هفت صبح| گروهی در فضای مجازی، بهبود بارشهای بهاره امسال را به توقف ابردزدی رادارهای مستقر در پایگاههای آمریکایی کشورهای همسایه نسبت میدهند و معتقدند پس از حمله موشکی ایران به این پایگاهها، بارندگی افزایش یافته است؛ اما مسئولان حداقل با تکیه بر آمارها، تاکید میکنند که علاوه بر پیشبینیهای قبلی درباره افزایش میزان بارندگی در بهار، حجم این بارشها از سال 98 کمتر است و بنابراین نمیتوان آن را به حذف رادارها نسبت داد. البته کارشناسانی هم هستند که در تایید یا رد این ادعا نمیتوانند سندی علمی ارائه دهند اما تاکید میکنند که حتما باید در این رابطه مطالعات جدی انجام شود؛ زیرا به صورت تئوری مهندسی اقلیمی قابل اثبات است اما در عمل، سندی برای تایید این پدیده در دسترس نیست.
آسمان ایران از اواخر اسفند درهایش را به سوی کشوری که سال آبی خوبی را شروع نکرده بود، باز کرد. در حالی که کشور درگیر جنگی تحمیلی بود، سدها خالی از آب بودند و این نگرانی وجود داشت که اگر بارشهای بهاره نتواند ذخایر خوبی پشت سدها ایجاد کند، بحران آب ایران را دچار مشکلات جدی میکند. خوشبختانه قبل از فرا رسیدن بهار، بارندگی آغاز شد و بخشهایی از کشور -و نه سراسر آن- سیراب شدند.
اگرچه هنوز کلانشهری مثل تهران و برخی از شهرها با کمبود منابع آب روبهرو هستند و نیمی از سدهایشان خالی است، بازار شایعات درباره تاثیر جنگ و حذف رادارهای دشمن در پایگاههای راداری مستقر در کشورهای همسایه داغ شد. گروهی در فضای مجازی تبلیغ کردند که این رادارها ابرهای ایران را میدزدیدند و حالا با حذفشان، بارندگی زیاد شده است. گروهی دیگر هم درباره پدیده هارپ و اثراتش بر ایجاد تغییرات اقلیمی سخن گفتند اما کارشناسان مرتبط میگویند که هارپ با دزدی ابر و مهندسی اقلیم دو موضوع متفاوت است که نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. درباره اینکه آیا رادارهای پایگاههای دشمن بر بارشها تاثیر دارند یا نه هم اعلام نظرها کاملا محتاطانه است و سندی علمی برای تایید یا رد آن وجود ندارد.
بارشهای بهاره پیشبینی شده بود
محمد مهدی جوادیان زاده رئیس سازمان فناوری نوین آبهای جوی در گفتوگو با هفت صبح توضیح میدهد که از نیمههای زمستان، پیشبینی میشد که بارشها در انتهای اسفند و بهار نرمال و فرانرمال باشد و وضعیت این بارشها حتی از اسفند 98 نیز بیشتر نیست که بخواهیم به فکر بیفتیم و افزایش آن را به جنگ تحمیلی مرتبط بدانیم.
او تاکید میکند که درباره جلوگیری از بارش در مقیاس بزرگ و اثرگذاری یک کشور دیگر بر روی بارشها، مراکز معتبر از جمله سازمان جهانی هواشناسی که کارگروه خاصی درباره پدیده وضع هوا دارد، تاکنون این موضوع را تایید نکردهاند. اگر چنین امکانی وجود داشت، خود کشورهایی مثل آمریکا که برخی از سواحلش هرچند سال یکبار دچار توفانها و سونامیهای بزرگی میشوند، میتوانستند به کمک این تکنولوژی از خسارات خود جلوگیری کنند تا آسیب نبینند؛ بنابراین چنین موضوعی توسط مراجع ما تایید نشده است.
البته رئیس سازمان فناوریهای نوین آبهای جوی تاکید میکند که به هر حال از نظر موضوع پدافندی و اینکه چنین ابزاری بهعنوان جنگ افزارهای نظامی در لایههای محرمانه بهکار گرفته شود، اطلاعاتی در دسترس نداریم اما از نظر علمی چنین موضوعی اثبات نشده است.
