روزنامه هفت صبح، اکرم احمدی| جنگ پلتفرمها همچنان ادامه دارد. بعد از خط و نشانی که گوگل پلی برای روبیکا کشید، از روز گذشته 5 اپلیکیشن دیگر از گوگل پلی حذف شدهاند تا بازی چشم در برابر چشم، این بار دامان سه پیامرسان بومی و دو اپلیکیشن حمل و نقل هوشمند را بگیرد.
گوگل پلی اوایل آبان ماه با انتشار یک پیام هشدار به کاربرانش اعلام کرد که برنامه روبیکا از اطلاعات شخصی آنها سوءاستفاده میکند و از کاربرانش خواست این برنامه را از دستگاه خود حذف کنند. البته این اقدام گوگل پلی هم از طرف مقامات ایرانی بیجواب نماند، چون بلافاصله چند اپ مهم گوگل مثل گوگل مپ، Google AMP و Google Ads و چند سرویس مهم دیگر نیز فیلتر شدند تا آتش این جنگ شعلهورتر شود. اما اقدام دیروز گوگل پلی بدون هیچ پیام هشداری اتفاق افتاد.
این بار گوگل پلی نه تنها خود اپلیکیشنها را حذف کرده بلکه به طور کلی اکانت متعلق به این شرکتها از گوگل پلی به طور کامل پاک شده و در قسمت جستوجو هیچ اثری از این اپلیکیشنها پیدا نمیشود. پلتفرم گوگل پلی نزدیک به دو ماه است که در ایران فیلتر شده و کاربران ایرانی برای دسترسی به آن باید حتما فیلترشکن داشته باشند.
از اسنپ تا آی گپ
آخرین بررسیها نشان میدهد سه پیامرسان و دو اپلیکیشن حمل و نقل هوشمند یعنی سروش، بله، آی گپ، اسنپ و تپسی از گوگل پلی حذف شدهاند. به گزارش دیجیاتو برخی از این تیمها گفتهاند یک ایمیل مبنیبر حذف شدن این اپلیکیشن دریافت کردهاند. دلیل حذف این اپلیکیشنها هم در این ایمیل گوگلیها «تحریمها» عنوان شده است.
حذف این 5 اپلیکیشن باعث شده کاربران نتوانند این اپلیکیشنها را از گوگل پلی دانلود و یا حتی آنها را آپدیت کنند. اما این موضوع زمانی ابعاد جدیدی پیدا میکند که در ماههای اخیر تحریمهای فناوری زیادی نسبت به کاربران و کسبوکارهای آنلاین ایرانی برداشته شده بود، اما حالا بار دیگر به نظر میرسد که خود گوگل دست به حذف یکسری از اپلیکیشنهای ایرانی زده است. با این اوصاف یک کارشناس فضای مجازی معتقد است حذف این اپلیکیشنها از گوگل پلی هیچ آسیبی به آنها نمیزند.
سینا تفنگچی به هفت صبح میگوید:« کاربران ایرانی میتوانند برای دریافت و به روزرسانی اپلیکیشنهای ایرانی به کافه بازار، مایکت، ایران اپس و… مراجعه کنند. همچنین تمام کاربران میتوانند از قابلیت دانلود مستقیم نیز استفاده کنند و در نتیجه به برنامکهای موردنظر دسترسی پیدا میکنند.
این نکته هم مهم است که در حال حاضر گوگلپلی در ایران مسدود است و با توجه به دسترسی سختتر کاربران به این برنامه، حذف شدن اپلیکیشنهای ایرانی هم نمیتواند باعث اعتراض این برنامهها به دلیل دسترسی سختتر کاربران شود، بر این اساس، بهتر است که برنامکهای حذف شده به ادامه فعالیت خود بدون پشتوانه نصب از گوگلپلی تمرکز کنند.» اما موضوع دیگری که این کارشناس فضای مجازی به آن تاکید میکند بحث تحریمهاست که از طرف گوگل به این 5 اپ اعلام شده است.
تفنگچی در اینباره میگوید:« اپلیکیشنهای ایرانی بیشتر به دلیل مسائل امنیتی و موارد مربوط به حریم خصوصی حذف میشدند و حال که مسائل مربوط به تحریمها نیز گریبانگیر حذف برنامکهای ایرانی شده است، باید توجه بیشتری به مقوله احتمال افزایش نصب بدافزارها انجام شود تا در آینده، این تقابل فناورانه بین نهادهای مسدودکننده و محرومکننده باعث آسیب به دادههای کاربران نشود.»
