بورس تهران در ششمین روز پس از بازگشایی دوباره، یکی از مهمترین رکوردهای تاریخ خود را ثبت کرد و موفق شد از کانال ۴ میلیون واحد عبور کند؛ سطحی که برای بخش زیادی از سهامداران تا مدتها دور از دسترس به نظر میرسید.
این رشد در شرایطی رقم خورد که بازار سرمایه طی هفتههای گذشته به دلیل شرایط خاص کشور و فشارهای بیرونی، با توقف و رکود مواجه شده بود. با این حال، بازگشایی دوباره معاملات نهتنها به ریزش گسترده منجر نشد، بلکه فضای بازار را به سمت موجی از تقاضا سوق داد.
تحلیلگران معتقدند بازار سهام اکنون از فاز هیجانی ابتدایی عبور کرده و وارد مرحلهای شده که رفتار معاملهگران منطقیتر، اما همچنان مبتنی بر قدرت بالای تقاضاست.
تصمیم جنجالی برای تعطیلی بورس؛ اقدامی که حالا از آن دفاع میشود
برای بررسی دلایل جهش اخیر بورس، باید به تصمیم مهم سازمان بورس در هفتههای گذشته بازگشت؛ زمانی که بازار سهام برای جلوگیری از تشدید رفتارهای هیجانی و فرار سرمایه بسته شد.
این تصمیم در روزهای ابتدایی با انتقادهایی همراه بود و برخی کارشناسان نسبت به پیامدهای آن هشدار میدادند، اما حالا روند معاملات نشان میدهد سیاست توقف موقت بازار توانسته از شکلگیری موجهای سنگین فروش جلوگیری کند.
بسته ماندن تالار شیشهای در روزهای بحرانی باعث شد فشار روانی بازار تخلیه شود و سرمایهگذاران فرصت بیشتری برای ارزیابی شرایط پیدا کنند. همین مسئله موجب شد بازار پس از بازگشایی، به جای صفهای فروش گسترده، با هجوم تقاضا و رشد قابل توجه ارزش معاملات خرد روبهرو شود.
ثبت ارزش معاملات خرد در محدوده ۱۷ هزار میلیارد تومان نیز نشانهای از بازگشت جریان پول به بازار سرمایه ارزیابی میشود.
تغییر چهره بازار؛ از تکسهمها تا لیدری صنایع بزرگ
یکی از مهمترین تحولاتی که این روزها در بورس تهران دیده میشود، تغییر آرایش بازار و جابهجایی مرکز ثقل تقاضاست. در روزهای ابتدایی بازگشایی، بیشتر نمادها درگیر صفهای خرید سنگین و هیجانی بودند، اما اکنون شرایط تا حدی متعادلتر شده است.
در معاملات اخیر، بخشی از سهامداران اقدام به شناسایی سود کردهاند و در مقابل، خریداران تازهنفس عرضهها را جمعآوری کردهاند. همین موضوع باعث شده بازار وارد فاز جدیدی از پویایی شود.
بررسی وضعیت معاملات نشان میدهد بیش از ۷۰۰ نماد در محدوده مثبت معامله شدهاند و تنها تعداد محدودی از نمادها در محدوده منفی قرار داشتهاند.
نکته قابل توجه دیگر، تغییر مسیر بازار از «سهممحوری» به سمت «صنعتمحوری» است. در حالی که برخی نمادهای بزرگ شاخصساز هنوز متوقف هستند، گروههایی مانند فلزات اساسی، پالایشیها و بانکیها نقش لیدر بازار را بر عهده گرفتهاند و جریان ورود پول حقیقی را هدایت میکنند.
نمادهایی مانند فملی، شپنا، شبندر، وبملت و وپاسار اکنون در مرکز توجه معاملهگران قرار گرفتهاند و بخش مهمی از رشد شاخص را به دوش میکشند.
چرا پول از بازار دلار و طلا خارج شد؟
رشد کمسابقه بورس همزمان با عقبنشینی بازارهای موازی رخ داده است. در روزهای اخیر قیمت دلار آزاد کاهش پیدا کرده و نرخ طلا نیز از سقفهای قبلی فاصله گرفته است.
همزمان، صندوقهای درآمد ثابت نیز با خروج قابل توجه نقدینگی مواجه شدهاند؛ اتفاقی که بسیاری از تحلیلگران آن را نشانه تغییر مسیر سرمایههای خرد به سمت بازار سهام میدانند.
بررسی جریان پول در بازار نشان میدهد سرمایهگذاران خرد، بورس را بهعنوان گزینهای مناسبتر برای حفظ ارزش داراییهای خود انتخاب کردهاند. همین مسئله باعث شده قدرت خریداران حقیقی در بازار سهام افزایش پیدا کند و میانگین خرید آنها بالاتر از میانگین فروش قرار بگیرد.
دو نگاه متفاوت به آینده بورس
رشد پرشتاب بازار سرمایه باعث شده تحلیلگران درباره آینده بورس به دو دسته تقسیم شوند.
گروه نخست معتقدند بورس ایران پس از پشت سر گذاشتن اصلاحهای سنگین گذشته، هنوز ظرفیت رشد دارد و صعود اخیر میتواند آغاز جبران عقبماندگی تاریخی بازار سهام نسبت به تورم باشد. از نگاه این تحلیلگران، بهبود فضای سیاسی و تثبیت سودآوری شرکتهای بزرگ میتواند مسیر بورس را همچنان صعودی نگه دارد.
در مقابل، گروه دیگری نسبت به تداوم این روند هشدار میدهند و تأکید دارند که حفظ کانال ۴ میلیون واحدی بدون اصلاحات اساسی در اقتصاد کلان دشوار خواهد بود.
این دسته از کارشناسان معتقدند اگر رشد بازار تنها بر پایه هیجان ورود نقدینگی شکل گرفته باشد و همزمان اصلاحاتی مانند واقعیسازی نرخ ارز و حمایت از تولید انجام نشود، ممکن است بورس در ادامه با چالشهای تازهای روبهرو شود.
با این حال، حتی تحلیلگران محتاط نیز باور دارند جریان فعلی نقدینگی آنقدر قدرتمند است که فعلاً اجازه ریزش ناگهانی را به بازار نخواهد داد.
بازگشت اعتماد؛ مهمترین سرمایه بورس
در سالهای اخیر بورس تهران تنها یک بازار مالی نبوده و به بخشی از دغدغههای معیشتی مردم تبدیل شده است. به همین دلیل، بازگشت رونق به بازار سهام برای بسیاری از سهامداران خرد، فقط یک اتفاق اقتصادی نیست؛ بلکه نشانهای از بازگشت امید به فضای سرمایهگذاری محسوب میشود.
کارشناسان تأکید میکنند اگر سیاستگذاران اقتصادی بتوانند ثبات تصمیمگیری را حفظ کنند، از قیمتگذاریهای دستوری فاصله بگیرند و حمایت واقعی از صنایع بورسی انجام شود، بورس میتواند نقش مهمتری در اقتصاد کشور ایفا کند.
اکنون بازار سرمایه در نقطهای ایستاده که همزمان دو تصویر متفاوت از «امید» و «احتیاط» را نمایش میدهد؛ بازاری که از یک سو موفق شده شوکهای روانی را پشت سر بگذارد و از سوی دیگر، همچنان نیازمند تصمیمات پایدار اقتصادی برای حفظ مسیر صعودی خود است.
