روزنامه هفت صبح، نگین باقری | دیروز یک رسانه اقتصادی (نود اقتصادی) ویدئویی گزارشی از معاون بینالملل اتاق بازرگانی ایران منتشر کرد که منجر به واکنش بسیاری از فعالان اقتصادی شد. آقای علیرضا یاوری گفته است با عضویت ایران در شانگهای، بهصورت خودکار ما از لیست سیاه افایتیاف خارج میشویم. البته منظورش این بوده که با عضویت در شانگهای، مجبور به اجرای همان قوانینی خواهیم شد که ما را از لیست سیاه افایتیاف خارج میکند. نکته حرف آقای معاون چه بوده؟
«ما کمیتهای را در زمینه سازمان همکاریهای شانگهای تاسیس کردیم. سازمان همکاریهای شانگهای بسیار اهمیت دارد؛ چراکه بیش از 40درصد از جمعیت جهان را تحت سیطره دارد و بیش از 30درصد از تولید ناخالص جهانی را دربرمیگیرد. در این پیمان ایران از عضو ناظر اخیرا به عضو دائم رسیده.
عضویت ایران در سازمان همکاریهای شانگهای به دلیل قوانینی که در بحث شفافیت مالی و تامین مالی تروریسم دارد بهنوعی میتواند زمینهساز خروج اتوماتیک ایران از لیست سیاه افایتیاف هم باشد. این دو بههم ربطی ندارند اما وقتی شما عضو سازمانی باشید که قوانینی درباره شفافیت مالی و تامین مالی تروریسم دارد بهطور اتوماتیک اعضایی که قوانین را آنجا تصویب میکنند و در قانون داخلی لازمالاجرا میشود، باعث میشود که در سطوح بینالمللی هم زمینهساز این باشد که از لیست سیاه افایتیاف هم خارج شویم.»
یک: اول یک یادآوری بکنیم که رئیسجمهور و وزیر امور خارجه هفته آخر شهریور به تاشکند رفته بودند تا در اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به میزبانی ازبکستان شرکت کنند. در این مراسم که سران کشورهای چین، روسیه، هند، ایران، ازبکستان، قزاقستان، بلاروس، ترکیه، آذربایجان، قرقیزستان، پاکستان، مغولستان، تاجیکستان و ترکمنستان حضور داشتند، ایران از عضو ناظر، به عضویت رسمی آن سازمان درآمد.
دو: حالا مجلس باید لایحهای که دولت برای آن نوشته تایید و تصویب کند و تشریفات فنی که طی شود فرایند عضویت به پایان برسد. با این حال میدانیم که مجلس این کار را در دوره قبلی کرده ولی به دلیل مخالفت مجمع تشخیص مصلحت نظام با این لایحه، به تصویب نهایی نرسیده و هنوز هم در دستور کار مجمع است.
سه: یک مشکل دیگر وجود دارد؛ درست است که نپیوستن ایران به افايتياف حضور فعال ما را در این پیمان با چالش جدی مواجه خواهد کرد ولی چیزی به اسم عضویت خودکار وجود ندارد و کاملا بیمعنی است. چراکه هیچ کشوری با پیوستن به هیچ پیمانی بهصورت خودکار از لیست سیاه افایتیاف خارج نمیشود. بنابراین ما باید آن دو کنوانسیون را قبول کنیم و بعد از لیست سیاه افایتیاف خارج شویم و صرف عضویت در شانگهای، از نظر حقوقی به این معنا نیست.
چهار: حمید حسینی، رئیس اتاق ایران و عراق دیشب بعد از اینکه اظهارات معاون بینالملل اتاق را شنید در مصاحبهای با روزنامه هفت صبح اظهارات همکار خود را به دو شکل متفاوت تفسیر کرد و بعد خود توضیحاتی درباره این ماجرا داد. اولا اینکه به گفته او معاون بینالملل اتاق بازرگانی فردی تحصیلکرده و باسواد است که از روی ناآگاهی چنین حرفی نزده و دوما اینکه میشود به دو شکل مختلف به گفته او از این اظهارات خوانشهای مختلفی داشت: «خوانش خوشبینانه این است که معاون امور بینالملل اتاق بعد از ویدئوي منتشر شده اظهارات خودش را کامل کرده و منظورش را بهطور شفاف توضیح داده که ابهاماتی دیگر در آن وجود نداشته باشد.
توضیحات تکمیلکننده هم این است که براساس پروتکلهای شانگهای کشورها امضا کردهاند که طرفین باید به برجام متعهد شوند. درنتیجه معنی اظهارات همکار من این است که وقتی ما شانگهای را میپذیریم باید بالطبع برجام را هم بپذیریم و نتیجه پذیرفتن آن هم این است که از لیست سیاه افایتیاف خارج میشویم. سمت بدبینانه هم این است که کسی که این سخنرانی را داشته نمیدانسته که شانگهای ربطی به افایتیاف ندارد و این دو از پروتکلهای متفاوتی برخوردار هستند.»
پنج: حسینی اظهارات خودش را اینطور تکمیل کرد: «پیمان شانگهای پالس مثبتی برای برجام و افایتیاف خواهد بود. علاوه بر این اگر خوب تغییرات بانکی این مدت را بررسی کنید خواهید دید که بهجز کنوانسیون پالرمو و منابع مالی تروریسم، بقیه مفاد آن را داریم اجرا میکنیم. برای مثال تغییرات اخیر در مورد حسابهای تجاری تلاش سیستم بانکی برای رعایت مفاد مبارزه با پولشویی بود.
بهخاطر همین هم ممکن است وقتی-به امید خدا- برجام نهایی شود، ایران را مانند امارات و ترکیه در لیست خاکستری افایتیاف قرار دهند. اگر دولت تصمیمش را برای این کار بگیرد، این فرایند بیشتر از پنج یا شش ماه زمان نخواهد برد. ما بیشتر مسیر خارج شدن از لیست سیاه را طی کردهایم. مجلس فقط باید آن دو پروتکل (پالرمو و تروریسم) را تصویب کند آنوقت دیگر چیزی باقی نمیماند که اسم ایران را در این لیست سیاه قرار دهد.»
