هفت صبح| حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به پتروشیمی ماهشهر، فقط آسیب رساندن به جیب مردم نبود بلکه احتمال انتقال آلودگی‌های شیمیایی به دریا و انتشار گازهای سمی هم در این حمله به شدت تقویت شد. واحدهای پتروشیمی در اقدامی احتیاطی در نخستین ساعات پس از حمله، اقدام به فلرسوزی کردند و به این ترتیب میزان آلایندگی هوا در منطقه به شدت افزایش یافت. البته به گفته مدیر کل محیط زیست استان خوزستان بخت با مردم یار بود و وزش باد، آلودگی‌ها را از شهرها دور کرد و مخاطره‌ای برای آنها ایجاد نشد؛ اما در هر صورت حمله به تاسیسات نفتی، می‌تواند تبعات جبران‌ناپذیری بر محیط زیست داشته باشد.

 

اشرفی می‌‎گوید که برای مقابله با این تهدیدات هم در جلسات پدافند غیرعامل، تمهیداتی اندیشیده شده است. 15  فروردین ماه، پتروشیمی ماهشهر مورد حمله هوایی آمریکا و رژیم اسرائیل قرار گرفت. بمباران پنج واحد پتروشیمی در ماهشهر علاوه بر تخریب زیرساخت‌های اقتصادی ایران، احتمال انتشار گازهای سمی حاصل از انفجار در این واحدها را به شدت تقویت کرد. در این تهاجم هوایی که قبل از ظهر انجام شد، بر اساس گزارش‌های استانداری بخش‌هایی از پتروشیمی‌های فجر یک و ۲، کارون، رازی و بندر امام مورد اصابت قرار گرفتند و نیروگاه برق فجر انرژی ماهشهر تخریب شد.

 

در جریان حمله به این مجموعه، تنی چند از هموطنانمان کشته و زخمی شدند. بلافاصله پس از حمله؛ تیم‌های ایمنی، آتش نشانی و امدادی در محل حاضر شدند و اقدامات اضطراری برای مهار آتش آغاز و پرسنل این مجموعه به مناطق امن منتقل شدند. عملیات اطفای حریق، تا چندین ساعت پس از حمله ادامه یافت اما نزدیک غروب بود که استانداری اعلام کرد عملیات مهار آتش در ماهشهر به پایان رسیده است و به زودی شرایط به حالت عادی باز خواهد گشت.

 

‌گزارش فلرسوزی توسط واحدهای پتروشیمی


در همان ساعات نخستین پس از حمله ولی‌الله حیاتی معاون امنیتی و انتظامی استاندار خوزستان، اعلام می‌کند که خطری از نظر انتشار گازهای سمی مردم را تهدید نمی‌کند زیرا از همان لحظات اولیه اقدامات تأمینی و امدادی انجام شده و وضعیت تحت کنترل است. هیچ‌گونه نشتی و یا تصاعد مواد سمی در منطقه وجود ندارد و به همین دلیل مردم نباید نگران شایعات باشند.

 

با وجود این اطلاعیه که توسط روابط عمومی استانداری خوزستان منتشر می‌شود، مردم محلی نگران انتشار گازهای سمی به دلیل حمله به صنایع پتروشیمی بودند و منابع محلی هم گزارش می‌دادند که پس از حمله، آسمان منطقه پر از دود است و فلرسوزی توسط واحدهای پتروشیمی افزایش یافته و حجم آلایندگی در منطقه بالا رفته است اما به گفته سید محمدرضا موالی‌زاده استاندار خوزستان، دودهای موجود در سطح منطقه ناشی از سوختن فلرها برای کاهش تراکم در درون سیستم و بروز آسیب بوده و این دود حاوی مواد سمی نیست، بنابراین برای شهروندان مشکلی ایجاد نمی‌کند. سخنانی که رصدهای اداره کل محیط زیست خوزستان هم صحت آن را تایید می‌کند.

