روزنامه هفت صبح، احمد رنجبر | بررسی اکران نوروز ۱۰سال اخیر نشان میدهد هر وقت ترکیب درست چیده شده باشد، گیشه سینماها رونق گرفته است. در پرونده امروز ترکیب اکران نوروزی یک دهه به همراه فیلمهای موفق و شکست خورده را گرد هم آوردهایم. فعلا که بحران کرونا همه را درگیر کرده! سینماها هم تعطیل است و کسی نمیداند چه سرنوشتی در انتظار اکران خواهد بود. دو روز پیش فیلمهایی که قرار است نوروز ۹۹ روی پرده بروند اعلام شد.
در باکس ابتدایی پرونده به طور مختصر دربارهشان نوشتهایم و اگر شرایط مناسب بود و واقعا اکران نوروزی در پیش باشد، به تفصیل معرفیشان خواهیم کرد. عجالتا بهانه اصلی تدوین این پرونده گشتی است در نوروز ۱۰سال اخیر سینما. میدانید که نوروز جذابترین فصل برای سینمادارهاست، در این دوران بهترین فیلمها برای نمایش صف میکشند و چند فیلم خوب روی پرده میروند. در نهایت اما همه فیلم ها موفق نیستند. برخی کمتر از حد انتظار ظاهر و برخی شگفتیآفرین میشوند. در این گزارش هم درباره موفقها و ناکامها نوشتهایم هم سلیقه شورای نمایش در چینش اکران نوروزی بازخوانی شده است.
* ۱۳۹۸: هفت فیلم در ترکیب اکران نوروز امسال قرار گرفتند که فقط دوتای آن پیشتر رونمایی شده بودند. غلامرضا تختی و متری شیش و نیم در جشنواره حضور داشتند که اولی نقدهایی منفی به خود دید اما دومی مورد توجه مخاطبان و منتقدان و داوران قرار گرفت.
* ترکیب اکران: فیلمهای «رحمان ۱۴۰۰»، «زندانیها»، «ژن خوک»، «چهار انگشت»، «غلامرضا تختی»، «متری شیش و نیم»، «آهوی پیشونی سفید ۳» در نوروز ۹۸ روی پرده رفتند. از نظر تنوع ژانر، شورای صنفی نمایش دقت کرده بود تا همه سلایق سهمی در اکران داشته باشند. از منظر کیفی اما همه فیلمها قابل دفاع نبودند. رحمان ۱۴۰۰ صرفا برای گیشه ساخته شده بود، ژن خوک و چهار انگشت رگههایی از کمدی دارند اما فیلمهایی ضعیف هستند. غلامرضا تختی و متری شیش و نیم کیفیت قابل تاملی دارند و آهوی پیشونی سفید ۳ اثری متوسط در ژانر کودک و نوجوان است.
* موفقها: رحمان ۱۴۰۰ منوچهر هادی نوروز ۹۸ پیشتاز بود. این فیلم بیش از ۱۸میلیارد تومان فروش کرد و یک رکورد به نام خود به ثبت رساند. متری شیش و نیم سعید روستایی هم فروش بالایی در نوروز داشت. این فیلم در دو هفته ابتدایی سال به فروش ۱۲میلیارد و ۳۰۰میلیون تومانی دست یافت. رحمان ۱۴۰۰ که از محمدرضا گلزار، مهران مدیری، سعید آقاخانی و بهرام افشاری بهره میبرد، همه نشانههای یک فیلم کمدی گیشه پسند را داشت. متری شیش و نیم اما با سوژهای تلخ یکه تازی کرد. حضور نوید محمدزاده یکی از ارکان اصلی موفقیت فیلم است.
* ناکامها: غلامرضا تختی به کارگردانی بهرام توکلی ناکامترین فیلم اکران نوروز ۹۸ است. این فیلم بهرغم همه ضعف و ایرادها اثری سرگرمکننده است. مهمتر اینکه نام تختی را یدک میکشد. فیلم اما فقط ۸میلیون در نوروز فروخت و بعد از آن هم گیشهاش سرد بود. فروش نهایی فیلم کمتر از ۲میلیارد است. پیشونی سفید ۳ هم فقط یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان در نوروز فروخت. سعید سهیلی با ژن خوک و مسعود ده نمکی با زندانیها دیگر ناکامهای نوروز بودند. این اتفاق درحالی رخ داد که آنها مدعیان فتح گیشه محسوب میشدند.
