روزنامه هفت صبح| هفته گذشته یک نمایشنامهنویس و بازیگر ایرانی-فرانسوی برنده جایزه مولیر فرانسه برای بهترین نمایشنامه شد. این هنرمند که آیدا اصغرزاده نام دارد در نمایشنامه «عروسکهای ایرانی» زندگی پدر و مادرش در جریان انقلاب سال 1357 و مهاجرتشان به فرانسه را روایت میکند.
آیدا که اکنون 36سال دارد در فرانسه به دنیا آمده است. مادرش در تهران معلم بود و پدرش معمار. در سال 1362 مادر و پدرش، زمانی که خواهر بزرگتر آیدا چهار ساله بود به فرانسه مهاجرت کردند. اصغرزاده در مصاحبهای گفته است وقتی بچه بوده نمیدانسته چرا در فرانسه هستند و درباره انقلاب و حرفهایی که مادر و پدرش گاها در اینباره میزدند اطلاعی نداشته است.
بزرگتر که میشود، در 16سالگی، پدرش داستان زندگی خودشان را برای او تعریف میکند و این نمایشنامهنویس با خود فکر میکند «این ماجرا مثل داستان یک فیلم است.» او میگوید میخواسته این داستان را برای همه همکلاسیهایش تعریف کند و میل به نوشتنش هم از همینجا میآید. او در قسمتی دیگر از این مصاحبهاش توضیح میدهد:
«سالها طول کشید. شروع به نوشتن کردم. اما اینکه آدم داستان زندگی خانوادهاش را بنویسد خیلی مشکل است. قبل آن چهار پنج داستان دیگر نوشتم. بعد از آن همهگیری کرونا آمد و من از پدر و مادرم دور بودم. به خودم گفتم آیدا، داستان را الان باید بنویسی. نمیدانیم چه ممکن است در دنیا پیش آید. اگر این کار را نکنی پشیمان خواهی شد.»
داستان «عروسکهای ایرانی» ماجرای 4 دوست دانشجو است. نمایشنامه اما بیشتر درباره یکی از این چهارنفر است که در آخر با دو عروسک کوچک از زادگاه خود مهاجرت میکند. اصغرزاده توضیحات بیشتری در اینباره میدهد:« داستان در یک دانشگاه آغاز میشود. چهار جوان با هم آشنا میشوند و میبینیم این 10سال را چگونه میگذرانند.
داستان دیگر در فرانسه اتفاق میافتد. ماجرای یک مادر ایرانی با دو دخترش است که در فرانسه به دنیا آمدهاند. آنها برای تعطیلات در یکی از کوههای فرانسه با چند نفر دیگر به اسکی میروند. این داستان بیشتر کمدی است. آنها با وقت گذراندن با مادرشان رفتهرفته داستان خانوادهشان را میفهمند و دو داستان باهم تلاقی میکنند.» اصغرزاده علاوه بر نوشتن این نمایشنامه، در آن ایفای نقش هم میکند.
آیدا تنها سه بار به ایران آمده است. دفعه اول در کودکی به ایران سفر کرده و دفعه دوم در چهارده سالگی. آخرین بار هم با بخشی از گروه همین نمایش در سال 2018 یا 2019 به ایران سفر کردهاند تا آنها ایران را ببینند. او درباره ایرانی بودن و احساس پیوندی که با ایران دارد اینطور توضیح میدهد:
«یادم میآید وقتی در چهاردهسالگی به ایران رفتم، گویا یک حسی مرا پر کرد. حس کردم خانهام اینجاست و از این کشور میآیم. این خیلی برایم عجیب بود. در فرانسه که بزرگ شدم مدام موسیقی ایرانی گوش میکردیم. هر یکشنبه صبح پدرم ما را با آوای شجریان از خواب بیدار میکرد.
آشپزی یاد گرفتم. نوروز را جشن میگیریم. یعنی چیزهایی از ایران داشتم اما فکر نمیکردم برایم آنقدر مهم باشد. موقعی که با پدر و مادرم درمورد داستانشان حرف زدم تازه آنجا فهمیدم که هستیم و از کجا میآییم و آن موقع برایم خیلی مهمتر شد چون ما مجبوریم بدانیم از کجا میآییم تا بتوانیم خود را پیدا کنیم.»
آیدا اصغرزاده دو مدرک کارشناسی در رشتههای ادبیات مدرن و سینما و رسانه صوتی تصویری از دانشگاه سوربن فرانسه دارد. او تا به حال در چهار فیلم ایفای نقش کرده و معروفترین آن R.A.I.D. Special Unit محصول سال 2016 است. پیش از این آیدا یک بار دیگر هم در سال 2018 نامزد دریافت دو جایزه مولیر برای بازیگری و نویسندگی نمایش La Main de Leila (دست لیلا) شده بود اما این بار موفق شد برنده بهترین نمایشنامه این فستیوال شود.
