روزنامه هفت صبح، نگین باقری| روز سهشنبه معماران معروف ایرانی دور هم جمع شدند تا بهترین پروژههای سال 1401 را انتخاب کنند. جایزهای که پانزدهمین سال است كه از طرف مجله معماری و ساختمان به 8 گروه مختلف اهدا میشود. یکی از پروژههایی که آن روز با دست پر از این مراسم خارج شد، طراحی یک کافه در شهر شیراز بود که به رتبه اول گروه معماری داخلی رسید.
کافهای بهنام گوشه برای اجرای موسیقی زنده و نمایش تئاتر و فیلم. امیرحسین اشعری و همکارانش برای طراحی کافهای با این کاربری با محدودیتهای خاصی روبهرو بودند که احتمالا یکی از دلایل اهداي جایزه همین دور زدن محدودیتها به شکلی جالب و با ایدههای خلاقانه بوده. اشعری در گفتوگو با هفت صبح درباره برخی از جزئیات و محدودیتهایی که این فضا در ابتدا داشت، توضیح داده.
عکس ساختمان سه گانه سپید
دست بسته برای «گوشه»
وقتی یک فضای مشخص از یک پاساژ را به یک معمار نشان دهید و از او بخواهید که یک کافه برای آن طراحی کند، معمولا برای تعاملی بودن فضا دیواری بین کافه و خود پاساژ نمیسازد. این بار اما قصه فرق داشت. کافه موسیقی داخل مجتمع تجاری خلیج فارس با ایده دیگری قرار بود راه بیفتد. قرار بود که یک استیج برای گروههای موسیقی داشته باشد پس نیاز به دیوار داشت.
چه دیواری؟ اینجا بود که اشعری و تیم او به این نتیجه رسیدند نیاز به دیواری دارند که شفاف باشد. دیواری که نگذارد صدا از آن بیرون برود اما سایههای نوازندگان روی شیشه بیفتد و مردم را نسبت به آنچه دارد داخل کافه میگذرد کنجکاو کند. به قول اشعری «سایههایی شبیه خیمهشب بازی». خود او اینطور میگوید: «ما میخواستیم کافهای بسازیم که هم فضای خصوصی داشته باشد و هم کاری کنیم که مردم جذب آن شوند. پس با گذاشتن شیشه به دو هدفمان رسیدیم.
عکس گلخانه کاج
ضمن اینکه توانستیم مخاطب بتواند با آنچه بیرون میگذرد هم تعامل داشته باشد.» آنها این مرز را با یک شیشه مات درست کردند و از طرف دیگر برای بخشهای دیگر کافه از مصالح و متریالی استفاده کردند که صدا را آکوستیک کند. خب حالا اگر مامور بهداشت بیاید چه بگوییم؟ پس اینجا نیاز به خلاقیت دیگری داشتند که برای آکوستیک شدن صدا سرامیک و پارچه و متریال دیگر همزمان با هم به کار برود که بهجز اینکه مانع کاهش کیفیت صدا شود، قابلیت شستوشو هم داشته باشد.
کاربری جالب برای مطبخ پشتی
اگر تجربه شنیدن اجراهای گروههای کوچک موسیقی را داشته باشید احتمالا دیدهاید که اغلب صدای مخلوطکن و قهوهساز و دیگر وسایل آشپزخانه با صدای ساز و آواز درهم آمیخته میشود و کیفیت تجربه ما را کاهش میدهد. این کافه محصول دست اشعری و تیم او دو آشپزخانه دارد. یکی آشپزخانهای که همان کانتر است و دیگری یک مطبخ یا آشپزخانه پشتی که میشود کارهای پرسر و صدا را آنجا انجام داد.
