روزنامه هفت صبح، گروه بازار| جواب مقامات صنفی و مدیران دولتی به گرانی بازار مسکن و رشد اجارهبها دوکلمه است: مسکن استیجاری! وظیفه رونمایی از این طرح به عهده وزارت راه و شهرسازی بوده و شخص محمد اسلامی گفته، هدف طرح، کاهش هزینه خانوارهای اجارهنشین است. چقدر میتوان به این طرح خوشبین بود؟
*** طرح مسکن استیجاری چیست؟
محمد اسلامی در توضیح طرح مسکن استیجاری گفته، انبوهسازان و سرمایهگذاران برای ساخت و مشارکت در طرح امتیازات ویژهای از دولت دریافت میکنند. طرح مسکن استیجاری به صراحت در قانون(ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن مصوب ۱۳۸۷) آمده است اما جامعه سازندگان و سرمایهگذاران در سالهای گذشته به دلایلی از ساخت مسکن استیجاری استقبال نکردهاند.
*** چرا طرح مسکن استیجاری میتواند موفق شود؟
پاسخ این سوال را باید در لابهلای اظهارت وزیر راهوشهرسازی پیدا کرد: دولت برای انبوهسازان و سرمایهگذارانی که قصد تولید مسکن استیجاری دارند، شرایط سادهتری را فراهم میکند که از جمله آنها میتوان به واگذاری زمین رایگان اشاره کرد.
*** طرح مسکن استیجاری چطور پشتیبانی میشود؟
طرح مسکن استیجاری جدید نیست. قبلا هم بوده اما خب جدی گرفته نشده است ولی اینبار اوضاع فرق میکند. وزارت راهوشهرسازی به نمایندگی دولت از تولیدکنندگان مسکن دعوت کرده و اگر کسی اعلام آمادگی کند، دولت زمین رایگان برای ساخت مسکن استیجاری در اختیارش میگذارد.
*** مسکن استیجاری چه مشکلاتی پیش رو دارد؟
صبر کنید! آخرین باری که دولتیها تصمیم گرفتند در حوزه ساختوساز به مردم کمک کند و مسکن ارزان بسازند را خاطرتان هست؟ ممکن نیست طرح مسکن مهر را فراموش کرده باشید. یکسری زمین در دوردستها پیدا کردند، کلی پول گرفتند و بدون کارشناسی شروع به ساختوساز کردند. زمان زیادی گذشته است؛ دوسهتا دولت رفته و آمده و فکر میکنید پیشرفت کل پروژه چقدر است؟ آمارها میگویند، کل تعداد واحدهای مسکونی پیشبینیشده در پروژه مسکن مهر ۲٫۵میلیون واحد بود.
این طرح توسط دولت دهم اجرا شد و خودشان توانستند ۸۷۰هزار واحد مسکونی را تکمیل و به متقاضیان واگذار کنند. یکمیلیون و ۱۰۰هزار واحد نیز در دولت یازدهم و دوازدهم تکمیل و به مردم تحویل داده شده است. با اینحال از کل پروژه حدود ۵۰۰هزار واحد مسکونی باقی مانده است که برای نصف آنها هیچ کاری نمیشود کرد، چون زیرساخت ندارند. نمیشود برای مردم در بیابانها خانه ساخت و انتظار داشت در آن زندگی راحتی داشته باشند؛ میشود؟
*** چرا باید به مسکن استیجاری امیدوار بود؟
الکی جوش نزنید! همان مقامات مسئول و دولتیها میگویند، مسکن استیجاری قرار نیست در بیابان ساخته شود. پس این زمین رایگان از کجا به دست سازندگان میرسد؟ اگر بخواهیم صادقانه حرف بزنیم باید در حالی که دستهایمان را توی جیب فرو کردهایم، سوتزنان صحنه را ترک کنیم اما اگر به ضرب و زور اسلحه نشانهرفته شده به سمتمان مجبور باشیم جواب بدهیم، میگوییم: پادگانها! در شهرها کلی پادگان است که طبق قانون باید به خارج شهر منتقل شوند. وقتی پروسه انتقال تمام شد، احتمالا زمینها را برای ساخت زمینهای استیجاری تحویل انبوهسازان میدهند. البته احتمالا شاید اگر مشکلی پیش نیاید. منفینگر نباشید! فقط پادگان تنها که نیست…
*** مسکن استیجاری به چه کسانی تعلق میگیرد؟
مشکل زمین حل شد. حالا بیایید با همین میزان خوشبینی ذاتی تصور کنیم دولت آجر و ملات و آهن و بتون را هم جور کرد و ساختمانها پشت سر قد علم کردند. خوان بعدی اصلا ساده نیست. واحدهایی که در طرح مسکن استیجاری ساخته شدهاند را به کی و چه کسانی اختصاص بدهیم؟ جواب مشخص است؛ دهکهای پایین جامعه. یا خدا! دولت همین الان راهی برای شناسایی و اختصاص یارانهبگیرها ندارد، طفلکیها سازوکاری ندارند که بر مبنای آن بتوان بهدرستی تشخیص داد که ۴۵هزار و ۵۰۰تومان یارانه به دست مستحق واقعی میرسد یا به حساب یک آدم پولدار واریز میشود.
بیایید از کنار این مسئله عبور کنیم چون رسیدن به جواب خیلی سخت است، خیلی! در عوض میتوان امیدوار بود که یکی زحمت بکشد و دهکهای پایین جامعه را شناسایی بکند. به این ترتیب خانههای ساخته شده در طرح مسکن استیجاری که با کیفیتی مثل واحدهای مسکن مهر ساخته شدهاند، با پولی کم در اختیارشاسن قرار میگیرد. انشاءالله بانکها هم در قالب پرداخت وام به ساخت و پیشرفت پروژه کمک میکنند.
*** مسکن استیجاری در دنیا نمونه موفق دارد؟
شاید به نظر شما و از دیدگاه عقل و منطق کل پروژه مسکن اجارهای باورپذیر نباشد اما همین الان مثلا بیخ گوش خودمان در کشور ترکیه، شهرداری با تامین اجتماعی خانههایی ساخته و به خانهاولیها اجاره میدهد. مدتزمان اجاره هم تا وقتی است که توان مالی آنها تقویت شود.
***مسکن استیجاری کی عملی میشود؟
آمارهای رسمی میگویند در کل کشور ۳۰درصد خانوارها اجارهنشین هستند. وزارت راهوشهرسازی یا هر دستگاه دیگری که مسئولیت ساخت و تکمیل طرح مسکن استیجاری را گردن میگیرد، باید کلی ساختمان بسازد و روی تخصیص آنها به بخشی از جامعه نظارت کند. اگر همهچیز خوب و ایدهآل پیش برود، احتمالا از آن به بعد میتوان میزان اجارهبهای پرداختی در مسکن استیجاری را بهعنوان متر و معیار تعیین قیمت خانه و اجاره در بازار استفاده کرد اما… احتمالا شما هم فکر میکنید که این کار حداقل ۱۰سال به درازا بکشد؛ نه؟
