روزنامه هفت صبح، علی ملاصالحی |یک: سال ۲۰۲۰ یکی از آن سالهایی است که احتمالا افرادی که آن را تجربه کردهاند، تا انتهای عمر در موردش صحبت خواهند کرد. سالی که همهگیری بیماری کرونا تمام ما را به درون خانههایمان کشاند و شکل زندگی ما را دگرگون کرد: ما به مرگ هزاران نفر در روز عادت کردیم، فیلمها و سریالها تولیدشان متوقف شد و فضای وب پر شد از یادداشتها، داستانها، نقاشی و گرافیک و مدلسازیهایی بر اساس زندگی با ماسک و ضدعفونی دائم. اما حالا چیزی آمده که میتوان آن را درستترین پرتره (دقیقترش سلف پرتره) از یک انسان خلاق در دوران پاندمی نامید: «بو برنهام: درون».
* دو: اگر با شخصیت بو برنهام آشنا نیستید، او یک کمدین، موزیسین، کارگردان و فیلمنامهنویس است. برنهام اولین طعم شهرت را زمانی که تنها یک نوجوان ۱۶ساله بود، با آهنگهای هجوآلودش در یوتیوب چشید و کمکم به یک کمدین موزیکال مشهور بدل شد که آهنگهای هجوآلودش خودخواهی انسانها، روابط بیمار، سلبریتیها و تبعیضنژادی را هدف میگرفت. برنهام بعد از آنچه خودش یک حمله عصبی روی صحنه مینامد، اجرای برنامههای کمدی زنده را مدتی کنار گذاشت و وارد سینما شد و فیلم «کلاس هشتمی» را ساخت و در فیلم «زن جوان خوشآتیه» هم در نقش مکمل ظاهر شد. برنهام آنطور که خودش گفته در حال آماده شدن برای بازگشت به صحنه و برگزاری برنامههای زنده کمدی بود که پاندمی کرونا پیش آمد و او را یکسالی درون خانهای محصور کرد. فیلم «بو برنهام: درون» تلاشی برای ساخت اپیزود ویژه کمدی متناسب با این شرایط است.
* سه: «بو برنهام: درون» در اصل قرار است چیزی شبیه یک اپیزود ویژه استندآپ باشد. چیزی که در مورد استندآپ کمدینها سابقه دارد و معمولا در یک شب از اجرای زنده یک استندآپ کمدین ضبط میشود. اما ماجرای «بو برنهام: درون» فرق میکند، اینجا نه خبری از تماشاگر است و نه از عوامل. برنهام به تنهایی تمام این برنامه ویژه را در خانه ضبط کرده: خودش نورپردازی، فیلمبرداری، تدوین فیلم را برعهده داشته و در جلوی دوربین هم علاوه بر بازی، تمام آهنگها را تنظیم، ضبط و اجرا کرده و به نوعی برای اولینبار اثری ساخته که میشود گفت یک مولف یکتا دارد،یک سلفی سینمایی تمامعیار که واقعا چیزی کم از یک فیلم سینمایی موزیکال مستقل و کوچک، لااقل در عواطف و معنا ندارد.
* چهار: در وهله اول باید گفت «بو برنهام: درون» واقعا بامزه است، مثل همیشه برنهام با قدرت، موسیقی و کمدی را ترکیب کرده و آهنگهایی در هجو زندگی مدرن بشر ساخته که میتواند شما را حسابی از خنده رودهبر کند، مخصوصا که حالا پاندمی موج جدیدی از موقعیتهای مسخره را برای بشر ساخته. آهنگهایی مثل «به اینترنت خوش آمدید» و «امشب با مامانم تماس تصویری میگیرم!» با زبانی تیز و تند، هجویهای از ناسازگاری بشر با تکنولوژی ساخت دست خودش را ارائه میدهد. و«اینستاگرام زن سفیدپوست» هجو تمامعیاری از دنیای زیبا و البته دروغین شبکههای اجتماعی است که در آن زندگی بهشتگونه در اینستاگرام بازسازی میشود. تصاویری که در قاب چهار در پنجش واقعیت جز در معدود لحظاتی (که در آنها برنهام در حرکتی فرمی قاب را تعریض میکند) کاملا گم شده است.
* پنج: اما آنچه «بو برنهام: درون» را یک شاهکار تمامعیار میکند، این نیست که میخنداند، بلکه خودآگاهی است که برنهام به وضعیت عجیب ساخت این فیلم تزریق میکند. هرچند لحظات بامزه در این فیلم کم نیست، اما برنهام کاملا آگاه است که در چه شرایطی در حال ساختن این برنامه است، با ۳۰ساله شدن برنهام دقیقا در میانه این فیلم، کلمه «درون» از معنای داخل خانه عبور کرده و به پرترهای از درونیات خود برنهام تبدیل میشود. در حالی که برنهام در ابتدای فیلم این سوال را میپرسد که آیا کمدی ساختن در چنین دوران تلخی، فایدهای دارد یا نه؟
در ادامه «بو برنهام: درون» به اثری خودآگاه درباره ماهیت کارخلاقانه تبدیل میشود. برنهام دائما به صحنههایی کات میزند که در آن خود در حال تماشای اجراهای خودش است و فروپاشی عاطفیاش، زیرسوال بردن استعدادش، تمایلش برای خودکشی و تشکیک دائم درباره کیفیت آثارش یا حتی تواناییاش برای تمام کردن این فیلم، به بخشی از این تجربه بدل میشود. به بیان دیگر فرم صمیمی و یک نفره تولید این اثر، فرصتی برای رفتن به درون بو برنهام تقریبا بدون هیچ واسطهای را برای مخاطب ممکن میکند، که هرگز پیش از این ممکن نبوده چرا که تصنع تولید یک فیلم سینمایی با عوامل و فیلمبردار و نورپرداز، این موقعیت را ساختگی میکرده.
اما حالا برنهام با یک دوربین پاناسونیک، نورهایی که با آیپد از راه دور کنترل میشوند و پاندمی درازمدت که انسان را در خانهاش زندانی کرده، دنیایی میسازد که نه تنها کمدی پست مدرنی در هجو انسان شیفته تکنولوژی است، بلکه حتی از آن عبور کرده و در جستوجوی ماهیت حقیقی هنر اجرا و مفهوم تماشا شدن، کنکاشی عمیق در درون یک هنرمند میکند و در این مسیر شاهکاری میسازد که شاید بتوان گفت درستترین پرتره از دوران همهگیری کرونا باشد.
