روزنامه هفت صبح| پنج سال بعد از سرشاخ شدن شهرداری و تاکسیرانی تهران با تاکسیهای اینترنتی که به یکی از نبردهای کشدار اکوسیستم استارتاپی تبدیل شد در روزهایی که به دلیل شرایط اینترنت و اقتصاد آنلاین، خبرهای زیادی در این فضا جریان دارد یک نهاد دولتی دیگر اینبار با تاکسیهای اینترنتی سرشاخ شده است. این بار فرودگاه امام که یکی از مقصدهای مهم تهرانیهاست اعلام کرده که میخواهد فعالیت اسنپ و تپسی را در این مکان ممنوع کند.
هرچند يكي دو روز بعد این ممنوعیت با عنوان ساماندهی تفسیر شد اما اصل ماجرا نشان میدهد که این دو تاکسی اینترنتی احتمالا در ماههای آینده با رفت و آمد به فرودگاه امام مشکل داشته باشند. البته این همه گرفتاریهای تاکسیهای اینترنتی در هفته گذشته نبود و احتمالا تلاش آنها برای ورود به بازار سفرهای بینشهری هم با مشکل مواجه شود. یک هفته پرخبر و البته پرمانع برای دو کسبوکار بزرگ اینترنتی حوزه حمل و نقل مسافر و البته رقیب ایرانی-روسیشان یعنی ماکسیم.
ماجرای اول: فرودگاه و دردسرهایش برای اسنپ و تپسی
ماجرا از آنجا شروع شد که سرپرست شهر فرودگاهی امام خمینی بعد از اعلام اولیه اینکه فعالیت تاکسیهای اینترنتی با محدودیت در این مکان همراه خواهد شد در یک خبر تکمیلی توضیح داد که تاکسیهای اینترنتی برای خدماترسانی به مسافران در این فرودگاه میتوانند از داخل پارکینگ شماره ۳ این فرودگاه استفاده کنند. ابتدای هفته گذشته دادستانی خبر از ممنوعیت ورود تاکسیهای اینترنتی به شعاع ۸۰۰متری این فرودگاه داد. چندی بعد نیز سرپرست شرکت شهر فرودگاهی امام خمینی اعلام کرد که تاکسیهای اینترنتی در صورت جذب درخواست باید فعالیت خود را در پارکینگ شماره ۳ انجام دهند.
حالا هم سعید چلندری با تأکید بر این موضوع گفته که با این اقدام، علاوه بر اینکه به کسبوکارهای تاکسیهای اینترنتی آسیبی نمیرسد، امنیت سفر مسافران نیز ارتقا مییابد. سعید چلندری در گفتوگو با خبرنگار وزارت راه و شهرسازی، با اشاره به برنامهریزی گسترده برای ساماندهی تاکسیهای اینترنتی در راستای خدماترسانی به مردم گفت: «در زمینه ساماندهی ترمینال مسافری فرودگاه امام، مقرر شد تاکسیهای اینترنتی از داخل پارکینگ شماره ۳ برای خدماترسانی به مسافران اقدام کنند. با این اقدام ضمن جلوگیری از ازدحام جمعیت مقابل ترمینال، امنیت سفر مسافران هم افزایش مییابد.»
سرپرست شهر فرودگاهی امام خمینی با بیان اینکه این محل از طریق پل ارتباطی با ترمینال شماره یک فرودگاه ارتباط دارد، تأکید کرد که محل در نظر گرفته شده برای تاکسیهای اینترنتی تا ترمینال شماره یک، حدود ۸۰۰ متر فاصله دارد. به گفته او این برنامه باعث میشود از آسیب به کسبوکار تاکسیهای اینترنتی که در فرودگاه مشغول خدماترسانی هستند جلوگیری شود؛ ضمن اینکه خدمات با کیفیت بهتر و ایمنی بالا به مسافران ارائه خواهد شد.
او با یادآوری اینکه تاکسیهای اینترنتی و مسافربرهای شخصی علائم مشخصی ندارند و قابل تشخیص نیستند، اعلام کرد: «یکی از مشکلات این بخش آن است که هویت راننده خودرو مسافربر برای فرودگاه مشخص نیست و تشخیص مسافربر شخصی که اطلاعات آن در جایی ثبت نشده مقدور نبوده است.» این در حالی است که یکی از مهمترین ویژگیها و مزیتهایی که تاکسیهای اینترنتی و به طور کلی کسبوکارهای اینترنتی بزرگ بر آن تاکید دارند احراز هویت کاربران خود (در اینجا هم مسافر و هم راننده) است.
با وجود این مشخصه بارز سرپرست شهر فرودگاهی امام خمینی با بیان اینکه تشخیص تاکسیهای اینترنتی نیز مقدور نبوده و در صورت شکایت مسافران، امکان پیگیری آن فراهم نبود، ادعا کرده است: «با این تفاسیر طرح مذکور بهمنظور ساماندهی مسافربرهای شخصی و تاکسیهای اینترنتی با هدف حفظ و ارتقای ایمنی سفر مسافران برنامهریزی شده است. با اجرای این طرح امکان پیگیری شکایات مسافران از تاکسیهای اینترنتی فراهم میشود و از فعالیت مسافربرهای شخصی که احراز هویت نشدهاند جلوگیری به عمل خواهد آمد.»