 

آلایندگی فلرها به شهر نرسید


محمد جواد اشرفی، مدیر‌کل محیط زیست خوزستان در گفت‌وگو با هفت‌صبح خبر می‌دهد که در جریان حمله به پتروشیمی ماهشهر، هیچ آلودگی سمی به محدوده شهری منتقل نشده و مردم تحت تاثیر این آلودگی‌ها قرار نداشتند زیرا انتشار گازهای سمی در منطقه وجود نداشته است. به گفته اشرفی، به خاطر انفجارهایی که در صنایع پتروشیمی ماهشهر رخ می‌دهد، شرکت‌های موجود برای ایجاد ایمنی بیشتر رهاسازی گازهای فلر را انجام می‌دهند که این موضوع، یک مقداری دود در محیط ایجاد می‌کند؛ اما به هر حال با توجه به وزش بادهای غالب و فاصله منطقه ویژه از شهرهای بندر امام و بندر ماهشهر، این آلایندگی‌ها به سمت شهر هدایت نمی‌شود و به تدریج فلرینگ هم کاهش می‌یابد. خدا رو شکر، بررسی‌ها هم نشان می‌دهد که در 16 فروردین میزان ذرات با قطر 2.5 میکرون و ذرات با قطر 10 میکرون که معرف انتشار مواد هیدروکربنی است، در حد استانداردها بوده است.

 

مدیرکل محیط‌زیست خوزستان می‌گوید که بر اساس پروتکل‌های پدافند غیر عامل قبل از وقوع حملات و با توجه به شروع جنگ، جلساتی با پتروشیمی‌ها داشته و مذاکراتی با آنها انجام داده است، تا این شرکت‌ها در چارچوب مقررات خود، تمهیدات لازم را در مواجهه با چنین شرایطی بیاندیشند. به کمک این تمهیدات، آسیب کمتری به خود مجموعه پتروشیمی از نظر محیط‌زیستی وارد می‌شود و برای مردم هم مخاطره کمتری ایجاد خواهد شد. اشرفی امیدوار است تا در مواجهه با تبعات ناشی از حملات هوایی، بر اساس همان پروتکل‌ها عمل شود اما در هر صورت جنگ است و یکسری مواد در فرآیندهای پتروشیمی وجود دارد که قابلیت ایجاد مخاطره برای محیط زیست را دارند ولی از آنجایی که در حال حاضر فعالیت غالب واحدهای پتروشیمی‌ در منطقه متوقف بوده این مخاطرات به حداقل رسیده است.

 

اگرچه همچنان قابلیت ایجاد مخاطره به دلیل حمله هوایی وجود دارد اما اداره کل محیط زیست خوزستان آمادگی کامل دارد که اگر آلودگی‌های محیط زیستی ایجاد شد، به موقع وارد عمل شود. وجود پتروشیمی‌ها در کنار محیط‌های آبی و خوریات، احتمال نشتی مواد در آب را تقویت می‌کند اما تمهیدات لازم برای کنترل نشتی‌های و آلودگی‌های احتمالی هم اندیشیده شده است. منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر، در محدوده‌ای به وسعت 2600 هکتار در جنوب غربی ایران و سواحل خلیج فارس واقع شده است. در حال حاضر 21 مجتمع تولیدی در این مجموعه فعال هستند و تولیدات آنها حدود 40 درصد از ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی کشور است.

 

تجمع این واحدها در کنار خلیج فارس اگر با احتمال حمله دشمن همراه شود، می‌تواند به یک فاجعه زیست محیطی منتهی شود. حادثه بندر ماهشهر اگرچه این بار با حداقل خسارات به محیط زیست به پایان رسید اما تداوم حملات دشمن به زیرساخت‌های نفتی می‌تواند زمینه نشتی و انتقال آلودگی از خشکی به دریا را فراهم کرده و خطرات جدی برای اکوسیستم خلیج فارس داشته باشد. مخاطراتی که اثرات آن تا مدت‌ها نه تنها گریبان‌گیر مردم ایران می‌شود، بلکه کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس نیز از این اقدامات خصمانه بی‌بهره نخواهند بود و بر معیشت و سلامت آنها نیز تاثیرگذار است.