روزنامه هفت صبح | این روزها فرایند واکسیناسیون روند منظمتری را دارد طی میکند. آنهایی که در نوبت میایستند هم اغلب یا سینوفارم میگیرند، یا اسپوتنیک و یا آسترازنکا، ولی همانطور که قبلا هم حدس زده بودیم، اگر محموله جدید واکسنی از راه نرسد، همه جمعیت را نمیشود، حداقل طبق همان برنامه قبلی وزارت بهداشت واکسینه کرد؛ مگر اینکه دولت تصمیم داشته باشد یک گروه یا یک فاز را با واکسن داخلی واکسینه کند. حالا این گروه چه افرادی هستند که باید از تولید ملی استفاده کنند؟
*** دو میلیون و ۶۰۰ هزار نفر واکسن زدند
وزارت بهداشت قبلا وعده داده بود که تا پایان خرداد امسال، بیش از ۱۰ میلیون دُز واکسن وارد کشور شود. تا امروز پنج میلیون و ۶۰۰ هزار دُز واکسن وارد شده و ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار دُز هنوز نیامده است. از آن طرف هم دو میلیون و ۹۳۰ هزار و ۶۵۷ دُز مصرف شده؛ پس حدودا دو میلیون و ۶۷۰ هزار واکسن از موجودی روزمان باقی مانده است.
*** واکسن موجود تا چه زمانی ما را تایید میکند؟
دیروز فرایند واکسیناسیون متولدین سالهای ۱۳۳۰ به بالا هم شروع شد. این گروه جمعیتی حدودا یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر هستند. پس اگر تعداد واکسنهای موجود را به آنها اختصاص دهیم، میبینیم که این تعداد واکسن میتواند درنهایت همین افراد ۷۰ تا ۷۴ ساله را تا اواسط تیرماه تامین کند و دیگر به گروه بعدی نمیرسد. چرا؟ به خاطر اینکه از بیست و هشتم اردیبهشت که گمرک آمار میزان ورودی واکسن را اعلام کرد، دیگر این سبد ما از کشورهای خارجی پر نشده است.
ولی فراموش نکنید که طبق وعدهها ما حداقل تا خرداد ماه قرار است ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار دُز دیگر هم واکسن بگیریم که با آن میشود حدود دو میلیون و ۲۰۰ هزار نفر دیگر را واکسینه کرد. با این میزان واکسن هم میشود همه ۶۵ تا ۶۹ سالهها به علاوه نیمی از ۶۰ تا ۶۵ سالهها واکسینه کرد. سوالی که اینجا باز برایمان بیجواب میماند این است که آیا اگر بعد از خردادماه این سبد دیگر پر نشود، یا با سرعت کمتری از آنطرف مرز واکسن برسد، وزارت بهداشت برای واکسیناسیون بقیه به دنبال واکسنهای داخلی حرکت میکند؟
*** حساب دولت روی واکسن داخلی
علیرضا وهابزاده، مشاور وزیر بهداشت به این سوال با یک خوشبینی جواب میدهد. او میگوید قرار است تا آخر این هفته محمولههای خارجی واکسن هم از راه برسند تا فاز دوم واکسیناسیون را تمام کند. ولی از آن طرف وعده جدید دولت برای واکسیناسیون دانشجویان، ما را به این نتیجه میرساند که وزارت بهداشت احتمالا روی تولید داخل حساب کرده که میخواهد همه دانشجویان را واکسینه کند. سخنگوی این وزارتخانه اخیرا گفت که آنها میخواهند با این کار از مهر ماه دیگر همه کلاسها را حضوری کنند.
*** حالا چند نفر دانشجو داریم؟
موسسه پژوهش و برنامهریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، جمعیت دانشجویی کشور را در سال تحصیلی ۹۸-۱۳۹۷ در موسسات آموزش عالی کشور، سه میلیون و ۳۷۳ هزار و ۳۸۸ نفر اعلام کرده است. تعداد محدودی از آنها دانشجویان رشته علوم پزشکی هستند که واکسنشان را گرفتهاند. واکسن این افراد قرار است از کدام محموله انجام شود؟ آیا بعد از تمام شدن واکسنهای خارجی، باز هم قرار است واکسن جدیدی بیاید؟ یا اینکه با واکسن داخلی دیگر قراردادهای ما با کشورهای خارجی فسخ خواهد شد؟ به این سوالها آرام آرام جواب خواهیم داد.