محدودیتهای دیگر این کافه که کار طراحی آن در سال 1397 یک ماه زمان برد سیستم هواکش آن بود. از آنجایی که کافه بدون تعبیه کردن جایی برای سیگاریها تقریبا بیمعناست، این معمار باید جوابی برای این سوال پیدا میکرد که «برای کافهای که داخل پاساژ درست شده چطور میتوان هواکش ساخت؟»
اشعری برای این یکی هم به فکر یک باکس شیشهای میافتد که قابلیت مکش داشته باشد و دود سیگار را ببلعد. او میگوید که همین کافه پیش از جایزه رتبه دوم معماری آسیا را هم برده بود. جایزهای که این هفته به آن رسید، رتبه اول در بخش معماری داخلی جایزه معماری ایران بود. این معمار دهه پنجاهی دفتر معماری خود را سال 1384 تاسیس کرده و از سال 1388 دانشگاه هم تدریس میکند. قبل از این هم چند جایزه دیگر بابت طراحیهای دیگر خود برده که دو مورد آن جایزه آجر لندن و یک مورد آن فستیوال جهانی معماری در برلین بوده.
از مزرعه بدون دیوار تا شوروم بوشهری
در پانزدهمین جایزه معماری ایران آثار دیگری هم انتخاب شده بودند. مثلا در همین دسته معماری داخلی یک گالری در کیش به رتبه دوم و یک فروشگاه عطر در تهران به رتبه سوم رسیده بود. در این بخش یک شوروم و یک کافه دیگر و یک بوستان هم به ترتیب در بوشهر و در تنکابن و شیراز قرار داشت که از آنها تقدیر شده بود. مزرعه جالب پونهزار در اطراف شیراز هم که جزو برندگان جایزه معمار بود در بخش تقدیرشدههای این بخش قرار داشت. مزرعه جالبی که در آن هیچ دیواری به کار نرفته بود.
پروژههای جذاب شهریار، قزوین، کاشان و…
یکی از طراحیها یک ساختمان مسکونی در کاشان به نام سهگانه سپید بود که رتبه اول و یک گلخانه در قزوین رتبه دوم بازسازی را از گروه عمومی بردند. بعد از این نوبت به گروه مسکونی رسید که پروژهای بهنام پنجره دوان از تهران جایزه بهترین بازسازی را در این بخش از آن خود کرد. جایزه رتبه دوم این بخش هم به یک پروژه در شهریار رسید.
بخش ویلایی مثل همیشه سورپرایزکننده بود و رتبه اول به صورت مشترک به دو پروژه داده شد.اولی ویلای ناربن در کرمان و دومی خانه باغ برج در اصفهان. از سه ویلای دیگر هم در این بخش تقدیر شد. بخش مسکونی بهجز گروه بازسازی، یک گروه آپارتمانی هم داشت که رتبه اول آن را آپارتمان کیمیا در تهران برد. رتبه دوم به یک آپارتمان بهنام شیخ بهایی رسید که این دومی هم در تهران قرار داشت. جالب اینکه همین طراحان رتبه دوم، در طراحی ساختمان مسکونی دوقلوی میکا هم به رتبه سوم همین بخش رسیدهاند. یک آپارتمان جالب هم در اصفهان در این بخش قابل تقدیر بوده.
جایزه در دستان جوانها
حالا میرویم سراغ گروه عمومی معماری. آزمایشگاه کیا در یک روستا در اردبیل رتبه اول را برده. جالب است که در جایزه معمار هم همین آزمایشگاه برنده جایزه دیگری شده بود. رتبه دوم به ساختمان اداری سامان ماهواره در تهران رسیده و مجموعه فرهنگی هونه در کهگیلویه و بویراحمد هم در تقدیرشدهها قرارداشته که اتفاقا نام این یکی هم مثل کیا در بین برندگان جایزه معمار قرار داشته و هر دوی آنها دارای معماران جوان و از نسل جدید دانش آموختگان معماری بودند. در نهایت یک بخش معماری منظر هم در این مسابقه در نظر گرفته شده بود که پل تندرستی تهران در آن به رتبه اول رسید.