سفر بین شهری هم ممنوع است!
اما وقتی معاونت حملونقل و مهندسی ترافیک پلیس راه راهور فراجا در نامهای به رؤسای پلیس راه استانهای کشور، خواستار جلوگیری از فعالیت تاکسیهای اینترنتی در جادههای برونشهری شد دردسر دیگری برای این تاکسیها از جمله ماکسیم که مدل کسبوکارش را روی این سفرها طراحی کرده به وجود آمد. در این بین اسنپ که همین اخیرا اعلام کرده بود به بازار سفرهای بین شهری قدم گذاشته هم دچار شوک شد.
ماجرا آنقدر جدی شد که تاکسی اینترنتی ماکسیم در نامهای به دادستانی کل کشور خواسته است مانع از توقف فعالیت تاکسیهای اینترنتی در سفرهای برونشهری شوند. در این نامه تأکید شده که با توجه به شرایط حاکم بر کشور و تعطیلی برخی کسبوکارها و بیکاری قشر زیادی از جامعه، مجاز بودن انجام سفر بینشهری تا حد زیادی میتواند در کاهش نرخ بیکاری و افزایش درآمد اشخاص و بهبود اوضاع کشور اثرگذار باشد.
چهارم دیماه معاونت حملونقل و مهندسی ترافیک پلیس راه راهور فراجا در نامهای به رئیس پلیس راههای استانهای کشور، خواستار جلوگیری از فعالیت تاکسیهای اینترنتی در جادههای برونشهری شده است. طبق این نامه، فعالیت بهعنوان راننده در جادههای کشور نیازمند طی مراحل قانونی و دریافت مدارک و مجوزهای لازم از قبیل پروانه فعالیت شرکت ارائهکننده خدمات، کارت سلامت راننده، کارت هوشمند رانندگی، کارت هوشمند ناوگان، دفترچه ثبت ساعت و گواهی معاینه فنی است که تاکسیهای اینترنتی و رانندگان با پلاک شخصی هیچکدام از این مجوزها را ندارند.
حمید بذرگر، مدیرعامل ماکسیم در گفتوگو با سایت کارنگ اعلام کرد که ابلاغیه جدید پلیس راه راهور برای جلوگیری از فعالیت تاکسیهای اینترنتی در مسیرهای برونشهری میتواند خسارات و ضررهای هنگفتی به این تاکسی اینترنتی وارد کند. آنطور که بذرگر میگوید از سه سال گذشته تا به حال، ماکسیم سرمایهگذاری بزرگی روی انجام سفرهای برونشهری انجام داده و در حال حاضر بیشترین سهم از بازار سفرهای برونشهری در اختیار این تاکسی اینترنتی است.
او با اشاره به استانداردهای دوگانه در این زمینه به درخواستهای دولت برای انجام سفرهای برونشهری در ایام اربعین به کمک تاکسیهای اینترنتی اشاره و اعلام میکند که بعد از کمک تاکسیهای اینترنتی برای جابهجایی زائران در زمان اربعین، حالا پلیس راه تصمیم گرفته جلوی فعالیت این تاکسیها در مسیرهای برونشهری گرفته شود.
مدیرعامل ماکسیم در مورد جزئیات این اتفاق میگوید: «چون قرار بود در ایام اربعین برنامههای بزرگی در کشور برپا شود، در جلسهای با حضور وزیر ارتباطات، رئیس سازمان فناوری اطلاعات، معاون اول رئیسجمهوری و پلیس راه از تاکسیهای اینترنتی خواسته شد از ظرفیتهای خود برای جابهجایی زائران در ایام اربعین استفاده شود و اگر در این زمینه مشکلی وجود دارد ما اعلام کنیم تا آنها مشکلات را حل کنند. ما نیز تمام توان و سرمایه خود را در این زمینه به کار گرفتیم و توانستیم به سفرهای زائران در این مراسم کمک کنیم.»
بذرگر در ادامه میگوید آنها دست از تلاش برنداشته و در نامهنگاریهای جداگانه به دادستانی کل کشور، پلیس راهور، وزارت صمت، وزیر ارتباطات، رئیس سازمان فناوری اطلاعات، هیات مقرراتزدایی، معاون اول رئیسجمهوری و… تلاش کردهاند جلوی این تصمیم معاونت حملونقل و مهندسی ترافیک پلیس راه راهور فراجا را بگیرند؛ هرچند تاکنون هیچ بازخوردی نسبت به این نامهها دریافت نکردهاند.به نظر میرسد ماجراهای تاکسیهای اینترنتی با نهادهای دولتی و عمومی یکبار دیگر سر باز کرده و باید منتظر ادامه این مانعتراشیها در این بخش از اکوسیستم استارتاپی بود.
