روزنامه هفت صبح، محمد طالبیان| دو سال پیش بود که مایکروسافت برای اولینبار اعلام کرد قصد دارد با پرداخت مبلغی 69 میلیارد دلاری کمپانی اکتیویژن بلیزارد را خریداری کند. آنها دو سال سخت را در جریان دادگاههای متعدد پشتسر گذاشتند و بالاخره توانستند تا بزرگترین قرارداد صنعت سرگرمی و تکنولوژی را به شکل نهایی ثبت کنند.
حالا یکی از بزرگترین ناشرهای بازی دنیا تبدیل به زیرمجموعهای از مایکروسافت و ایکسباکس شده و بیراه نیست اگر بگوییم از این پس صنعت بازیهای ویدئویی وارد مرحلهای تازه از فعالیت خود شده. مدیران مایکروسافت در جریان دو سال گذشته مجبور شدند تا مقابل رگولاتوریهای مختلفی حضور پیدا کرده و آنها را نسبت به این خرید عظیم راضی کنند.
موضوعی که فرایند نهایی شدن این خرید 69 میلیارد دلاری را بارها به تاخیر انداخت و شرایط را به گونهای رقم زد که آنها را مجبور به دادن امتیازهای متعدد کند. با تمام این تفاسیر حالا اما اکتیویژن بلیزارد زیرمجموعه ایکسباکس است و میتوانند از بازیهای متعدد و محبوب آنها ازجمله «ندای وظیفه» برای بهبود جایگاه خود در رقابت با پلیاستیشن و سونی استفاده کنند.
زمانیکه اولین اخبار درباره خرید بزرگ مایکروسافت منتشر شد، بسیاری بر این تصور بودند که اهالی ردموند مبلغ 69 میلیارد دلاری را پرداخت میکنند و بعد از مدتی خرید نهایی میشود اما چنین معاملههای بزرگی نیاز به تایید نهادهای مختلف در نقاط مختلف دنیا داشت. مهمترین این نهادها مربوط به آمریکا، اتحادیه اروپا و بریتانیا بودند.
جالب است که هر سه رگولاتوری در ابتدا نسبت به این موضوع واکنش منفی نشان داده و عملا تایید کردند که اجازه نهایی شدن این خرید را نمیدهند. افتیسی آمریکا شاید مهمترین جایی بود که مایکروسافت به تایید آنها نیاز داشت. با این حال دیگر کشورهایی که بهنوعی درگیر این قرارداد میشدند به مرور خبر از تایید خود دادند اما همچنان سه محور اصلی با فشار کامل به این موضوع تاکید داشتند که خریداری شدن اکتیویژن تاثیر مستقیمی روی بحث رقابت در بازار دارد و اجازه ثبت آن را نمیدهند.
سونی اما از طرف دیگر هرچند نقشی در این معامله بزرگ نداشت اما به شکل مستقیم تحت تاثیر انجام آن قرار میگرفت. مجموعه بازی ندای وظیفه بهعنوان یکی از پرفروشترین بازیهای دنیا به عنوان بزرگترین دارایی اکتیویژن شناخته میشود و قرار گرفتن آن در زیر مجموعه رقیب مستقیم آنها یعنی مایکروسافت میتوانست مشکلات بسیاری را برای آنها شکل دهد. این موضوع را هم باید در نظر گرفت که بخش عمدهای از فروش این مجموعه روی پلتفرمهای پلیاستیشن صورت میگیرد و از این جهت سونی درآمدزایی قابلتوجهی را تجربه میکرد.
با گذشت چند ماه مشخص شد که سونی نسبت به آینده خود نگرانیهای جدی دارد و همراه با نهادهایی همچون FTC آمریکا و CMA بریتانیا سعی دارد تا شرایط را بهگونهای ترسیم کند که مایکروسافت موفق به انجام خرید خود نشود. در جریان نزدیک به 18 ماه گذشته چندین دادگاه مختلف با حضور طرفین این ماجرا برگزار شد تا ابعاد قرارداد مورد نظر به شکل دقیق مشخص شود.
