هفت صبح| اگرچه بهنظر میرسد شرایط جنگی فرصت مناسبی را در اختیار سودجویان برای تغییر کاربری اراضی کشاورزی بهعنوان بستر تولید غذای کشور قرار میدهد اما فرمانده یگان حفاظت امور اراضی کشور خبر میدهد که با آغاز جنگ رمضان با وجود فعال بودن سامانه 131 بهعنوان درگاه گزارشهای مردمی درباره تغییر کاربری، میزان گزارشهای دریافتی در این بستر به حدود 20 تا 30 مورد در روز کاهش یافته و این نشان میدهد تلاشها برای تغییر کاربری اراضی کشاورزی با وقوع جنگ، روندی نزولی طی میکند.
سالها طول میکشد تا خاک زمینی که زیر کشت رفته، به تولید اقتصادی در بخش کشاورزی برسد. صرف وقت و انرژی زیاد برای عملآوری یک زمین کشاورزی، اهمیت حفاظت از این زمینها بهعنوان بستر تامین امنیت غذایی کشور را آشکار میکند اما بزرگ شدن شهرها و روستاها و افزایش قیمت زمین، هر روز انگیزه سودجویان برای تغییر کاربری اراضی کشاورزی را افزایش میدهد. به این ترتیب تلاش این گروه، زنگ خطری جدی را برای تامین غذای کشور به صدا درمیآورد.
همواره آشفتگیهای حاصل از وقایعی مثل جنگ، انگیزه سودجویان برای تصرف اراضی ارزشمند کشاورزی را بیشتر میکند اما این روزها اسماعیل افشاری فرمانده یگان حفاظت سازمان امور اراضی کشور در گفتوگو با هفت صبح خبر میدهد که تماسها با سامانه 131 که مرکز دریافت گزارشات مردمی درباره تغییر کاربری اراضی کشاورزی است، کاهش یافته و این یعنی با وقوع جنگ، عده کمتری تلاش کردهاند که زمین کشاورزیشان را از چرخه تولید خارج کنند.
فعالیت شبانهروزی سامانه 131
فرمانده یگان حفاظت امور اراضی کشور میگوید این یگان در اجرای ماده 35 احکام دائمی کشور از سال 1397 کار خود را شروع کرده و وظیفه اصلیاش جلوگیری از تغییر کاربری اراضی کشاورزی است. سامانه 131 هم ذیل یگان حفاظت سازمان امور اراضی کشور انجام وظیفه میکند تا اخبار تغییر کاربری غیرمجاز اراضی کشاورزی که توسط مردم به این سامانه اعلام میشود را پیگیری کند.
به گفته افشاری در زمان جنگ، یگان حفاظت سازمان امور اراضی هم مثل تمام دستگاهای دولتی، بر اساس پروتکلها و دستورالعملهای اعلام شده در عرصه حضور دارند و نسبت به شناسایی تخلفات اقدام میکنند تا پس از آرام شدن شرایط کشور، در آینده برخوردهای قضای لازم انجام شود. اعضای این یگان به صورت شبانهروزی از طریق سامانهها و گزارشهای مردمی شرایط اراضی کشاورزی را رصد میکنند تا حفاظت از این عرصههای سبز، بدون وقفه ادامه یابد. گزارشهای مردمی دریافت شده در سامانه 131 هم به استانها اعلام میشود تا بررسیهای لازم در رابطه با این گزارشها پیگیری شود.
افشاری توضیح میدهد که در 11 ماه گذشته حدود 14 هزار و 665 خبر از طریق سامانه مرکزی 131 درباره تغییر کاربری غیر مجاز اراضی کشاورزی دریافت شده و در کل کشور، خبرهایی که از مردم، استانها، شهرستانها و سامانه پایش دریافت شده، حدود 27 هزار خبر در طی این مدت بوده است اما در ایام جنگ از آنجا که افراد اضطراب جنگ را دارند، خبرهای دریافتی در حوزه سامانه 131 روندی کاهشی داشته است و اگر قبل از حمله دشمن در این سامانه روزانه حدود 100 تا 120 خبر دریافت میشده، اکنون تعداد گزارشهای دریافتی به حدود 20 تا 30 مورد در روز رسیده است.
تغییر رویکردها در یگان حفاظت
فرمانده یگان حفاظت امور اراضی کشور خبر میدهد که رویکردهای حاکم بر این مجموعه پس از آغاز به کار او تغییراتی داشته است. رویکردهای قبلی در یگان حفاظت امور اراضی بیشتر در حوزه پیشگیری و مقابله یعنی اجرای تبصره یک، تبصره دو و تبصره سه قانون جلوگیری از تغییر کاربری غیر مجاز تمرکز بوده اما از آبان ماه که افشاری روی کار میآید، پس از هماهنگی با داور نامدار رئیس سازمان امور اراضی اقدامات پیشبینانه و پیش دستانه به شرح وظایف فرماندهان یگان حفاظت امور اراضی اضافه میشود.
