روزنامه هفت صبح| دهه نود شمسی در ایران در بازده زمانی (۱۳۹۰ تا ۹۹) دوره عجیبی در فروش خودروهای داخلی به شمار میآید. دقیقا در سالهایی که برندهای معروف فرانسوی به ایران بازگشتند، بازار را رنو و پژو گرفته بودند و واردات هم ممنوع نبود. دی اس و سایر برندها هرروز یک رونمایی جدید برگزار میکردند. اما پرفروشترین خودروهای داخلی در این دهه کدامها بودند؟ خودروهایی که هنوز پای ثابت فروش در بازار داخلی هستند.
در اولین سال دهه ۹۰ خورشیدی، طبق روال دهه قبل، پراید پرفروشترین خودرو ایران شد. پژو ۴۰۵، پژو ۲۰۶، پژو پارس یا پرشیا و تیبا هم در آن روزها در بازار جولان میدادند. رتبههای دوم تا چهارم پرفروشترین خودروهای ایرانی متعلق به ایران خودرو بود. پژو ۴۰۵ به تعداد ۱۷۸ هزار و ۷۳۱ دستگاه، ۱۶۷ هزار و ۵۳۶ دستگاه پژو ۲۰۶، سمند به تعداد ۱۴۱ هزار و ۷۵۳ دستگاه و پژو پارس ۹۱ هزار و ۳۵۹ دستگاه. تندر ۹۰ نیز به تعداد ۹۱ هزار و ۲۴ دستگاه به بازار عرضه شد.
تیبا، پژو روآ، کیا ریو، پژو ۲۰۷ و رنو مگان کمتر از ۳۲ هزار دستگاه فروخته شدند. خودروهای نیسان ماکسیما و تینا مونتاژی نیز حدود دو هزار دستگاه به بازار عرضه شدند.سال ۱۳۹۰ سال رکوردشکنی عرضه بازار خودرو در بازار ایران بود. در این سال حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار دستگاه خودرو به بازار عرضه شد که این رکورد همچنان پابرجا است. در این گزارش شش خودروی پرفروش آن سالها را بررسی میکنیم که حالا چه قیمتی دارند.
پراید همیشه در صدر فروش/ ۱۰۵ میلیون تومان
«پراید». خودرویی که در دهه ۷۰ شمسی وارد کشور شد و بعد در شرکت سایپا در مرحله مونتاژ قرار گرفت و مدلهای مختلفی مخصوص بازار ایران تولید شد و در نهایت در آخرین سال دهه ۹۰ از خط تولید خارج شد. در اولین سال دهه ۹۰ خورشیدی، طبق روال دهه قبل، پراید پرفروشترین خودرو ایران شد. سال ۹۱ باز هم پراید پرفروشترین خودرو ایرانی شد و ۲۵۹ هزار و ۱۸ دستگاه از آن به بازار عرضه شد. این خودروی دارای اصالت کرهای وارد سومین دهه تولیدش در ایران شد و در دو مدل نسیم و صبا به بازار عرضه میشد.
پراید ۷-۸ میلیون تومان قیمت داشت و ۵۸۹ هزار و ۹۰۳ دستگاه از آن در شرکتهای سایپا و پارس خودرو تولید و به بازار عرضه شد. طبق آمار، یک سوم از خودروهای فروش رفته در سال ۹۰، پراید بودند. پراید از سال ۷۲ و با دو مدل صبا (صندوقدار) و نسیم (هاچبک) وارد بازار ایران شد. در دهه هشتاد، گروه خودروسازی سایپا خانواده X100 پراید (۱۱۱، ۱۳۱، ۱۳۲، ۱۴۱) را معرفی کرد که از نظر ظاهری و فنی تفاوتهایی با مدلهای اولیه داشتند. کمترین تغییرات ظاهری روی پراید ۱۳۱ اعمال شده و شباهت خیلی زیادی به مدل اولیه پراید صندوقدار دارد. پراید ۱۳۱ همزمان با دو مدل دیگر ۱۱۱ و ۱۳۲ عرضه شد و مثل آنها از پیشرانه M13 اولیه استفاده میکند.
