روزنامه هفت صبح، گروه تلویزیون| «به افق فلسطین» نام برنامهای است که دوشنبه شب به شکل زنده از شبکه افق پخش شد و قرار است ادامه داشته باشد. آنچه در این برنامه رقم خورد، خیلیزود مورد توجه رسانههای داخلی و خارجی قرار گرفت که مهمترین آن اظهارات حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه کشور درباره موضع رسمی ایران در برابر اسرائیل و خط و نشان اوست.
مورد اول| نقد صریح مجریان
«اساسا تلویزیون ایران در جریان این رویداد مهم، هیچ تولید محتوایی انجام نداد؛ چه خبری و چه تحلیلی؛ و خودش در جایگاه انعکاس دست دوم اخبار و تحلیلها قرار گرفت. از آنجاییکه قطر مدتهاست حامی مالی فلسطین و بهطور خاص باریکه غزه است، انگیزه شبکه الجزیره از این پوشش قوی را بهراحتی میشود درک کرد؛ اما همین انگیزه بهطور طبیعی میبایست در صداوسیمای جمهوری اسلامی هم وجود داشته باشد.»
این بخشی از یادداشت نویسنده روزنامه فرهیختگان است که چند روز پیش منتشر شد و مشابه آنهم قابل رصد است. جالب آنکه مجری «به افق فلسطین» یعنی المیرا شریفیمقدم همان ابتدا در تشریح مانیفست برنامه توضیح داد: «این برنامهای است برای پاسخ به ناگفتهها» و اینگونه به شکل تلویحی رویه تلویزیون مورد نقد قرار گرفت. سیدحسین حسینی دیگر مجری برنامه هم چند بار به این مسئله اشاره داشت.
مورد دوم| مهمانان خاص
از همان دقایق ابتدایی، مشخص بود که «به افق فلسطین» دنبال حرفهای متفاوت است. مجری با یک فعال رسانهای در لبنان به شکل تصویری گفتوگو کرد و او آخرین اتفاقات و خبرها را شرح داد. پخش تصاویر مستقیم محل نزاع، برگ برندهای است که شبکه الجزیره از آن بهره برده و حالا برنامه جدید شبکه افق هم به آن توجه کرده.
مهمان بعدی کارشناس مسائل غرب آسیا بود که اگر چه حرفهایش قابلتامل است اما چیزی بیشتر از برنامههای دیگر تلویزیون نداشت. اتفاق مهم در میانه برنامه رقم خورد که با حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه گفتوگوی اینترنتی زنده انجام شد. خیلیزود بریده صحبتهای او سر از کانالها و صفحات مجازی درآورد. محمد قوچانی، روزنامهنگار و فعال سیاسی مهمان بعدی «به افق فلسطین» بود که او نیز نقدی صریح بر رویه تلویزیون وارد کرد و عقب افتادن این رسانه از اتفاقات مهم را یک ضعف سابقهدار دانست.
حرفهای قوچانی جالب است و تلویزیون میتواند از آن بهره بگیرد. این روزنامهنگار اشارهای بامعنا به حضورش در تلویزیون همزمان با اتفاقات اجتماعی 1401 کرد. او گفت که ما بهعنوان ضربهگیر به تلویزیون آمدیم (برنامه شیوه) و بعد همهچیز تمام شد. این صحبت، عدم تداوم رویههای درست در تلویزیون را شامل میشود. در انتهای برنامه هم یک شهروند اهل غزه مقابل مجری نشست و روایتهایی تکاندهنده بیان کرد.
مورد سوم| آیتمها
در برنامه شبکه افق چند آیتم و مستند خوب هم دیده شد. شاخصترین آن اثری است به تهیهکنندگی مرتضی شعبانی که زندگی یک دخترک فوتبالیست و عاشق رونالدو را روایت میکند. او یک پای خود را از دست داده و زمین چمن محل بازیاش ویران شده اما همچنان امیدوار است. آیتمی با دکلمه محمود درویش هم جزو بخشهای خوب برنامه بود.
مورد چهارم| ساختار
برخلاف برنامههای اینچنینی که از المانهای گلدرشت و فضایی نهچندان جذاب بهره میبرند، «به افق فلسطین» به عنصر زیباییشناسی هم وفادار است. مهمترین امتیاز برنامه اما ویدئووال آن است که یک دختر سفیدپوش با شالی که پرچم فلسطین است در فضایی سرسبز ایستاد و مسجد الاقصی در انتها دیده میشود. مفهوم گویاست! البته قوچانی بهدرستی اشاره کرد که جای پرچم ایران خالی است.
مورد پنجم| اهمیت مرجعیت رسانهای
تلویزیون متهم است که از سوی مخاطب جدی گرفته نمیشود. برنامههایی از جنس «به افق فلسطین» اما یادآور میشود که تلویزیون میتواند همچنان مرجع باشد. در ماجرای غزه و فلسطین فرصت از دست رفت ولی هنوز جای جبران هست. کما اینکه مصاحبه با وزیر امور خارجه و شفافسازی او نگاهها را به سمت تلویزیون برد.
ضمن اینکه در همین برنامه محمد قوچانی اشاره کرد که اهمیت فلسطین برای طیفی از مردم کمرنگ شده و دلایل آن را به زبان آورد. این نقدها نه تنها ضربهزننده نیست که میتواند منجر به اتفاقات بهتر شود. به قول قوچانی تلویزیون تا کی میخواهد «بازمانده» پخش کند؟ پس تکلیف سوالات و شائبهها درباره فلسطین چه میشود؟
