کشف یک مسیر تازه برای مقابله با سرطان تهاجمی سینه؛ اعصاب به خدمت تومور درمیآیند
پژوهشگران دانشگاه اوکلاهما سازوکاری را شناسایی کردهاند که نشان میدهد سلولهای ایمنی بدن چگونه به رشد شبکههای عصبی در تومورهای سرطان سهگانه منفی سینه کمک میکنند؛ یافتهای که میتواند مسیر تازهای برای مهار رشد این سرطان و تقویت پاسخ ایمنی بدن در برابر تومور ارائه دهد.
پژوهشگران دانشگاه اوکلاهما در آمریکا سازوکاری را شناسایی کردهاند که میتواند توضیح دهد سرطان سهگانه منفی سینه چگونه از سلولهای ایمنی بدن برای جذب اعصاب به داخل تومور استفاده میکند؛ فرآیندی که ممکن است در بقای تومور، گسترش سرطان و مقاومت آن در برابر درمان نقش داشته باشد.
وجود شبکههای عصبی در بسیاری از تومورهای جامد پیشتر مشاهده شده بود، اما منشأ این اعصاب و نحوه ورود آنها به بافت سرطانی همچنان بهطور کامل مشخص نبود. مطالعه جدید، این فرآیند را در سرطان سهگانه منفی سینه، یکی از انواع تهاجمی و دشواردرمان سرطان سینه، بررسی کرده است.
ماکروفاژها؛ پیامرسانهایی برای ورود اعصاب به تومور
تمرکز اصلی این پژوهش بر ماکروفاژها، نوعی از سلولهای سیستم ایمنی بود که بهطور معمول در مقابله با عفونتها و ترمیم بافتهای آسیبدیده نقش دارند.
محققان دریافتند تومورهای سرطان سهگانه منفی سینه، ماکروفاژها را به محیط اطراف خود جذب میکنند. این سلولها سپس پروتئینی به نام «فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز» یا BDNF آزاد میکنند؛ پروتئینی که رشد و بقای سلولهای عصبی را تقویت میکند.
BDNF بیشتر به دلیل نقش خود در حمایت از سلولهای عصبی در مغز شناخته شده است، اما یافتههای این مطالعه نشان میدهد که همین سیگنال در محیط تومور میتواند اعصاب مجاور را به سمت بافت سرطانی بکشاند.
مورین کاکس، استادیار گروه میکروبیولوژی و ایمونولوژی دانشکده پزشکی اوکلاهما و عضو مرکز سرطان استفنسون، گفت ماکروفاژها منبع مهمی برای کشاندن اعصاب به داخل تومور هستند و اگرچه این سلولها معمولاً عملکردهای مفیدی در بدن دارند، در این شرایط میتوانند به پیشرفت سرطان کمک کنند.
مسدود کردن یک سیگنال برای کند کردن رشد تومور
این یافته، مسیر درمانی متفاوتی را نیز پیش روی پژوهشگران قرار داده است؛ رویکردی که به جای حمله مستقیم به سلولهای سرطانی، ارتباط میان ماکروفاژها و اعصاب حامی تومور را هدف قرار میدهد.
محققان این ایده را در موشها و با استفاده از دارویی برای مسدود کردن مسیر پیامرسانی BDNF آزمایش کردند. نتیجه نشان داد این مداخله از ورود اعصاب به تومورها جلوگیری کرده و رشد تومور را به میزان قابل توجهی کاهش داده است.
کاکس با اشاره به نتایج این آزمایش گفت امیدوارکننده است که بتوان از دارویی که هماکنون در بازار وجود دارد برای هدف قرار دادن BDNF استفاده کرد. به گفته او، اعصاب میتوانند نقش سرکوبکننده سیستم ایمنی را در محیط تومور داشته باشند و جلوگیری از رشد آنها شاید به تقویت پاسخ ایمنی بدن در برابر سرطان کمک کند.
ارتباط این یافته با بیماران مبتلا به سرطان
پژوهشگران برای بررسی اینکه آیا همین سازوکار در انسان نیز وجود دارد، دادههای بیماران مبتلا به سرطان سهگانه منفی سینه را بررسی کردند.
نتایج نشان داد سطوح بالاتر ماکروفاژها و BDNF در تومورها با بقای کمتر بیماران ارتباط دارد؛ یافتهای که از احتمال نقش داشتن این مسیر در پیشرفت سرطان در انسان نیز حمایت میکند.
با این حال، محققان همچنان در حال بررسی این موضوع هستند که اعصاب پس از ورود به تومور چگونه به رشد سرطان کمک میکنند. شواهد موجود نشان میدهد این اعصاب ممکن است در شکلگیری رگهای خونی جدید نقش داشته باشند و از این طریق اکسیژن و مواد مغذی بیشتری در اختیار سلولهای سرطانی قرار دهند.
برخی مطالعات دیگر نیز احتمال دادهاند که سلولهای توموری هنگام جدا شدن از تومور اولیه و حرکت به سمت اندامهای دیگر، بتوانند در امتداد مسیرهای عصبی حرکت کنند.
کاکس و همکارانش قصد دارند این رویکرد را در سرطان تخمدان درجه بالا نیز بررسی کنند؛ نوعی دیگر از سرطان تهاجمی که درمان آن با چالشهای قابل توجهی همراه است.
نتایج این پژوهش در مجله Cell Death & Differentiation منتشر شده است.