افشاری معتقد است که اقدامات پیشبینانه و پیشدستانه هزینه بسیار کمتری برای دولت و نیروی انتظامی خواهد داشت و میزان اشراف بر کار را افزایش میدهد. برای انجام این اقدامات، او به تمام فرماندهان یگان حفاظت تاکید کرده که با دهیاران روستاها به خصوص مناطقی که جذابیت برای تغییر کاربری اراضی کشاورزی بالاست، جلسه بگذارند و از دهیاران بخواهند که اخبار مربوط به تغییر کاربری اراضی کشاورزی را در اختیار فرماندهان یگان حفاظت امور اراضی قرار دهند.
گروه دیگری که فرمانده یگان حفاظت امور اراضی کشور تاکید میکند که باید با آنها جلسه برگزار شود، کشاورزانی هستند که در حوزه تولید کالاهای اساسی مثل گندم و جو فعال هستند. به اعتقاد افشاری، فرماندهان یگان حفاظت سراسر کشور باید با این کشاورزان جلسه برگزار کنند و از این قشر حمایت کنند. اگر این کشاورزان مشکلاتی در جهاد دارند با رایزنیهایی این مسائل حل شود. در خصوص تهیه کود شیمیایی یا تسهیلات بانکی اگر فرماندهان یگان حفاظت میتوانند، هماهنگیهایی برای کشاورزان انجام دهند تا این قشر در حوزه تولید کالاهای اساسی فعالیت بهتری داشته باشند.
افشاری نیم نگاهی هم به فعالیتهای ترویجی و فرهنگسازی بهویژه در سطح مدارس، مساجد و سمنها دارد و از فرماندهان یگان حفاظت خواسته است که با حضور در چنین مکانهایی، از طریق نصب بنر یا توزیع بروشور، وارد حوزه فرهنگسازی شوند. زیرا افراد از کودکی باید یاد بگیرند که زمین سبز میراثشان است و باید از این زمین، حفاظت کنند.
آنها باید بدانند که چگونه از میراث آیندگان حفاظت کنند. اقدام دیگری که فرمانده یگان حفاظت امور اراضی کشور در زمینه فرهنگسازی بر آن تاکید میکند، حضور فرماندهان یگان حفاظت در رسانههای جمعی است تا در خصوص اهمیت زمین به مردم اطلاعرسانی لازم انجام شود. ضمن اینکه باید آنها جلسات مشترکی هم با نهادهای حاکمیتی که در موضوع حفظ زمینهای کشاورزی دخیل هستند، مثل مراکز قضایی، دهیاریها، شهرداریها و ... برگزار کنند تا در زمینه حفاظت از اراضی کشاورزی و مقابله با تغییر کاربری اراضی کشاورزی یک همافزایی ایجاد شود.
رصد فضای مجازی در دستور کار
افشاری رصد فضای مجازی برای مقابله با تغییر کاربری اراضی کشاورزی را اقدام بسیار مهمی میداند و خبر میدهد که فعالیتهای خوبی هم در این حوزه انجام شده است. زیرا بسیاری از زمینخواران و املاکیهای غیرمجاز به صورت حرفهای در فضای مجازی تغییر کاربری انجام میدهند و برای این اقدام جذابیت ایجاد میکنند. به همین خاطر فرمانده یگان حفاظت امور اراضی کشور به فرماندهان یگان حفاظت سراسر کشور دستور میدهد که حتما افراد متخلف در فضای مجازی را شناسایی کنند تا با هماهنگی دستگاه قضایی و پلیس امنیت اقتصادی، سوداگران تغیری کاربری اراضی کشاورزی را تحت تعقیب قرار دهند و برای آنها دستور قضایی اخذ شود تا در آینده نسبت به پلمب واحدهای آنها اقدام شود.
همیاران سبز زمین شکل میگیرد
افشاری همچنین از شکلگیری گروههای داوطلب به اسم همیاران سبز زمین در آیندهای نزدیک خبر میدهد. این ایده با بررسی عملکرد دستگاههایی مثل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری و با تدبیر رئیس سازمان امور اراضی در این مجموعه شکل میگیرد. در آینده قرار است کارسازی تشکیل این گروه انجام شود و بر اساس آییننامهای که تدوین میشود، نیروهای داوطلب در حوزه تغییر کاربری اراضی کشاورزی فعالیت خود را آغاز کنند و اخبارشان را از طریق درگاههایی مثل سامانه 131 یا کانالهای ایجاد شده در شبکههای داخلی مثل ایتا به صورت مکتوب یا فیلم و عکس برای فرماندهان یگان حفاظت سراسر کشور ارسال کنند.
به این ترتیب در آینده نزدیک یک شبکهسازی از این همیاران زمین سبز در سراسر کشور انجام میشود و مردم به صورت خودجوش با افرادی که در حوزه تغییر کاربری فعالیت میکنند، برخورد خواهند کرد و همین مردم، جلودار مقابله با تغییر کاربری زمین خواهند بود. فرمانده یگان حفاظت امور اراضی کشور امیدوار است که با اقدامات پیشدستانه انجام شده، در آینده نزدیک شاهد کاهش چشمگیر تخلفات در حوزه تغییر کاربری اراضی کشاورزی باشیم.
