روزنامه هفت صبح، گروه تلویزیون | فریدون جیرانی از معدود سینماگرانی است که پس از گرایش به این عرصه، علاقهمندی سالهای دور خود را رها نکرد. او سالها در عرصه روزنامهنگاری فعالیت کرد و آرامآرام به سمت فیلمنامهنویسی و کارگردانی گرایش یافت. با این حال حتی بعد از آنکه شمایل یک سینماگر موفق بر تن کرد، روزنامهنگاری را از یاد نبرد.
این علاقه باعث شد ایده برنامه هفت را پایهگذاری کند و خودش هم مجری آن باشد. بعد از جدایی هم اجرای برنامه سینمایی در شبکه خانگی را ادامه داد. تازهترین آن کافهآپارات است که در ایام جشنواره فجر به شکل ویژه منتشر میشود. اینبار هم جیرانی در مقام مجری عملکردی موفق دارد. راز این درخشش چیست؟
مورد اول| جذابیت
یکی از عوامل موفقیت فریدون جیرانی بهعنوان مجری را باید در علاقه او به «وجوه جذاب سینما» جستوجو کرد. او وقتی فیلمنامه مینویسد و کارگردانی میکند هم حواسش به این نکته هست. در برنامه هفت و حالا در کافهآپارات، تلاش او این نیست که مصاحبهها «فنی» شوند، بلکه دنبال ایجاد توازن است.
مثلا وقتی با بهروز شعیبی درباره فیلم جدیدش حرف میزند، بهموقع به سابقه رضا صابری گریز میزند. یا از الهام کردا درباره لهجه مشهدی میپرسد و ظرافتهای آن را پیش میکشد. در عین حال از علاقهمندیهای مختلف طرف مورد مصاحبه هم سوال میکند تا گفتوگو یکنواخت نشود.
مورد دوم| تسلط
سابقه فعالیت ژورنالیستی این فرصت را به جیرانی میدهد تا صاحب یک اندوخته مثالزدنی باشد. او دارای حافظهای قوی درباره تاریخ سینمای ایران پیش و پس از انقلاب است و بیهوده لقب «تاریخ شفاهی سینما» را نگرفته. این امتیاز، موقع اجرا به کمک جیرانی میآید کما اینکه پیشتر در هفت بارها شاهد مصادیق آن بودیم.
علاوه بر این زیر و بم فنی سینما را میداند و وقتی با عوامل مختلف سینما گفتوگو میکند میداند از چه مسیری، بحث را پیش بکشد. مثلا گفتوگوی اخیر او با مصطفی زمانی دارای نکات فنی بازیگری بود؛ آنهم بهگونهای که مخاطب عام میفهمید صحبت از چیست. در همین مصاحبه، مصطفی زمانی گفت که سریال نهنگ آبی را بدون فیلمنامه بازی کرده که ریسک بوده و دیگر آن را تکرار نخواهد کرد. جیرانی با زیرکی بحث را طوری پیش برد که هم منظور زمانی منعقد شود و هم ترکش نقد به سریال خودش نخورد!
مورد سوم| سابقه
درباره اجرای فریدون جیرانی هم بارها نوشتهایم که یکی از بهترین مجریان سینمایی است و حالا بار دیگر این فرصت دست داده تا گفتوگوهای جذابش با سینماگران را شاهد باشیم. جیرانی در مواجهه با مهمانها، موفق عمل میکند و میتواند طوری سوال بپرسد که هم مخاطب عام بهره ببرد و هم مخاطب خاص.
او جدیترین و فانترین سوالها را با هم مطرح میکند و به همین خاطر است که حاصل مصاحبههایش همواره جذاب از آب درمیآید. این اتفاق حاصل سابقه روزنامهنگاری اوست. او سال ۷۰ در کسوت سردبیر هفتهنامه سینما دور تازهای از فعالیت روزنامهنگاریاش را از سر گرفت و تا سال ۸۴ آن را ادامه داد. چند سال پیش هم بار دیگر بهعنوان سردبیر روزنامه سینما مشغول بهکار شد. حاصل حضور او در هفتهنامه و روزنامه سینما، شمارههای پربار و پرنکته بود که طرفداران ثابت خود را داشت.
مورد چهارم| اشتیاق
در موفقیت فریدون جیرانی یک مسئله مهم دیگر را نباید نادیده گرفت. او با اشتیاق کارش را انجام میدهد. میدانید که جیرانی کار خود را با فعالیت در تئاتر با بازی در نمایش عصمت در سال ۱۳۵۱ آغاز کرد و در سال ۱۳۵۲ در سینمای آزاد مشهد عضو شد. همزمان سراغ حرفههای دیگر مثل روزنامهنگاری، فیلمنامهنویسی، کارگردانی و اجرا رفت. فریدون جیرانی در طی این سالها سعی کرده کارش را با علاقه و انرژی پیش ببرد و همچنان درباره سینما، «کنجکاو» و سرشار از شوق است.
این را میتوان در شیوه گفتوگویش پی برد؛ چه زمانیکه با بهروز شعیبی درباره فیلمسازیاش حرف میزند و چه وقتی که نظر خود را درباره خائنکشی مسعود کیمیایی بهزبان میآورد. همین اشتیاق به دانستن است که مخاطب را سر شوق میآورد. چهبسا اگر برنامه سینمایی او ساختاری مثلا مشابه هفت آن زمان میداشت، تبدیل به منبع اصلی میشد. حیف که جیرانی صرفا به مصاحبه بسنده میکند و سراغ وجوه دیگر برنامهسازی نرفته است.