*** واکسن داخلی منافاتی با خارجی ندارد
دکتر پیام طبرسی، عضو گروه عفونی بیمارستان مسیح دانشوری که جزء تیم تحقیق واکسن کوبرکت هم هست برای این سوال جوابی دارد. او میگوید که واکسن ایرانی منافاتی با واکسن خارحی ندارد: «به ما هیچ وعدهای مبنی بر اینکه در صورت تولید، دیگر واردات واکسن خارجی را ممنوع میکنند، ندادهاند. حتی بعد از تولید کووبرکت یا واکسنهای ایرانی دیگر، باز هم ما نیاز به واکسن داریم. هرچقدر هم واکسن بسازیم و وارد کنیم، باز زیاد نمیآوریم.»
*** واکسن دانشجویان از تولید داخل
واکسن کووبرکت فعلا در حد مطالعات بالینی مرحله سوم است و آنطور که رئیس ستاد اجرایی فرمان امام گفته، در شهریورماه حداقل ۲۵ تا ۳۰ میلیون دُز تحویل وزارت بهداشت میدهد. علاوه بر کووبرکت که وعده داده تا آخر خرداد سه تا سه و نیم میلیون دُز واکسن به دست وزارت بهداشت برساند، محصول مشترک ایران و کوبا هم قرار است درست سی روز دیگر نهایی شود. رئیس انستیتو پاستور گفته آنها میخواهند تا آخر شهریور ۴ میلیون دُز از این واکسن تولید کنند.
این یعنی تا آخر شهریور به مرور حداقل ۳۴ میلیون دُز واکسن توزیع خواهد شد. به همین خاطر میتوانیم پیشبینی کنیم که دانشجویان و همچنین ۴ میلیون نفر فاز سوم که شامل ساکنان زندانها، پرسنل پلیس، نظامیان، سربازها، بانکها، حمل و نقل عمومی، آموزش، مدارس و معلمان میشود احتمالا قرار است واکسنشان را از سبد ایرانی دریافت کنند. در غیر اینصورت واکسن خارجی برای این گروه بهقدر کافی نیازها را تامین نخواهد کرد.
وهابزاده در گفتوگو با هفت صبح اینطور میگوید که واکسن دانشجویان شرط و شروطی دارد. به گفته او «واکسن دانشجویان مشروط به این است که تولید داخل بتواند خودش را به حداکثر ظرفیت برساند. واکسنهای داخلی حداقل گفتهاند که تا آخر خرداد چندین میلیون دُز تولید میکنند اما تا زمانیکه آنها به ظرفیت حداکثر تولیدی برسند، باز زمان خواهد برد. به همین خاطر قراردادهای وزارت بهداشت با کشورهای خارجی سر جای خودش باقی میماند. فقط با واکسنهای خارجی میشود سرعت واکسیناسیون را بالا برد.»
از طرف دیگر وهابزاده میگوید که واکسیناسیون دانشجویان مشروط به تولید داخل است. به گفته مشاور وزیر بهداشت «اگر تولید داخل به حداکثر برسد ممکن است بتوانیم دانشجویان را از آنها واکسینه کنیم. از طرف دیگر سرعت واکسیناسیون هم به ظرفیت تولید داخل و میزان واردات واکسن بستگی دارد. اگر در این فاصله از ۶۰ میلیون دُزی که قرار است از روسیه برسد، چیزی دستمان را بگیرد، از آن هم تزریق خواهیم کرد.»
*** فقط امسال واکسن نمیخواهیم
وزارت بهداشت دلیل دیگری دارد که ثابت کند کشورهای خارجی همچنان قرار است صادرکننده واکسن به کشور ما باشند. وهابزاده اینطور میگوید: «ما در سالهای بعد هم به واکسن احتیاج داریم. به خصوص اینکه ویروس کووید احتمالا تغییرات جدیدی خواهد داشت. به همین خاطر کشورها مجبور هستند که دوباره در نوبت واکسن قرار بگیرند. پس ما هم مجبور هستیم به تولید واکسن بپردازیم. تولید جدید کمک زیادی به سرعت واکسیناسیون ما خواهد کرد.»
