابقه میتواند بر سلامت انسان تاثیر داشته باشد. ضیاییان دمای مطلوب برای فعالیت انسان را وابسته به سن افراد، نژاد و محل زندگی آنها اعلام میکند زیرا مسلما کسی که در خوزستان بزرگ شده نسبت به فردی که ساکن استان اردبیل است، تحمل دمایی متفاوتی دارد. حتی در خانواده، افراد شرایط دمایی یکسانی را تجربه نمیکنند، بنابراین به اعتقاد او، دمای احساسی مطلوب اگرچه بستگی به شرایط فیزیولوژی و شرایط بدنی هر فرد دارد اما شرایط آب و هوایی هم بر آن موثر است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا توضیح میدهد که در شرایط گرم دما و رطوبت در احساس دما موثر هستند و در شرایط سرد، وزش باد در این احساس خیلی تاثیر میگذارد. در شرایطی که رطوبت محیط بالا باشد، افراد احساس گرمای بیشتری میکنند و در هوای سرد، با وزش باد، احساس انسانها از سرما بیشتر است. ضیاییان درباره شرایط تابستان پیش رو میگوید که انتظار دارند دمای نقاط مختلف کشور بین یک تا دو درجه از میانگین بلند مدت آن مناطق بیشتر باشد. این یعنی سراسر کشور، تابستان گرمتری را نسبت به سال قبل تجربه میکنند.
آققلا در بهار رکورد 50 درجه را شکست
با توجه به وجود قانون تعطیلی ادارات در دمای بالای 50 درجه و پیشبینی افزایش دمای هوای تابستان، آیا امسال روزهای تعطیل بیشتری به علت وقوع گرمای شدید خواهیم داشت؟ این پدیده در کدام استانها رخ میدهد؟ رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در این رابطه میگوید که بهطور معمول دمای بالای 50 درجه را در مناطقی از خوزستان، بوشهر و سیستان و بلوچستان به کرات چنین دمایی را مشاهده خواهند کرد اما روز جمعه گذشته به صورت کمتر تجربه شده، در آق قلا واقع در استان گلستان دمای هوا به 50.4 درجه رسید.
در حالی که پیشبینیها از تابستانی گرمتر از میانگین بلندمدت در ایران حکایت دارد، کارشناسان نسبت به پیامدهای زیستمحیطی افزایش دما هشدار میدهند. تداوم گرمای شدید میتواند فشار بر منابع آبی کشور را تشدید کند، روند خشک شدن تالابها و رودخانهها را سرعت ببخشد و شرایط را برای وقوع آتشسوزی در جنگلها و مراتع فراهمتر کند.
همچنین افزایش دما بر زیستگاههای طبیعی و تنوع زیستی اثر گذاشته و بقای بسیاری از گونههای گیاهی و جانوری را با چالش مواجه میکند. در شرایطی که ایران سالهاست با پیامدهای تغییرات اقلیمی و خشکسالی دستوپنجه نرم میکند، تابستانهای گرمتر میتوانند آسیبپذیری اکوسیستمهای کشور را بیش از پیش افزایش دهند و ضرورت حفاظت از منابع طبیعی را پررنگتر کند.