اصلیترین بحثی که در این میان وجود داشت به شکل خاص مربوط به بازی ندای وظیفه و تاثیر آن بود. از یک طرف سونی اعتقاد داشت که مایکروسافت در گذشته وعدههای مشابهی را مبنی بر نرفتن به سراغ انحصارطلبی داده اما هیچکدام از آنها را عملی نکرده. در طرف دیگر ماجرا اما مایکروسافت و مدیرعامل بخش ایکسباکس یعنی فیل اسپنسر اعتقاد داشتند که این مجموعه به قدری بزرگ و پرهزینه است که تبدیل کردن آن به محصولی انحصاری از دید اقتصادی هیچ توجیهی ندارد.
هرچند هر دو طرف ماجرا روی این موضوع تاکید داشتند اما بحثی که از سوی کارشناسها مطرح میشد به منابع مالی بیانتهای مایکروسافت ارتباط پیدا میکند. آنها اعتقاد داشتند که هرچند انحصاری کردن این بازی برای ایکسباکس از دید اقتصادی منطقی نیست اما مایکروسافت میتواند تا برای سالها چنین ضرری را تحمل اما متقابلا رقیب خود را ضعیف کند.
در نهایت اما بعد از انتشار هزاران صفحه مدرک محرمانه، چند صد ساعت دادگاه با طرفین آمریکایی و انگلیسی، بالاخره آنها پذیرفتند که مایکروسافت خرید خود را با چند شرط اساسی نهایی کند. آنها نهایتا مجبور شدند تا شرط انحصاری نشدن ندای وظیفه را حداقل برای یک دهه در ساختار قرارداد خود لحاظ کنند.
با این تفاسیر شاید مایکروسافت بتواند بازیهای جدیدی که در اختیار گرفته را از طریق سرویسهای اشتراکی برای کاربرهایش عرضه کند اما همچنان باید به انتشار آن روی دیگر پلتفرمهای موجود از جمله پلیاستیشن ادامه دهد. سونی در مقابل میداند که حتی اگر برای یک دهه چنین امتیازی را در اختیار داشته باشد اما هیچ تضمینی برای ادامه یافتن آن وجود ندارد. آنها از همین حالا به سختی سعی دارند تا جایگزینی را برای ندای وظیفه توسعه دهند.
موضوعی نزدیک به غیرممکن که پلیاستیشن و سونی تمرکز زیادی روی آن انجام داده و البته سرمایهگذاری بزرگی را برای آن صورت دادهاند. رویکردی که همین حالا هم در چند مورد با شکست مواجه شده اما همچنان دنبال میشود. روز گذشته اما بالاخره مایکروسافت بعد از گرفتن تاییدیه تمامی رگولاتوریهای اصلی اعلام کرد که اکتیویژن بلیزارد تبدیل به بخشی از زیرمجموعه ایکسباکس میشود.
آنها همچنان از ساختار مدیریتی جداگانه خود استفاده میکنند اما از دید سیاستگذاری بایستی با مایکروسافت در یک راستا قرار گیرند. نهایتا نباید فراموش کرد که اکتیویژن بلیزارد بخشی دیگری را هم به همراه دارد که آن چیزی جز «کینگ» نیست. یکی از بزرگترین تولیدکنندههای بازی موبایل که احتمالا نام آن را همراه با «کندی کراش» شنیدهاید. با در نظر گرفتن این موضوع میتوان انتظار داشت که مایکروسافت به یکباره توانایی حضور پررنگی در بازار موبایل را داشته باشد و از همین حالا سهم بزرگی از این بازار پردرآمد را به خود اختصاص دهد.
شرح عکس: فعلا خبری از انحصاری شدن «ندای وظیفه» نیست.
