روزنامه هفت صبح | این روزها اگر سری به شبکههای مجازی بزنید یا تلویزیونهای فارسی زبان خارجی را دنبال کنید چند اسم در دنیای هنر به چشمتان میخورند که پیش از این هم شهرت زیادی داشتند اما این بار ماجرایی گریبانشان را گرفته که معلوم نیست کی بتوانند از آن رهایی پیدا کنند.
*** نقاش در کوزه
آغداشلو یکی از همین چهرههاست، نقاشی که ۸ آبان ۱۳۱۹ در رشت به دنیا آمد و از همان کودکی نقاشی را شروع کرد، پدرش محمد بیک آغداشلو از مهاجران قفقازی و عضو حزب مساوات قفقاز بود و خاندان او هم نام خانوادگی خود را از نام شهر کوچک آغداش گرفتهاند. پس از تصرف دوباره قفقاز توسط نیروهای بلشویک به دستور لنین، این نیروها به دستگیری و کشتار اعضای حزب مساوات پرداختند و محمد بیک آغداشلو ناچار شد شبانه سوار بر اسب از رود ارس بگذرد و به ایران پناه بیاورد .
اما مدتی بعد در ۱۱سالگی آیدین بر اثر ابتلا به سل درگذشت. آغداشلو اگرچه از پدر خود خاطرات زیادی در یاد ندارد اما چندباری در معرض عموم به او اشاره کرده مثلا مدتی پیش در پستی اینستاگرامی، عکسی از پدرش منتشر کرد و نوشت: «پدرم، مرحوم مهندس محمد آغداشلو (حاجیاف). معاون وزیر کشور در کابینه حزب مساوات قفقاز، پشت میز کارش، باکو ۱۹۱۸٫»
*** خانواده در مقام دفاع
خانواده مادری آغداشلو هم همگی از خاندان قاجار بودند. خاله و شوهر خالهاش هر دو جزو خانوادههای اسم و رسمدار و متمول بودند که تاثیر زیادی در ادامه فعالیت هنری آغداشلو داشتند چون او همراه با مادرش برای سالها در خانه خالهاش زندگی میکرد. فعالیتهای پدر آیدین آغداشلو و تبار قاجاری مادرش نکتهای بود که پسر آغداشلو در دفاع از اتهاماتی که به پدرش وارد میشود به عنوان یادآوری برای مخاطبان منتشر کرد و با واکنش کاربران شبکههای مجازی مواجه شد، تا جایی که مجبور شد پستی که به عقبه خانوادگی آیدین آغداشلو اشاره میکرد حذف کند.
تکین و تارا آغداشلو پسر و دختر آیدین که هر دو از همسر دومش هستند، در تمام روزهای گذشته تلاش زیادی کردند که پدرشان را از تمام اتهامات تبرئه کنند، در این مسیر خودشان هم مورد حمله قرار گرفتند اما واکنش چندانی از همسر فعلیاش دیده نشد. شهره آغداشلو همسر اول آیدین آغداشلو هم تا این لحظه سکوت کرده است. او که نام اصلیاش شهره وزیر تبار است سابقه بازی در چند فیلم سینمایی قبل از انقلاب را در ایران دارد و بعد از جدایی از آیدین آغداشلو ایران را ترک کرد و به بازیگری در خارج از کشور ادامه داد و یک بار هم برای فیلم خانهای از شن و مه کاندیدای جایزه اسکار هم شد.
گفته میشود که آغداشلو به دلیل اتهاماتی که آنها را نادرست میداند از سه روزنامهنگار، یک شبکه تلویزیونی خارج از ایران، دو خبرگزاری رسمی داخلی و دو روزنامه شکایت کرده است. عدهای دیگر هم با تکذیب شکایت او میگویند که آغداشلو اصلا ایران نیست و شکایت رسمی هم مطرح نشده.
*** کیارستمی و اتهامات مبهم
مطرح شدن اسم عباس کیارستمی در بین کسانی که این روزها نامشان را همراه با برخی اتهامات میشنویم، واکنشهای زیادی به دنبال داشت. او که سال ۹۵ از دنیا رفت، کارگردانی ۷۶ساله بود که در تهران متولد شد و سابقه گرفتن انواع و اقسام جایزههای داخلی و خارجی را داشت؛ از جشنواره کن، ونیز و لوکارنو گرفته تا همین جشنواره فجر خودمان.
اغلب ما او را با فیلمهای خانه دوست کجاست و طعم گیلاس میشناسیم که برای دومی موفق به دریافت نخل طلای جشنواره فیلم کن شده بود. کیارستمی که از طایفه کیارستمیهای میگون بوده در مدرسه جم قلهک با آیدین آغداشلو هم درس شد و اولین تجربههای هنریاش هم نقاشی بود اما کمکم به سمت سینما کشیده شد. البته او مانند آیدین آغداشلو از حمایت مالی خوبی برخوردار نبود و حتی مدتی برای تامین هزینه تحصیلش به عنوان پلیس راهنمایی و رانندگی مشغول به کار شد.
در اغلب سالهای هنری کیارستمی هر اتفاقی که به او مربوط بود میتوانست خبر بزرگی باشد حتی ماجرای فوتش هم برای خودش یک جنجال تمام عیار بود، اینکه گفته میشد خطای پزشکی باعث فوت او شده و پزشکان بیمارستان جم در زمینه مداوای او کوتاهی کردهاند. به این ترتیب جامعه پزشکی برای ماهها تحت فشار افکار عمومی بود و حتی پزشکان معالج کیارستمی با شکایت پسر او هم مواجه شدند.
حالا چهار سال بعد از مرگ او، مانیا اکبری که به همراه پسرش امین ماهر در فیلم ده به کارگردانی کیارستمی بازی کرده، حرفهایی علیه او زده و اتهاماتی را مطرح کرده که به روشنی مشخص نیستند، یعنی کاملا معلوم نیست که اکبری، کیارستمی را به چه چیزی متهم میکند اما همین حرفهای مبهم در شرایط فعلی حاکم بر فضای مجازی فارسی زبان برای اینکه دوباره اسم کیارستمی را سر زبانها بیندازد کافی بود.
مانیا اکبری در سال ۲۰۰۲ بخشهایی از زندگیاش را به همراه پسرش امین ماهر و خواهرش رویا اکبری در فیلم ده به کارگردانی عباس کیارستمی جلوی دوربین برد. این فیلم در همان سال در بخش اصلی جشنواره کن به نمایش درآمد. او در ادامه هم فیلمهای سینمایی و مستند زیادی ساخت و سال ۲۰۱۱ ایران را ترک کرد.



