روزنامه هفت صبح، شایان مددی | همیشه از خطرات گسترش هوش مصنوعی در آینده و داستانهای شبیه فیلمهای علمیتخیلی درباره این موضوع میشنویم، ولی دردسری که حالا این فناوری به وجود آورده است کمی با تصورات عموم تفاوت دارد. با حجم سرسامآور آثار هنری تولیدشده توسط هوش مصنوعی، برخی از جوامع هنری آنلاین نظیر Newgrounds ،Inkblot Art و Fur Affinity برای محدودسازی یا حذف کامل آنها دست به اقداماتی جدی زدهاند و نگران غلبه قدرت هوش مصنوعی در نقاشی و تصویرپردازی بر قوه خلاقیت هنرمندان شدهاند.
«اندی بایو» (Andy Baio) از Waxy که فعالانه اصول مربوط به هنر هوش مصنوعی را در وبلاگ خود دنبال میکند، به تازگی متوجه ممنوعیتها شد و این موضوع را به اطلاع عموم رساند. جوامع هنری آنلاین مطرح مثل DeviantArt و ArtStation هیچ تغییری در مقررات خود در قبال هوش مصنوعی به وجود نیاوردهاند، ولی برخی از هنرمندان اعتراض خود نسبت به حجم عظیمی از تصاویر ساخته شده توسط هوش مصنوعی را بیان کردهاند که این روزها خیلی از پلتفرمها را فرا گرفتهاند.
ورود ابزارهای تولید تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی مانند Midjourney و Stable Diffusion باعث ایجاد اختلاف شدیدی بین دو دسته از هنرمندان در فضای اینترنت شده است. یک دسته از هنرمندان که خیلی به فرم سنتی هنر معتقدند، آثار هنری ساخته شده با کمک هوش مصنوعی را نوعی سرقت میدانند و در مقابل، دسته دیگر از این ابزارهای جدید که به لطف پیشرفت فناوری مهیا شدهاند، مشتاقانه استقبال میکنند. جوامع هنری تثبیتشده حالا با دوراهی سختی مواجه شدهاند.
از طرفی، نگران این هستند که آثار خلق شده به شیوه مرسوم و بدون دخالت ابزارهایی مثل هوش مصنوعی، در بین تصاویر تولید شده توسط هوش مصنوعی گم بشوند. در همین حال، نمیتوان از این موضوع چشمپوشی کرد که این ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی بین کاربران این پلتفرمها محبوبیت زیادی پیدا کردهاند. پلتفرم Newgrounds درباره ممنوعیت انتشار تصاویر تولید شده از طریق «ترکیب تصویر» (Image Synthesis) در بخش Art Portal خود، اظهار داشته که میخواهند به جای آثار ساخته کامپیوتر روی آثاری تمرکز را نگه دارند که به دست انسانها خلق شدهاند؛
درست همان چیزی که همیشه از یک اثر هنری انتظار میرفت.«فر- افینیتی»هم از نگرانی خود نسبت به این موضوع گفته است که چطور ابزارهای ترکیب تصویر از آثار هنری موجود از انسانها الگو برمیدارند. این پلتفرم میگوید که حمایت از هنرمندان و ساختههایشان برای آن در اولویت قرار دارد و بیشک گسترش بیشتر آثار هنری تولید هوش مصنوعی به نفع کاربران این پلتفرم نیست.
اینها فقط بخشی از اقدامات اخیر جامعه هنری آنلاین در برابر قدرت هوش مصنوعی در نقاشی است. کارشناسان حوزه هنر همچنان با این مسئله کلنجار میروند که چطور میتوان با این نرمافزارهای جدید سازگار شد که با سرعتی فراتر از توان انسان، آثار زیبای بیشماری را تولید میکنند. آیا ممکن است روزی هوش مصنوعی به خلاقیت خالص انسان غلبه کند یا هنر به شکل مرسوم خود همچنان باقی خواهد ماند؟
ابزارهای کنونی ترکیب تصویر با استفاده از هوش مصنوعی، این امکان را به کاربران میدهند تا با ارائه توضیحی متنی تحت عنوان Prompt در کمترین زمان تصویری مرتبط را دریافت کنند. البته برای دستیابی به نتیجه مطلوب، کاربر باید زمان بگذارد و نتایج را گلچین کند، اما اگر توضیح متنی فکرشدهای بنویسد، چیزی که تحویل میگیرد کاملاً شبیه آثار انسانها با سطح جزئیات چشمگیر در برخی از مواقع خواهد بود. توضیحاتی که مطلوبترین نتیجه را به دنبال میآورند، اغلب شامل نام هنرمندان و وبسایتهای هنری میشوند، اما کم پیش میآید که فقط به همین موارد ختم شوند.
با ترکیب هنرمندان نتیجه نوآورانه جدیدی به دست میآید و به صورت کلی، با وسواس به خرج دادن به اندازه کافی میتوان تصویر قابل توجهی را از این ابزارها دریافت کرد. محبوبترین ابزارهای ترکیب تصویر برای تولید تصویر جدید از تکنیک «پخش پنهان» (Latent Diffusion) بهره میگیرند و میلیونها تصویر را بدون کسب اجازه از هنرمندان یا مالکان کپیرایت تجزیه و تحلیل میکنند. در خصوص Stable Diffusion باید اشاره کرد که به وسیله پایگاه داده LAION-5B تصاویر مستقیماً از اینترنت تامین میشوند. تصاویر موجود در اینترنت معمولاً با توضیحاتی همراه هستند که برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی ایدهآل خواهد بود.
موضوعی که نهایتا باید به آن اشاره کرد این است که بخش عمدهای از این نگرانیها توسط به اصطلاح هنرمندانی شکل گرفته که خروجیهای تولید شده توسط هوش مصنوعی، آثار آنها را از دید کیفیت کلی بصری پشت سر میگذارد. حالا سوال اصلی اینجاست که آیا ایجاد چنین فضایی میتواند به پیشرفت هنر کمک کند یا چهرههای حاضر تصمیم میگیرند تا دایره موجود را به شکل غیررقابتی دنبال کنند تا بیش از پیش دیده شوند.
موضوعی که باید در نظر گرفت این است که به شکل کلی ارزشگذاری یک اثر باید به شکلی صورت گیرد و آیا اثری که توسط انسان شکل گرفته و در جایگاه پایینتری نسبت به یک هوش مصنوعی قرار میگیرد، باید مورد پذیرش قرار گیرد یا نه. هوش مصنوعی که از الگوریتمها پیروی میکند و عملا توانایی در پدید آوردن یک اثر هنری از نقطه صفر ندارد. از سوی دیگر باید این نکته را نیز در نظر گرفت که هوش مصنوعی اصولا از دادههایی استفاده میکند که به شکل کاملا رایگان در اینترنت قرار گرفتهاند. در این وضعیت آیا اصلا میتوان به کلیت این فرآیند خرده گرفت و آن را زیر سوال برد یا خیر.
شرح عکس: برنده یک رقابت نقاشی که توسط هوش مصنوعی ساخته شده
