روزنامه هفت صبح، بهنام مظاهری| بگذارید همین اول خیالتان را راحت کنم. این هفته هیچ خبری در موسیقی ایران نبود. برای همین نشستیم و فکر کردیم تا بهانه جور کنیم. بهانهمان هم شد محسن یگانه. چرا؟ محسن یگانه در یکی دو ماه گذشته دو ترک قوی پشت هم به بازار فرستاد. کنسرتهایش خوب فروش رفت و نشان داد همچنان در مارکت پرطرفدار است. به همین دلیل روی کاراکتر کاری او بررسی ریزی انجام داديم و سعی کردیم از جهاتی او را زیر ذرهبین ببریم.
اواسط دهه 80 است، تقریبا یک دهه از ورود نسلاولیهای پاپ موسیقی ایران گذشته و خوانندههایی مثل شادمهر، محمد اصفهانی، علیرضا عصار و گروه آریان انواع و اقسام رکوردهای فروش آلبوم و کنسرت و… را در دست دارند و حالا دیگر به سلاطین موسیقی پاپ ایران تبدیل شدهاند. اما یک اتفاق دیگر درست زیر گوش مارکت در حال وقوع است. حالا چند سالی است که کمکم نوار کاستها وظیفه خود را به سیدیها محول کردند. آنها کیفیت بهتری دارند، شرایط تکثیرشان آسانتر است و کمحجمتر و سبکتر هم هستند.
درست همینجاست که یک مارکت موسیقی دیگر در حال شکلگیری است. خوانندههایی که به آنها اصطلاحا زیرزمینی گفته میشود در استودیوهای خانگیشان با امکاناتی محدود آهنگهایشان را تولید میکنند و نرمافزارهای موسیقی هم شرایط تولید را اندکی آسانتر کرده. قهرمان داستان ما هم همینجا وارد میشود. خوانندهای با صدای تِنور و آلبومی با نام «سال کبیسه» که ظرف مدت زمان کمی تکتک قطعاتش هیت شده و صدایش از هر شهر و روستایی در ایران شنیده میشود.
بله صحبت از محسن یگانه است. حالا بعد از چند دهه که خوانندهها از گل و بارون و پنجره میخوانند، خوانندهای به بازار آمده که با صدایی مصمم میخواند: «خدا کنه که حسرت خوشی به قلبت بمونه، یه بیوفا مثل خودت ریشههاتو بخشکونه». او رادیکال است و با آهنگها و ترانههایش گویی قصد دارد موسیقی پاپ ایران را تغییری بنیادی بدهد و حالا بعد از گذشت سالها میتوان با اطمینان گفت که همین کار را هم کرد.
در مورد آهنگسازی، نوازندگی، ترانهسرایی و تنظیمکننده بودنش بارها و بارها صحبت شده و از رکورددار بودنش در یوتیوب فارسی هم زیاد گفتهایم. اما اگر بخواهیم از ویژگیهای منحصر بهفردش که تا امروز کمتر از آن صحبت شده بگوييم، باید گفت یگانه جهانبینی تازهای را در موزیک پاپ فارسی وارد کرد که تا پیش از آن وجود نداشت.
او عاشقانهخوانی است که به معشوقش باج نمیدهد و میخواند: «برو برو که مثل تو زیاده تو دنیا واسم». اگرچه در طول سالهای فعالیتش کمی نرمتر شده و لبههای تیز و برنده ترانههایش صیقل خورده اما باور کنید او هنوز هم نمیگذارد معشوقش دم رفتن قسر در برود و حرفش را هرطور که هست به او میزند.
به همین ترانه «بهت قول میدم» نگاهی بیندازید که میگوید: «نترس آدم دم رفتن همش دلشوره میگیره، دو روز بگذره این دلشورهها از خاطرت میره!» یا مثلا در آهنگ «بعد تو» که جدیدتر است میگوید: «تموم آدما رو بعد تو بخشیدم، همه رو بخشیدم، اما تو رو نه!» خلاصهاش اینکه یگانه از معدود خوانندهها و ترانهسراهای ایرانی است که عزت نفس و اعتماد بهنفسش در سرودههایش موج میزند.
یکی دیگر از ویژگیهای منحصر بهفرد یگانه صدای اوست. ما در موسیقی ایران پیش و پس از یگانه خوانندههای خوش صدای زیادی داشتیم اما چیزی که یگانه را متمایز از خیلیهای دیگر میکند نوع صداسازی و لحنآوازیاش است. یگانه تحریرهای خاص خودش را دارد. اگر بخواهیم معادلش را در فوتبال پیدا کنیم باید بگوییم تحریرهایش شبیه دریبلهای رونالدینیو است.
صوت را از نقطه A برمیدارد و تا به نقطه B برساند با نفس قویاش شما را چند دور، دور دنیا میچرخاند. او الگوریتم خودش را در صداسازی دارد که تا پیش از خودش، حداقل در موزیک فارسی از کسی نشنیدهایم. بعد از خودش هم خیلیها سعی کردند از فرمول او استفاده کنند و استفاده کردند و چندتایی از آن خوانندهها هم همچنان در مارکت پاپ میخوانند اما به جرات میتوان گفت هیچکدام نتوانستند حتی ذرهای به یگانه نزدیک شوند.
اگر بخواهیم یگانه را بیشتر زیر ذرهبین ببریم و از ویژگیهایش بنویسیم طبیعتا این مطلب را باید ادامه بدهیم اما در نهایت و خلاصهاش اینکه محسن یگانه بدون هیچ اغراقی یک آرتیست تمامعیار حوزه موسیقي است که اگر 50سال دیگر هم بخواهید از تاریخ موسیقی ایران بگویید نمیتوانید نامش را نیاورید. او برای چیزی نزدیک به 20 سال است که یکی از تاثیرگذارترین خوانندههای ایران بوده، آهنگهای هیت زیادی دارد و بسیاری از آهنگهایش با گذشت سالها همچنان شنیده میشود و بعید هم بهنظر برسد به این زودیها صدرنشینیاش را کنار بگذارد.
