همزمان با ادامه فصل تابستان، موج گرمای شدید تنها محدود به ایران نیست و بسیاری از کشورهای جهان از جمله فرانسه، آلمان و بخشهایی از اروپا نیز با افزایش دما و پیامدهای ناشی از آن روبهرو شدهاند.
گرمای هوا، کاهش منابع آبی، تداوم خشکسالی و افزایش موارد گرمازدگی از مهمترین چالشهایی است که در هفتههای اخیر زندگی شهروندان را تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس پیشبینیهای سازمان هواشناسی، روند افزایش دما در بخش عمدهای از مناطق ایران همچنان ادامه خواهد داشت.
پیشبینی هواشناسی از افزایش دمای بیشتر استانهای کشور
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی اعلام کرده است که "تابستان امسال در سراسر کشور گرمتر از شرایط معمول خواهد بود."
بر اساس این پیشبینی، شدت افزایش دما در همه استانها یکسان نخواهد بود. استانهای شمالی، سواحل دریای خزر، تهران و دامنههای جنوبی رشتهکوه البرز نیز تابستانی گرم را پشت سر خواهند گذاشت، اما انتظار میرود اختلاف دمای آنها نسبت به سال گذشته چندان چشمگیر نباشد.
در مقابل، استانهای نیمه جنوبی کشور با شرایط گرمتری روبهرو خواهند شد و پیشبینی میشود میانگین دمای این مناطق حدود یک تا دو درجه بیشتر از حد نرمال باشد.
وضعیت بارندگی در تابستان ۱۴۰۵ چگونه خواهد بود؟
بر اساس پیشبینیهای هواشناسی، تهران مانند سالهای گذشته در فصل تابستان بارش قابل توجهی نخواهد داشت. البته احتمال وقوع رگبارهای پراکنده همراه با رعدوبرق، بهویژه در ارتفاعات البرز، وجود دارد، اما این بارشها نقش مؤثری در جبران کمبود منابع آبی نخواهند داشت و بیشتر به حفظ پوشش گیاهی مناطق کوهستانی کمک میکنند.
در مقابل، شرایط در شمال کشور متفاوت پیشبینی شده است. انتظار میرود میزان بارندگی در سواحل دریای خزر و همچنین بخشهایی از استانهای آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی در محدوده طبیعی یا حتی اندکی بیشتر از میانگین سالانه باشد.
نقش النینو در تشدید گرمای تابستان
یکی از عوامل اثرگذار بر شرایط جوی امسال، پدیده اقلیمی النینو عنوان شده است. این پدیده در فصل تابستان موجب کاهش بارشهای موسمی میشود و در نتیجه استانهای جنوب شرقی از جمله سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان نسبت به سالهای معمول بارندگی کمتری دریافت خواهند کرد.
کاهش میزان بارش در این مناطق به افزایش تعداد روزهای آفتابی و در نهایت تشدید گرمای هوا منجر خواهد شد.
احتمال وقوع موجهای گرمایی شدید در هفتههای آینده
کارشناسان هواشناسی هشدار دادهاند که در طول تابستان احتمال وقوع موجهای گرمایی کوتاهمدت اما شدید وجود دارد. در چنین شرایطی ممکن است دمای هوا بین پنج تا شش درجه بالاتر از میانگین معمول افزایش پیدا کند.
این وضعیت مشابه موج گرمای اخیر در برخی کشورهای اروپایی است که دمای هوا در بعضی شهرها از مرز ۴۰ درجه سانتیگراد عبور کرد. هرچند این موجهای گرمایی موقتی هستند، اما میتوانند پیامدهای قابل توجهی برای سلامت شهروندان و افزایش مصرف انرژی به همراه داشته باشند.
ادامه خشکسالی و تأکید بر مدیریت مصرف آب
همزمان با تداوم خشکسالی و کاهش منابع آبی، مسئولان بار دیگر بر ضرورت مدیریت مصرف آب تأکید کردهاند. استانهای تهران، البرز، قزوین، قم، مرکزی و سمنان همچنان با کمبود جدی منابع آبی مواجه هستند و صرفهجویی در مصرف آب میتواند نقش مهمی در عبور از تابستان گرم و کمبارش امسال داشته باشد.
پیشبینی اولیه از وضعیت بارش در پاییز و زمستان
بر اساس برآوردهای اولیه، اگر روند فعلی پدیده النینو مطابق پیشبینیها ادامه پیدا کند، احتمال دارد پاییز و زمستان پیشرو از نظر میزان بارش شرایط مناسبتری نسبت به وضعیت فعلی داشته باشند.
با این حال، کارشناسان تأکید کردهاند که برای ارائه پیشبینی قطعی درباره وضعیت بارندگی فصلهای آینده، باید تا نزدیک شدن به فصل پاییز و انتشار دادههای دقیقتر هواشناسی منتظر ماند.