حداکثر قدرت و گشتاور این پیشرانه به ترتیب ۶۳ اسب بخار و ۱۰۳ نیوتن متر است و قدرت موتور از طریق یک جعبه دنده ۵ سرعته دستی به چرخهای جلو منتقل میشود.شتاب صفر تا ۱۰۰ این سدان کوچک شهری با موتور ۴ سیلندر و ۱.۳ لیتری اولیه ۱۵ ثانیه است و حداکثر سرعتش هم به ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت میرسد و از این نظر پراید ۱۳۱ خودروی کُندی است. پراید ۱۳۱ آخرین مدل پراید بود که روی خط تولید سایپا قرار داشت و در اوایل تابستان ۹۹ تولیدش متوقف شد. این خودرو به دلیل قیمت ارزان، مصرف سوخت پایین، استهلاک کم و فراوانی قطعات از گزینههای قشر متوسط به پایین بود که باید با ایمنی ضعیف، کیفیت پایین ساخت، موتور کم قدرت و طراحی قدیمی آن کنار میآمدند.
پژو ۴۰۵ رتبه دوم فروش دهه نود / قیمت حدود ۱۴۰ میلیون تومان
رتبه دوم فروش در دهه نود مربوط به ایران خودرو با پژو۴۰۵ بود. پژو ۴۰۵ به تعداد ۱۷۸ هزار و ۷۳۱ دستگاه به بازار عرضه شد. همچنین سال ۹۱ پژو ۴۰۵ به میزان ۱۰۴ هزار و ۳۱۴ دستگاه از محصولات ایران خودرو به بازار عرضه شد که در بالای فهرست پرفروشترین خودروهای ایران قرار گرفتند.سال ۹۵ که اثرات برجام خودش را نشان داد فهرست پرفروشترین خودروهای ایرانی همچنان طبق روال سالهای گذشته بود: ۲۱۳ هزار و ۱۴۳ دستگاه پراید، ۱۴۸ هزار و ۶۲۲ دستگاه پژو ۴۰۵ بود.
اما این خودرو چه مشخصاتی دارد؟ این محصول که متعلق به شرکت فرانسوی پژو است سال ۱۹۸۷ در اروپا تولید شد. در پی قرارداد همکاری پژو و ایران خودرو، پژو ۴۰۵ تقریباً با توقف تولید در اروپا به ایران راه یافت. پژو ۴۰۵ در کشور ما عمری تقریباً سی ساله دارد. این اتومبیل که در سال ۱۹۸۸ برنده جایزه خودروی سال اروپا شد. این ماشین در سالهای ابتدایی دهه هفتاد وارد ایران شد و تولید آن تا سال ۹۹ ادامه یافت. در ابتدا در دو تیپ GL و GLX عرضه میشد و دارای موتور کاربراتوری ۱٫۶ لیتری و ۲ لیتری بود.
از سال ۸۱ این دو موتور حذف شدند و موتور XU7 1.8 لیتری انژکتوری به جای آنها قرار گرفت.سال ۱۳۸۳ ایران خودرو یک تیپ اقتصادی از ۴۰۵ با نام GLI، به بازار عرضه کرد که به دلیل استقبال کم، یک سال بعد از خط تولید حذف شد. ایران خودرو در سال ۱۳۸۸ تیپ SLX را هم به بازار خودرو عرضه کرد و در آن چراغ کریستالی، مهشکن و اسپویلر در صندوق قرار داد و در طراحی داشبورد و کیلومترشمار و سردنده هم تفاوتهایی ایجاد کرد.البته پژو ۴۰۵ در آخرین زمان عرضه مشکلات زیادی را به همراه داشت. آتش گرفتن خودرو، کم کردن روغن، مشکلات سرسیلندر و ایراداتی در سیستم ترمز و ایمنی باعث شد تا این خودرو از گردونه ساخت خارج شود.