به گفته جوادیان زاده، رادارهایی که در این جنگ حذف شده، کارکردش نظامی است و فرکانسی میفرستد که روی بارش اثر نمیگذارد. یکسری پروژههای تحقیقاتی که روسها و آمریکاییها روی جو بالا انجام میدهند، هارپ است که گفته میشود، ممکن است فعالیتی برای کاهش بارشها باشد؛ اما هیچ مدارکی در رابطه با اینکه هارپ باعث کاهش بارش میشود، وجود ندارد.او میگوید که رادارهای نظامی اثری روی ابردزدی ندارند و پروژه هارپ نیز یک پروژه تحقیقاتی با رادارهای پیشرفته است که ترازهای خیلی بالاتری از جو را میبینند و پدیدهها را پیشبینی میکنند.
کمبود متخصص و نیاز به مطالعه
مرتضی افتخاری عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات آب نیز در گفتوگو با هفت صبح توضیح میدهد که در تایید یا رد ادعای مطرح شده درباره تاثیر حذف رادارهای دشمن، مستقر در کشورهای همسایه و اثرش بر بارندگیهای امسال، مستند علمی در اختیار نیست اما او معتقد است که ممکن است چنین رادارهایی بر تولید ابر و افزایش بارندگیها اثرگذار باشند؛ به همین دلیل باید در این رابطه تحقیق و مطالعه لازم انجام شود.
به گفته این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات آب، افزایش بارشهای اسفند و فروردین تا حدودی از قبل پیشبینی شده بود اما چون بهطور معمول پیشبینیهای میان مدت دارای دقت بالایی نیستند؛ به سادگی و با خوشبینی نمیتوان درباره تاثیر حذف رادارها بر بارندگی اظهار نظر کرد زیرا امکانات هواشناسی هنوز آنقدر پیشرفته نشده است که بتواند یک ماه آینده را با دقت بالا پیشبینی کند و بیشتر تا 10 الی 12 روز آینده، پیشبینیهای ارائه شده دقت کافی را دارد. پس ممکن است افزایش بارشها، یکی از برکات جانبی جنگ با آمریکا و رژیم جعلی صهیونی باشد اما اثبات آن کار دشواری است.
افتخاری میگوید که مطالعه چنین پدیدهای کار راحتی نبوده و پیچیده است. عملکرد رادارها مشابه عملیات بارورسازی ابرها نبوده بلکه ممکن است در شرایطی تولید ابر کنند. در پایگاههای آمریکایی مستقر در برخی کشورهای عربی هم احتمال دارد هدفهای مختلفی علاوه بر نظامی پیگیری شود. به هر حال این امکان هست که یکی از فعالیتهای قابل انجام در این پایگاهها، اثرگذاری بر ایجاد ابرهای منطقه باشد. او تاکید میکند که این تکنولوژی موسوم به مهندسی اقلیم است و با مباحث هارپ متفاوت است.
این عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات آب توضیح میدهد که لازم است در ایران متخصصانی مباحث مهندسی اقلیم را با جدیت بیشتری بررسی و مطالعه کنند و متخصصان بیشتری در این خصوص تربیت شوند.
به گفته افتخاری، بررسیهای انجام شده نشان میدهد که به لحاظ تئوری ممکن است کشورها بتوانند به کمک سیستمهای راداری، مهندسی اقلیم انجام دهند اما اینکه عملاً چنین اتفاقی افتاده را اطلاع ندارد و این موضوع قابل رد یا اثبات نیست.تاکنون هیچ یک از مراجع علمی دنیا در رابطه با اثبات قدرت بشر برای دستکاریهای اقلیمی سندی علمی ارائه نکردهاند، از سوی دیگر بارشهای بهاره امسال علاوه بر اینکه از قبل پیشبینی شده بود، رکورددار هم نیست و نسبت به سال 98 کمتر است. در نتیجه فعلا کفه ترازو به سمت رد ادعای افرادی که حذف رادارهای دشمن را عامل این بارشها میدانند، سنگینی میکند. با این وجود، بد نیست که به کمک متخصصان، این شایعات به صورت علمی بررسی شود تا پاسخی دقیق و کارشناسانه در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
