روزنامه هفت صبح| میخواهیم به شکل مسلسل پروندههای 100 تایی را اینجا باز کنیم. ابتدا از سینما شروع کردیم و 100 سینماگر بزرگ تاریخ سینما. ملاک انتخاب ملغمهای است از تاثیرگذاری تاریخی، کیفیت سینمایی و اقبال انتقادی. این صدتا را در ده هفته تمام میکنیم و بعد میرویم سراغ صد فوتبالیست برتر تاریخ فوتبال. با ذکر این نکته که براي انتخاب این صد سینماگر مجبور شدیم از نام بیست کارگردان مطرح دیگر بگذریم. نامهای این بیست تا را اینجا میگذاریم که اگر طرفدارشان هستید منتظر نباشید:
ماساکی کوبایاشی، پدرو آلمودوار، جیم جارموش، ژاک بکر، کلود شابرول، لویی مال، هانری ژرژ کلوزو، الیویه آسایاس، اصغر فرهادی، بونگ جون هو، مایکل مان، ویراستاکول اپیچاتپونگ، سیدنی لومت، جورج لوکاس، فرد زینهمان، گئورگ ویلهلم پابست، اریش فن اشتروهایم، یورگوس لانتیموس، وس اندرسون و آنتونی مان. این فهرست را از صد شروع میکنیم و در هفته دهم به ده تای آخر میرسیم.
100- دیوید فینچر. سینماگری که در دهه نود همچون یک فوقستاره در عرصه کارگردانی ظاهر شد اما بهتدریج آن جایگاه را از دست داد. با یک شم بصری فوقالعاده قوی در روایت داستان و یک نوع ذهنیت کاملا سینمایی. کارنامه او سزاوار جای گرفتنش در میان صد کارگردان برتر تاریخ سینماست. منتظر اکران فیلم آدمکش هستیم.
فیلمهای مهم: هفت (1996)، شبکه اجتماعی (2009)، زودیاک (2007)، فایتکلاب (1999)، گان گرل (2014)، منک (2020)
99- میلوش فورمن. کارگردان اهل چکسلواکی که وقتی به آمریکا مهاجرت کرد توانست جایگاه خود را در هالیوود پیدا کند و حتی اسکار نیز ببرد. فورمن در سال 2018 و در سن 86 سالگی درگذشت.
فیلمهای مهم: دیوانه از قفس پرید (1975)، آمادئوس (1984)، مردی روی ماه (1989)، مردم علیه لری فلینت (1996)
98- ژاک دمی. مرد محبوب سینمای فرانسه و همسر آنیس واردا که در دهه شصت دوتا موزیکال به یادماندنی برای سینمای فرانسه به یادگار گذاشت. یعنی چترهای شربورگ و دختران روشفور. هردو با درخشش کاترین دونوو و در دومی همراه با خواهرش فرانسواز دورلئاک. بقیه فیلمهای دمی در حد این دو فیلم نیستند. دمی در سال 1990 در سن 59 سالگی درگذشت.
فیلمهای مهم: دختران روشفور (1967)، چترهای شربورگ (1964)، لولا (1961)، خلیج فرشتگان (1963)
97- بلا تار. فیلمساز عبوس و هنرمند مجارستان که فیلمهایش به زمانهای طولانی و برداشتهای بلند و فضای سرد و سیاه و سفید مشهور است. مدتهاست فیلمی از او ندیدهایم.
فیلمهای مهم: تانگوی شیطان (1994)، اسب تورین (2011)، رهبر ارکستر (2000)، مردی از لندن (2008)، نفرین (1988)
96- کارول رید. این سینماگر انگلیسی یکی از بهترین فیلمهای تاریخ سینما را ساخته یعنی مرد سوم. اما اعتبار این فیلم میان رید و اورسن ولز و گراهام گرین پخش شده است. دیگر فیلمهای او درخشش این فیلم را نداشتند. او از چهرههای معتبر سینمای بریتانیاست.
فیلمهای مهم: مرد سوم (1949)، جدا افتاده (1947)، بت سرنگون (1948)، مامور ما در هاوانا (1959)، الیور (1968)
95- آندره وایدا. فیلمساز مشهور لهستانی که در دهههای اخیر عنوان بهترین سینماگر کشورش را به همتای خود یعنی کیسلوفسکی باخته است. آثار ضد جنگ او در دهه پنجاه بسیار مورد توجه قرار گرفت و در دهه هفتاد و هشتاد بهخاطر همراهیاش با جنبشهای اجتماعی لهستان دوباره نامش مطرح شد اما حالا دیگر چندان سینماگر محبوبی محسوب نمیشود. از او بیشتر از 40 فیلم به یادگار مانده است. او در سال 2016 در سن 90 سالگی درگذشت.
فیلمهای مهم: خاکستر و الماس (1958)، مرد مرمرین (1977)، کانال (1957)، سرزمین موعود (1975)، یک نسل (1955)
94- استنلی دانن . نامش بهعنوان یکی از دو کارگردان مشهورترین موزیکال تاریخ سینما ثبت شده است یعنی آواز در باران. او بهغیر از موزیکال متخصص ساخت تریلرهای مخملی نیز بود.
فیلمهای مهم: آواز در باران (1952 به همراهی جین کلی)، معما (1963)، فانی فیس (1958)، دو نفر در جاده (1967)
93- موریس پیالا. سینماگر تکرو فرانسوی که در دوره فعالیتش در دهه شصت تا نیمه دهه نود از منتقدان فرانسوی روی خوش ندید اما حالا چند سالی است که ارزش فیلمهایش کشف شده است. پیالا در سال 2001 در سن 75 سالگي درگذشت.
فیلمهای مهم: ونگوگ (1992)، برای عشقهایمان (1983)، لولو (1980)، زیر سایه شیطان (1986)، پلیس (1985)
92- مایکل کورتیز. تکنسین ورزیده هالیوود که تبار مجار داشت و بیش از شصت فیلم در هالیوود ساخت که دو سه تای آنها فوقالعاده ازآب درآمدند. روایت است که قبل از مهاجرت به آمریکا 50 تا فیلم هم در اروپا ساخته بود. متخصص فیلمهای ماجراجویانه و رمانهای تاریخی. کورتیز سال 1962 در 75 سالگی درگذشت.
بهترین فیلم: کازابلانکا (1942)، میلدرد پییرس (1945)، ماجراهای رابین هود (1938)، یانکی دودل دندی (1941)، کاپیتان بلاد (1935)
91- کلینت ایستوود. سوپراستار دهه شصت و هفتاد وقتی به کارگردانی روی آورد، مورد توجه کسی قرار نگرفت. سبکش ساده و بیپیرایه بود و کسی فکر نمیکرد این بازیگر در سال 2023 در تدارک ساخت بیست و دومین فیلم خود در سن 92 سالگی باشد. او با بردن دو اسکار کارگردانی تواناییهای خود را به هرکسی ثابت کرده است. کارنامه سینمایی او غبطهبرانگیز است.
فیلمهای مهم: محبوبه یک میلیون دلاری (2004)، پلهای مدیسون کانتی (1995)، نامههایی از ایووجیما (2006)، نابخشوده (1992)، جوزی ولز یاغی (1976)، دنیای بیکم و کاست (1993)، گران تورینو (2008)، مایستیک ریور (2003)
