روزنامه هفت صبح| زن در شاهنامه: «زن در شاهنامه» عنوان کتاب جلال خالقیمطلق است که برای نخستینبار مریم رضایی آن را از زبان آلمانی به فارسی برگردانده است. خالقیمطلق، ادیب، زبانشناس و ایرانشناسي نامآشنا در عرصه شاهنامهپژوهی است. عمده کارهای پژوهشی او، در زمینه شاهنامه و حماسهسرایی در ایران است. دوستداران فرهنگ ایران، خالقی را بزرگترین شاهنامهپژوه تمام ادوار میدانند؛ زیرا این اعتقاد وجود دارد که خالقی توانسته یکی از بهترین تصحیحهای شاهنامه را منتشر کند.
او عضو هیات امنای بنیاد فردوسی است و سالها در دانشگاه هامبورگ آلمان تدریس کرده است. خالقی مطلق بیشتر از ۵۰ سال از عمر خود را صرف مطالعه و پژوهش در زمینه شاهنامه کرده است. کتاب «زن در شاهنامه» رساله دکتری جلال خالقیمطلق است که سال ۱۳۴۹ شمسی در دانشگاه کلن از آن دفاع کرده و یک سال بعد در فرایبورگ آلمان به چاپ رسانده است. در سال ۲۰۱۲م بریگیته نوین اشواندر در کالیفرنیا این کتاب را به انگلیسی ترجمه و منتشر کرد و سپس دو بار در سال ۱۳۹۵ شمسی و ۱۳۹۸ شمسی از انگلیسی به فارسی ترجمه شد.
نخستین ترجمه فارسی (سال ۱۳۹۵) کاستیهای بسیاری داشت، از جمله نبود مقدمه مترجم و ذکر نشدن نام و مشخصات اصل آلمانی کتاب، ضبط نادرست اسامی جغرافیایی، اساطیری و… ترجمه دیگر (سال ۱۳۹۸) بسیار منسجمتر و روانتر از ترجمه پیشین بود. مترجم انگیزه اصلی خود را از ترجمه این کتاب ترجمه مستقیم آن از زبان آلمانی عنوان کرده. این کتاب با قیمت ۲۹۰ هزارتومان در انتشارات «بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار» راهی بازار کتاب شده است.
از ایران تا بنگلادش
هوشنگ مرادیکرمانی از ترجمه «خمره» و «گزیده قصههای مجید» به زبان بنگالی خبر داد. به گفته این نویسنده، محمد ممیتالرشید، استاد زبان فارسی دانشگاه داکا، «خمره» را به زبان بنگالی ترجمه کرده است. عبدالصبورخان، دیگر استاد زبان فارسی این دانشگاه، نیز «گزیده قصههای مجید» را به بنگالی برگردانده است.
مرادیکرمانی درباره ترجمه «خمره» به زبان بنگالی، با اشاره به اینکه ممیتالرشید ترجمه را به او اهدا کرده و صحبتی هم با این مترجم داشته، به ایسنا گفت: «مترجم میگفت این کتاب که درباره کمآبی است، در کشوری ترجمه شده که بیش از ۱۵۰ رودخانه و بیش از ۵۰۰ کانال آبی دارد که روستاهای کوچک و بزرگ را بههم وصل میکند. بسیاری در قایقها به دنیا میآیند، ازدواج میکنند و زندگی میکنند. من به او گفتم که گاه اینطور است که داستانی درباره یک روستای حاشیه کویر نوشته و به زبانهای مختلف ترجمه میشود و حرکت میکند.
