روزنامه هفت صبح، گروه تلویزیون | این نخستینبار نیست که یک برنامه تلویزیونی جنجالآفرین میشود. وقتی به موارد مشابه رجوع میکنیم پی میبریم که چنین اتفاقاتی فقط در برنامههای زنده رخ نداده و برنامههای ضبط شده را نیز شامل میشود. نمونه تازهاش برنامه «چهار شگفتانگیز» شبکه نسیم که هیچکس قبل از پخش، متوجه بوسه دختر و پسر نشد! حالا هم برنامه تولیدی «سیدخندان» با یک گاف روانه آنتن شده است.
مورد اول| حالا یه کاریش بکن!
احتمالا ویدئوی بحثبرانگیز «سیدخندان» را دیدهاید. در قسمتی که پنجشنبه گذشته روی آنتن شبکه دو رفت، مریم ابراهیمی، مشاور پیش از ازدواج و نیز واسطه ازدواج، مهمان برنامه بود. او از ملاکهای عجیب و غریب ازدواج که طی سالها فعالیت با آنها مواجه شده است، گفت. مثل قد، رنگ و… چند مثال عینی هم زد، مثلا از مادری گفت که خواسته دختری برای پسرش پیدا کند که در دانشگاه پردیس پزشکی خوانده!
خانم ابراهیمی بعدا فهمیده پدر چنین دختری حتما پولدار بوده و توان تامین شهریه فرزندش را داشته که او را به دانشگاه آزاد فرستاده! در همین حوالی بود که ابراهیمی تعریف کرد یک خانم، دوست «زیبایش» را دیده و پرسیده قصد ازدواج دارد؟ او هم گفته متاهل است و پاسخ شنیده: «حالا یه کاریش بکن!» ویدئوی این بخش از برنامه بحثبرانگیز شده و واکنش انتقادی کاربران را به همراه داشته است. موتیف انتقادها این است که یک برنامه تلویزیونی چرا برای آسیبشناسی ازدواج، از خط قرمز شرعی و عرفی عبور کرده.
مورد دوم| استندآپ نبود
در واکنش به اعتراضها، تا لحظه تنظیم گزارش توضیحی از سوی سازندگان برنامه منتشر نشده است. با این حال برخی گفتند که صحبتهای مهمان برنامه شوخی و در قالب استندآپ بود. بماند که چنین موضوعاتی، از تلویزیون و مانیفست «سیدخندان» بعید است؛ اما اگر کل برنامه را دیده باشید پی میبرید که مریم ابراهیمی قصد اجرای استندآپ نداشت. بخشی از کلام آغشته به شوخی بود (مثل نام بردن از نجمالدین شریعتی بهعنوان یک جوان تراز!) اما اصل حرفش از خاطرات جدی میآمد.
آیا هر حرف راست را میتوان در یک برنامه تلویزیونی زد؟ مگر مدیران بارها حساسیت خود روی چنین مواردی را به زبان نیاوردهاند؟ فرض اینکه او داشت شوخی میکرد، مگر پیشتر مسابقه «خندانندهشو» مورد هجمه طیف همسو با صدا و سیما قرار نگرفت که دارد برخی موضوعات را عادیسازی میکند؟ هرچند هرگز پای شوخی با زن متاهل به آن برنامه باز نشد.
مورد سوم| رفتارشناسی مجری
یک بار دیگر «سیدخندان» را تماشا کنید. پس از روایت خاطره خواستگاری از زن متاهل، چند تماشاگر بلند بلند میخندند. واکنش بقیه اما توام با حجب و غافلگیری است. در این میان مجری برنامه بیش از بقیه میخندد؛ در حالیکه اگر درایت داشت میتوانست عنان کار را دست بگیرد و بلافاصله منظور مهمان را تبیین کند.
میبینید، نمیگوییم تلویزیون واقعیتها را نبیند اما مهم است چطور آسیبها منتقل شود. کما اینکه هفته گذشته برنامه صبحگاهی شبکه پنج مسئله «شوگرمامی» را مطرح کرد و کارشناس برنامه به صراحت توضیح داد عدهای از سر نادانی در دام زنان میلیاردر قلابی میافتند. از این دست مثالها زیاد است که خب حصول نتیجه خوب به درایت مجری و سازندگان برنامهها بستگی دارد.
مورد چهارم| ضد برنامه
پخش برنامه «سیدخندان» از نوروز امسال شروع شد که پیشتر به شکل جزئی نوشتیم کپی دست چندم «خندوانه» است. این برنامه که نمونهای از سلیقه مدیران کنونی تلویزیون محسوب میشود، قصد دارد «ارزشها» را در قالب برنامهای طنز و سرگرمکننده ترویج دهد. متاسفانه برنامه فاقد کیفیت است و بهخاطر نگاه یکسویه به موضوعات، موفق نبوده.
حالا همین برنامه با آن همه داعیه در باب کرامت خانواده، دچار خطایی فاحش میشود. اگر این اتفاق در برنامهای دیگر رخ میداد خیلیزود شاهد دستور و توبیخ مدیران سیما میبودیم و رسانههای همسو فریاد وا اسفا سر میدادند! حالا اما دریغ از یک توضیح ساده؛ شاید هم «سیدخندان» برای دیده شدن باکی از اعتراضها ندارد و استقبال هم میکند.
مورد پنجم| این است طنز فاخر
این بخش از گزارش نیاز به تفسیر بیشتر ندارد. روز 29 فروردین صحبتهای رئیس سازمان صداوسیما که از پشت صحنه «سیدخندان» دیدن کرده بود، منتشر شد. او گفته بود: «خندهای بر روی لب مخاطب ارزشمند است که فاخر باشد یعنی از فکر و شناخت نشأت گرفته باشد و این اتفاق توسط این برنامه انجام میشود.» مدیر شبکه دو هم گفته بود: «یکی از اهداف ما از تولید برنامه «سیدخندان» این بود که نشان دهیم ایجاد جذابیت در برنامه تلویزیونی، منحصر به موارد محدودی مانند پخش موسیقی و حضور سلبریتی و… نیست.»
