هفت صبح| اتفاقی که این هفته در فضای مجازی رخ داد، بیش از یک ویدیوی جنجالی بود؛ آنچه در ابتدا بهعنوان یک تصویر ساده از دو سوپراستار هالیوود بهنظر میرسید، به نماد چالش جدید میان فناوری و هنر تبدیل شده است. ویدیویی کوتاه، با کیفیتی غیرقابلانکار، تصویری از تام کروز و برد پیت را در حال مبارزهگری بر فراز یک پشتبام نشان داد؛ اما این تصویر واقعی نبود و از دل یک مدل هوش مصنوعی قدرتمند بیرون آمده است. این کلیپ که فقط حدود ۱۵ ثانیه دارد، با استفاده از Seedance 2.0، یک ابزار تازه معرفیشده در ماه فوریه ۲۰۲۶، تولید شده و ظرف ساعات کوتاهی در شبکههای اجتماعی پخش شد و میلیونها بازدید ثبت کرد.
هوش مصنوعی در نقش کارگردان: واقعیت یا توهم؟
پیشنهاد متنی بسیار سادهای که به Seedance 2.0 داده شد کافی بود تا دو چهره شناختهشده روی صحنهای منحصربهفرد ظاهر شوند. کیفیت نورپردازی، حرکات بدن و حتی جزئیات چهره به حدی به واقعیت نزدیک بود که بسیاری را شگفتزده کرد. هرچند این ابزار میتواند برای خلق صحنههای متفاوت استفاده شود، اما همان نحوه تولید ویدیوست که صنعت سینما را به لرزه انداخته است: بدون حضور بازیگران واقعی، بدون گروه حرفهای پشت دوربین و بدون هزینههای گزاف تولید فیلم. این موضوع پرسشی اساسی ایجاد میکند: آیا سینما وارد دورانی شده که خلق صحنههای بصری حرفهای دیگر نیاز به انسان ندارد؟
واکنش هالیوود: خشم سازمانهای صنفی
صنعت فیلمسازی واکنشی هماهنگ و جدی نشان داد. SAG-AFTRA که نماینده بیش از ۱۶۰ هزار هنرپیشه، دوبلور و هنرمند در آمریکاست، صدور چنین کلیپهایی را نقض اصول اخلاقی و حقوقی دانست. طبق بیانیه رسمی، استفاده از چهره و صدای اعضای این اتحادیه بدون اجازه، هم غیرقانونی و هم تهدید مستقیمی علیه معیشت هنرمندان است. همزمان، Motion Picture Association (اتحادیه شرکتهای بزرگ تهیهکننده فیلم) اعلام کرد که این مدل هوش مصنوعی در یک روز همزمان چند قانون کپی رایت را نقض کرده است و باید در استفاده از آثار دارای حق نشر تجدیدنظر شود. این واکنشها تنها اعتراضات نمادین نیستند؛ اقداماتی قانونی در جریاناند، از جمله درخواست توقف انتشار این ابزار در برخی حوزههای قضایی و حتی ارسال اخطارهای رسمی از سوی شرکتهای بزرگ رسانهای به دارندگان فناوری.
هشدار از درون صنعت: «آینده ما در خطر است»
واکنش هنرمندان برجسته صنعت نیز تلخ بود. یکی از نویسندگان مطرح فیلمهای پرفروش هالیوود پس از مشاهده این ویدیو نوشت که این فناوری «میتواند معنای کار ما را تغییر دهد» و اظهار داشت که اگر چنین ابزارهایی با این سرعت و قدرت پیش بروند، سبکهای سنتی فیلمسازی با چالش جدی روبهرو خواهند شد. این نوع واکنش، ریشه در نگرانیهای عمیق دارد: هم درباره جایگزینی انسان با تکنولوژی و هم درباره نحوه ارزشگذاری بر خلاقیت، مهارت و تجربه انسانی؛ سه عنصری که تاکنون ستونهای هنر سینمایی بودهاند.
آینده در چالش: تهدید یا فرصت؟
اگر از زاویه دیگر به موضوع نگاه کنیم، Seedance 2.0 و فناوریهای مشابه نمایانگر احتمالات شگفتانگیزی هستند. کاهش هزینههای تولید، امکان خلق محتوا بدون محدودیتهای فیزیکی و گسترش دسترسی به ابزارهای حرفهای میتواند در عمل، مرزهای هنری نوآورانهای ایجاد کند. با این حال، نقطهای که باعث اختلاف نظر گسترده شده، نحوه استفاده از این فناوری است: تولید محتوا با چهره و صدای واقعی افراد بدون رضایت آنان، نقض حقوق مالکیت فکری و ایجاد یک فضای بیقانونی است که تأثیرات اقتصادی و فرهنگی درازمدتی بر صنعت دارد.