* حاشیه: مهمترین حاشیه نوروز ۹۸ اتفاقی است که برای رحمان ۱۴۰۰ افتاد. چند رسانه علیه فیلم موضع گرفتند و در نهایت وزارت ارشاد تصمیم به توقیف آن گرفت. این اتفاق بعد از پایان تعطیلات نوروزی افتاد؛آن هم در حالی که فیلم در گیشه رشد صعودی داشت. فروش نهایی فیلم منوچهر هادی به ۲۲میلیارد و ۵۰۰میلیون تومان رسید و اگر توقیف نمیشد رکورد فروش را میشکست.
* ۱۳۹۷: نکته جالب اکران نوروز ۹۷ این است که در پایان سال سه فیلم آن در میان پنج فیلم پرفروش سال قرار گرفت. نکته دیگر این که پنج فیلم پیش از آن در جشنواره حضور داشتند و طیفی از مخاطبان آنها را دیده بودند.
* ترکیب اکران: به وقت شام، خرگیوش، فراری، فیلشاه، لاتاری، لونه زنبور و مصادره فیلمهایی بودند که نوروز ۹۷ روی پرده سینماها رفتند. در این ترکیب سعی شده بود به تنوع ژانری توجه شود. لونه زنبور، مصادره و خرگیوش کمدی بودند که البته جنس کمدیشان متفاوت است. لاتاری و فراری فیلمهای اجتماعی، به وقت شام فیلمی استراتژیک و فیلشاه کودک است. فراری از دو سال پیش به اکران رسیده بود؛ فیلمی که محبوب برخی منتقدان در جشنواره فجر شد. فیلمهای به وقت شام، مصادره، فیلشاه و لاتاری هم در جشنواره سی و ششم فجر دیده شده بودند.
* موفقها: شگفتیساز اکران نوروز ۹۷ مصادره بود. اولین فیلم مهران احمدی از رضا عطاران بهره میبرد و با حضور او موفق به رکورد زنی شد. این فیلم بیش از ۴ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان فروخت. به وقت شام ابراهیم حاتمیکیا هم اکران موفقی در نوروز تجربه کرد. این فیلم که در جشنواره سیمرغ بهترین کارگردانی را بهدست آورده بود، نزدیک به ۳ میلیارد تومان فروخت. لاتاری محمد حسین مهدویان هم در همین حدود فروخت اما در نهایت تبدیل به سومین فیلم پرفروش سال بعد از هزارپا و مصادره شد. لونه زنبور برزو نیکنژاد هم با دومیلیارد و ۳۸۰ میلیون تومان نوروز موفقی را تجربه کرد.
* ناکامها: فراری ناکامترین فیلم نوروز ۹۷ و در اشلی بزرگتر چند سال اخیر سینمای ما است. فیلم علیرضا داودنژاد در جشنواره سی و پنجم سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد (محسن تنابنده) و بهترین فیلمنامه را بهدست آورد. فراری مورد تحسین طیفی از منتقدان و مخاطبان هم قرار گرفت. با این حال فرصت اکران برایش پیش نیامد و نوروز ۹۷ روی پرده رفت. فیلم در این بازه زمانی فقط ۱۳۳ میلیون تومان فروخت و در قعر جدول قرار گرفت. دلیل اصلی این شکست اختلاف میان کارگردان و تهیه کننده بود که منجر به عدم تبلیغ برای فراری شد. خرگیوش هم شکست خورد.
* حاشیه: در نوروز ۹۷حاشیهها به درون خود سینما برمیگردد. برخی از صاحبان فیلمها معتقد بودند در حقشان اجحاف شده است. یکی از آنها مجید اسماعیلی تهیهکننده خرگیوش که میگفت سالنهای کمی به این فیلم اختصاص داده شده. اختلاف کارگردان و تهیه کننده فراری (جهانگیر کوثری) هم دیگر حاشیه نوروز بود.