این کتاب درباره یک جغرافیای خاص است که آب در آن کم است، اما به کشورهایی میرود که مردم در رودخانه زندگی میکنند. در واقع، کتاب و ترجمه آن بهنوعی آشنایی با موقعیت و جغرافیایی بهنام ایران است.» مرادیکرمانی با اشاره به ترجمه کارولین کراسکری و رونمایی «خمره» در اتریش، گفت: کراسکری در مقدمهاش بر کتاب نوشته بود، «آبی که ما در وان حمام میریزیم تا خودمان را بشوییم، میتواند در خمرهای باشد در کویر و بچهها از آب خمره بخوردند. اما چند نفر در کشور ما به این موضوع توجه دارند؟»
حمایت برنده نوبل از امبر هرد
آنی ارنو، نویسنده فرانسوی برنده نوبل ادبیات و گروهی دیگر از فعالان حقوق زنان با انتشار نامهای از امبر هرد، همسر سابق جانی دپ، حمایت کردند. ماجرا به شکایت جانی دپ، بازیگر ۵۸ ساله آمریکایی علیه امبر هرد برمیگشت؛ شکایتی که در دادگاه ویرجینیا مطرح و جانی دپ در آن خواهان دریافت غرامت ۵۰ میلیون دلاری شد، چرا که معتقد بود امبر هرد با اتهامات خود درباره آزار او، ضربه بزرگی به حرفه جانی دپ بهعنوان یک بازیگر وارد کرده.
جانی دپ در نهایت هم در دادگاه به پیروزی دست داد. اما آنی ارنو که حمایت خود را از امبر هرد اعلام کرده، در اکتبر ۲۰۲۲ برای ترسیم زندگی زنان در فرانسه از دهه ۱۹۶۰ بهبعد، موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شد. ازجمله آثار مهم او درام «اتفاق» است که اساس ساخت فیلمی با همین نام به کارگردانی «اودری دیوان» شد که در نهایت شیر طلایی بهترین فیلم جشنواره ونیز را دریافت کرد.
این نویسنده فرانسوی در کنار گروهی متشکل از ۶۸ فمینیست و شخصیت فرهنگی فرانسوی، نامه سرگشادهای را در فضای مجازی همزمان با اولین سالگرد شکست «امبر هرد» در یک دعوای حقوقی پرسروصدا با همسر سابقش «جانی دپ» منتشر کردند. این نامه حکم اعلامشده علیه «امبر هرد» در دادگاه را زیرسوال نمیبرد، بلکه نگرانی خود را در مورد توهین و آزار و اذیت مداوم این بازیگر زن در فضای مجازی ابراز میکند و نحوه تبدیل دادگاه به یک سیرک رسانهای و پیامدهای نحوه رفتار با او و سایر زنان را نقد کرده است.
کتاب زندگی خداداد
کتاب «تو خداداد عزیزی هستی» نوشته جواد رستمزاده، از نویسندگان و خبرنگاران قدیمی حوزه ورزش بهویژه فوتبال است. این کتاب که سال گذشته منتشر شده بود، بهتازگی به چاپ دوم رسیده. جالب است خداداد عزیزی، در ابتدا علاقهای به نگارش کتاب خاطراتش نداشته و حتی در برابر این موضوع بارها مقاومت کرده اما در نهایت نویسنده کتاب موفق شده او را مجاب کند.
خداداد یکی از چهرههایی است که پیر و جوان او را به صراحت لهجه و البته حاشیه میشناسند؛ ستارهای که اگر قدر خودش را میدانست سقف فوتبالش بهمراتب فراتر از کلن و بوندسلیگا بود. حتی متخصصان این حوزه همچون زندهیاد دکتر صدر معتقد بودند «زندگی خداداد جان میدهد برای نوشتن. چون او از آن دسته آدمهای کمیاب این روزگار است که از کف دره به قله رسیده و شاید تا ۱۰۰ سال بعد، این کشور، خداداد دیگری بهخود نبیند پس باید زندگی او نوشته شود تا بهیادگار بماند».
کتاب یک پروژه ۲ساله برای جمعآوری اطلاعات و خاطرات ستاره سابق فوتبال مشهد را پشتسر گذاشته است. نویسنده برای نوشتن این اثر حدود ۳۰ ساعت فیلم از حضور خداداد در بازیها و مراسم خاص را تماشا کرده و بالغ بر ۲۰ ساعت با مربیان و همبازیهای او در دورههای مختلف مصاحبه کرده است. همچنین «والدیر ویرا» سرمربی برزیلی فوتبال ایران مقدمهای برای این کتاب نوشته است. البته این کتاب فقط در فوتبال خلاصه نمیشود و به نکاتی جالب در خصوص خانواده خداداد، تاریخچه فوتبال مشهد و البته باشگاه ابومسلم نیز میپردازد.