پژو ۲۰۶ رتبه سوم فروش دهه نود/ قیمت ۱۵۸ میلیون تومان( تیپ دو سال ۹۰)
پژو ۲۰۶ همیشه محبوب خانوادهها بوده و یک جورهایی در صدر انتخاب اول خرید قرار داشته، خودرویی که لااقل آپشنهای قابل قبولتری نسبت به قیمتش دارد. پژو ۲۰۶ بدون شک یکی از پرطرفدارترین و پرفروشترین خودروهای ۲۰ سال اخیر در ایران بوده است. این خودروی فرانسوی در همان روزهای اول ورودش به بازار ایران، توانست دل جوانان ایرانی را بهدست آورد و به یکی از محبوبترین خودروهای بازار تبدیل شود.
پرفروشترین محصول برند پژو در دهه ۸۰ شمسی نیز توانست یکی از مهمترین محصولات تاریخ صنعت خودروسازی ایران شود. چرا که پس از ورود موفق این مدل و خانواده محبوبش به ایران از همان سال ۱۳۸۰، گروه خودروسازی ایران خودرو تولید این مدل را در کنار سایر تولیدات این شرکت به دست گرفت. در سال ۹۰، ۱۶۷ هزار و ۵۳۶ دستگاه پژو ۲۰۶ به بازار عرضه شد که رتبه خوبی در فروش به دست آورد. سال ۹۲ پژو ۲۰۶ به تعداد ۴۰ هزار و ۱۰۲دستگاه توسط ایران خودرو در بازار فروخته شد. ۲۰۶ در ابتدا به صورت وارداتی به بازار ایران عرضه شد، اما پس از قرارداد این کمپانی با ایران خودرو و آغاز تولید آن، برنامه تولید این مدل در شش تیپ مختلف آغاز شد.
به طور کلی ۱۲ مدل پژو ۲۰۶ در بازار ایران وجود دارد که شش مدل آن مربوط به گروه هاچبکها، چهار مدل صندوقدارها و دو مدل نیز متعلق به خانواده ۲۰۷ است. لازم به ذکر است که ایران خودرو تنها توانست تیپ ۵ از ۲۰۶ را داخلی سازی کند و از سال ۱۳۹۴ به بعد نیز تیپ ۲ را به بازار عرضه کرد. پژو ۲۰۶ تیپ ۳ پانوراما، جدیدترین مدل هاچبک کوچک ایران خودرو است که مشخصات و قیمت آن در بهار ۱۴۰۱ اعلام شده است. سری معمولی این ماشین از سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۱ تولید میشد و با اضافه شدن سقف شیشهای تولید آن از سال ۱۴۰۱ دوباره آغاز شده است. پژو ۲۰۶ معمولی مدل ۱۳۹۰ در بازار تهران سال ۹۰، ۱۴ میلیون و ۵۰ هزار تومان خرید و فروش میشد.
سمند، جایگاه چهارم پرفروشها / قیمت ۱۵۰ میلیون
سمند به تعداد ۱۴۱ هزار و ۷۵۳ دستگاه در سال ۹۰ به بازار عرضه شد و جایگاه چهارم پرفروشها را داشت. سال ۹۱ سمند به تعداد ۱۱۰ هزار و ۴۸۰ دستگاه در لیست بالای پرفروشهای ایران خودرو قرار گرفت. سمند را که میخواستند به عنوان خودروی ملی عرضه کنند همچنان در حال جنگ بر سر صدر جدول فروش خودرو با پراید و تندر ۹۰ و پژو بود و هیچگاه هم صدرنشین نشد. این محصول قرار بود به عنوان جانشین پیکان به دست مشتریان قشر متوسط رو به پایین برسد.
اما با توجه به شرایط خاص بازار و تقاضای بالا برای این محصول، قیمت آن روز بهروز بالاتر رفت و طبق انتظار، پراید جای پیکان را گرفت و سمند به محصولی نسبتا لوکستر برای اقشار کارمند بدل شد. سمند LX پرفروشترین و پرتیراژترین نسخه سمند است که طراحی آن از اسفند ۱۳۸۱ کلید خورد و در اردیبهشت ۱۳۸۳ نیز وارد بازار شد. این نسخه خودرو ملی نسبت به مدل گذشته، یعنی X7 دارای تفاوتهای ظاهری اندکی بود که شاخصترین آنها به تغییر سایز چراغهای عقب و گرافیک داخلی آنها مربوط میشد.