ماجرا مربوط به اوایل همین ماه آبان است که گوگل پلی با بهانه نقض حریم خصوصی، از کاربرانش درخواست کرد برنامه روبیکا را از دستگاه خود حذف کنند. همان زمان روبیکا در بیانیهای اعلام کرد که از صبح ششم آبانماه ١۴٠١ که سپر ایمنی گوگل اخطاری برای برخی از کاربران روبیکا ارسال کرده تلاش میکنند از طریق ارتباط با گوگلپلی درباره جزئیات این اعلان اطلاعات بیشتری به دست بیاورند. مسئولان این اپلیکیشن اعلام کردند این اتفاق درحالی رخ داده که روبیکا به تازگی آپدیت جدیدی منتشر نکرده و دسترسیهای پیشین را هم تغییر نداده و این دسترسیها هم کاملا متعارف و مشابه سایر پیامرسانها و شبکههای اجتماعی است.
روبیکا در این بیانیه به انگیزههای سیاسی گوگلپلی برای چنین محدودیتی اشاره کرد و نوشت:« با توجه به اقبال گسترده کاربران به روبیکا که شاهد آن ارسال روزانه بیش از ۵۰۰ میلیون پیام یکتا توسط نزدیک به ۳۵میلیون کاربر فعال در ماه اخیر از میان نزدیک به ۵۰ میلیون نصب فعال است، احتمال وجود انگیزههای سیاسی در این اقدام بیش از پیش تقویت میشود…»
در کنار مسئولان روبیکا، سید ابوالحسن فیروزآبادی رئیس مرکز ملی فضای مجازی نیز به این موضوع واکنش نشان داد و اعلام کرد اقدام گوگل غیرقانونی است. او در گفتوگو با خبرگزاریها به این اقدام گوگل اعتراض کرد و گفت گوگل نشان داده در مقابل برنامههایی که مورد استقبال مردم قرار میگیرند و میتوانند تاثیر فرهنگی سیاسی بر جامعه داشته باشند، مداخله میکند و تهدیدی علیه فضای مجازی کشور انجام میدهد. او همچنین اعلام کرد ماهانه ۳۵ میلیون کاربر از روبیکا استفاده میکنند و پیک ترافیک این پلتفرم حدود هزار و صد گیگابیت در ثانیه است که نشان از استقبال وسیع مردم ایران از این برنامه دارد.
وزارت ارتباطات هم در بیانیهای از روبیکا حمایت کرد و علت این اخطار برای برنامه ایرانی را انگیزه سیاسی عنوان کرد. اما این جنجال با اقدام به موقع روبیکا خیلی زود به پایان رسید. بعد از محدود شدن روبیکا در گوگل پلی، روبیکا نسخه جدید و اصلاح شدهای منتشر و حتی قابلیتهای جدیدی مثل افزودن قابلیت حذف اکانت را هم به این اپ اضافه کرد. بعد از این بهروزرسانیها مشکل روبیکا در سپر ایمنی گوگل حل شد و بررسیها نشان میدهد تاکنون هیچ اخطاری از طرف گوگل برای کاربران روبیکا صادر نشده است.
حذف این اپلیکیشنها احتمالا مشکل حضور بینالمللی این پیامرسانها را مضاعف خواهد کرد. یکی از مهمترین کاربردهای پیامرسانها ارتباط کم هزینه و راحت با دوستان و خویشان در کشورهای دیگر است. چیزی که طراحان پیامرسانهای داخلی به دلایلی مبهم که میتواند هم ناشی از نارسایی تکنیكی و فناوری باشد هم ملاحظات امنیتی، کاملا نادیده گرفتهاند.
این نکتهای بود که فعالان گردشگری هم به شدت به آن اعتراض داشتند که یک توریست وقتی که به ایران میآید و از سیمکارت ایرانی استفاده ميکند، برای تماس با کشور خودش، از امکانات واتساپ و تلگرام و اینستاگرام محروم میشود و چارهای جز تماس تلفنی ندارد. این نقطه ضعف بزرگی است که این اپلیکیشنها و پیامرسانها از ثبت شمارههای خارج از ایران محروم و ممنوع بوده و هستند. حتی قالیباف در روزی که وزیر ارتباطات در صحن مجلس در حال بالیدن به شکوفایی پیام رسانهای داخلی بود به او متذکر شد و این نقطه ضعف بزرگ را به او تذکر داد.
حالا با حذف این اپلیکیشنها و پیامرسانها از گوگل بخش دیگری از امکان جهانی شدن و ارتباط با خارج از کشور را از این پیامرسانها سلب کردهاند و خب این معضل مهمی محسوب میشود که به نظر نمیرسد وزیر ارتباطات که خودش را در ملاحظات امنیتی غرق کرده است چندان التفاتی به آن داشته باشد… یکی دیگر از کارشناسان مسئله محروم بودن گوگل پلی از منافع پرداختهای درون برنامهای را یکی از عوامل خصومت گوگل با فضای مجازی و اپلیکیشنهای ایرانی هم عنوان میکند. یعنی تلاش مداوم برای دورزدن گوگل پلی و اپ استور و بقیه شرکا و رفقا!