همچنین بنا بر ادعای ایران خودرو، فرمانپذیری این محصول نسبت به قبل ارتقا یافته است.سمند ال ایکس از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۰ با پیشرانه XU7 پژو ۴۰۵ به دست مشتریان ایرانی میرسید، تا آنکه پس از طراحی و ساخت موتور ملی، این خودرو در سال ۱۳۹۰ به پیشرانه EF7 بنزینی نیز مجهز شد و در حال حاضر تولید آن ادامه دارد. البته در سال ۱۳۸۸ مدل دوگانهسوز سمند LX عرضه شده بود. سمند LX تک سوز سال ۹۰ در بازار تهران ۱۴ میلیون تومان قیمت داشت.
تندر۹۰/ ۲۴۵ میلیون تومان
در سال ۱۳۹۰ تندر ۹۰ نیز به تعداد ۹۱ هزار و ۲۴ دستگاه به بازار عرضه شد و در لیست بالای پرفروشها قرار گرفت. اگرچه این خودرو هم بعد از تحریمها تولیدش در ایران متوقف شد. خودرویی که با استقبال خوب مشتریان روبهرو بود. اگرچه باز دوباره زمزمه بازگشت این خودرو شنیده میشود. رنو ال ۹۰ (L90)، با نام دقیقتر داچیا لوگان، یک خودرو کامپکت کاملا اقتصادی است که از سال ۲۰۰۴ توسط زیرشاخه رومانیایی کمپانی رنو، به تولید رسید.
مسئولان وقت شرکت رنو پس از آن که فروش بالای محصولات قدیمی شرکت لادا را در روسیه مشاهده کردند، فهمیدند که نیاز به یک محصول ارزان قیمت ویژه بازار کشورهای در حال توسعه و مجامع فقیرتر دارند. از این جا بود که ایده اولیه تولید ال ۹۰ در ذهن گردانندگان رنو فرانسه شکل گرفت. ال ۹۰ به عنوان یک خودروی اقتصادی وارد بازار ایران شد و به دلیل آن که از لحاظ کیفی و فنی نسبت به محصولات مشابه تولید داخل یک سر و گردن بالاتر قرار گرفت، توانست نظر مثبت بسیاری از مشتریان داخلی را به سوی خود جلب کرده و به عنوان یک محصول پرفروش در دسترس مشتریان ایرانی قرار گیرد. تندر ۹۰ مدل E1 محصول پارس خودرو در سال ۹۰ تا ۱۳ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان فروخته میشد.
تیبا/ جایگزین پراید/ قیمت ۱۰۷ میلیون تومان(سال ۹۳)
تیبا خودرویی که کم کم جای خود را بین پراید و سمند باز کرد و یک جورهایی جایگزین پراید شد. سال ۹۵ بعد از این که نشانههای تحریمها هویدا شد ۱۰۶ هزار و ۱۳۶ دستگاه تیبا به فروش رفت. تیبا به عنوان اولین خودرو ملی گروه خودروسازی سایپا، توانست در مدت زمان کوتاهی سهم قابل توجهی از بازار خودروهای داخلی با قیمت مناسب را به خود اختصاص دهد. تیبا ۱ در سال ۱۳۸۷ و تیبا ۲ که به تیبا هاچبک معروف است، در سال ۹۳ روانه بازار شد.
این دو مدل تیبا در ۴ تیپ SL، EX، SX و LX طراحی و تولید شدهاند که معروفترین و محبوبترین مدل آن تیبا EX است.تیبا، یکی از انواع خودروهای ملی ایران از اولین روزهای ورودش به بازار خودرو، به دلیل قیمت مناسب و تفاوت اندکی که با پراید داشت، توجه قشر متوسط جامعه را به خود جلب کرد و روند فروش این خودرو برای سایپا قابل توجه بود. آنگونه که گفته میشود، اکثر لوازم یدکی تیبا با ریو مطابقت میکند، این در حالی است که موتور آن هیچ شباهتی با موتور خودرو ریو ندارد و موتور تیبا در واقع موتور تقویت شده پراید است.قیمت تیبا سال ۹۳ حدود ۲۴ میلیون تومان بود.
