روزنامه هفت صبح، رامتین لطیفی| بدون هیچ شک و شبههای باید گفت رژ لب، مشهورترین قلم در میان لوازم آرایشی است. قریب به اتفاق مردم، ازجمله مردان، داشتن یا نداشتن آرایش بر روی صورت را منوط به استفاده یا عدماستفاده از رژ لب میدانند و اگر فردی با ۷۰ قلم آرایش از رژ لب استفاده نکند او را فاقد هرگونه آرایش و اگر تنها و فقط از رژ لب استفاده کند او را دارای آرایش غلیظ میدانند. البته آمار و پیمایشها نشان میدهد رژ لب نزد زنان نیز از جایگاه و مرتبه دیگری برخوردار است و با سایر اقلام آرایشی تفاوت دارد.
قریب به اتفاق زنان شرکتکننده در این پیمایشها میگویند روزهایی که فراموش میکنند از رژ لب استفاده کنند یا بنا به دلایلی ترجیح میدهند که رژ لب نزنند، همان وضعیتی را تجربه میکنند که گویی چیزی مانند دسته کلید یا گوشی تلفن همراه خود را در خانه جا گذاشتهاند و احساس میکنند که چیزی کم است.
رژ لب علاوه بر این جایگاهی که نزد زنان و مردان دارد، جایگاه ویژه و پرطمطراقی در جنبشهای اجتماعی حقوق زنان دارد و تنها قلم در میان لوازم آرایشی است که سیاسی شده است. به علاوه رژ لب یکی از میراث باستانی بشر نیز بهحساب میآید. تا جاییکه از چند و چون زندگی بشر تاریخ مکتوب وجود دارد، نوشتههایی مبنی بر وجود رژ لب نیز موجود است. این وسیله آرایشی در تاریخ آمریکا که کشوری مذهبی و متدین بهشمار میرود هم سیر جالب توجهی داشته است. یکشنبه در آمریکا روز ملی رژ لب بود.
ساخته شده از سنگهای زینتی
اختراع رژ لب بهنام سومریها ثبت شده است و قدمت آن به بیش از ۵ هزار سال پیش بازمیگردد. آرایش امری مرسوم میان سومریها بود و زن و مرد هم نداشت. زنان و مردان این تمدن باستانی سنگهای زینتی را میکوبیدند و خرد میکردند و سپس روی اجزای مختلف صورتشان میچسباندند.
البته آرایش چشمان و لب طرفدار بیشتری میان سومریها داشت و از این رو اولین پیدایش رژ لب را میتوان به این تمدن باستانی نسبت داد. در ادامه نظر مصریهای باستان به این رسم سومریها جلب شد و آنها برای تفکیک جنسیتی از آرایش لب و چشم استفاده کردند. البته باید گفت آرایش زنان در مصر باستان علاوه بر کارکرد تفکیکی، کارکرد طبقاتی نیز داشت و زنانی امکان استفاده از لوازم آرایشی را داشتند که متعلق به طبقات متمول و توانمند اقتصادی باشند.
آمیخته با موم
رژ لب در چین از یک کالای لوکس و گرانقیمت که از سنگهای زینتی تهیه میشد به یک کالای دمدستی و مرسوم تبدیل شد. چینیهای ۱۵۰۰ سال پیش توانستند از ترکیب موم زنبور عسل، چربیهای حیوانی و رنگدانههای طبیعی چیزی شبیه به رژ لبهای امروزی بسازند. در ابتدا کاربرد این ابداع چینیها، محافظت از پوست لبها بود اما رفتهرفته جنبه زیبایی آن مبنا قرار گرفت و بهعنوان کالایی آرایشی رواج پیدا کرد. چینیها حدود ۱۲۰۰ سال پیش به ترکیب رژ لبهای تولید شده در این کشور، عطرهای مختلف نیز اضافه کردند و اینگونه پای رژ لب معطر نیز به لوازم آرایشی زنان باز شد.
رژ لب قرمز
در قرن نوزدهم دعوا بر سر استفاده یا عدم استفاده از رژ لب بالا گرفت. خانوادههای اشراف، به ویژه خانواده سلطنتی انگلستان، استفاده از لوازم آرایشی و بهخصوص رژ لب را امری غیرقابل پذیرش میدانستند و استفاده از رژ لب قرمز نزد آنها بهقدری ناپسند و بیادبانه بود که موجب طرد زنان و دختران از خانواده و تبعید آنها میشد. در برخی از کشورهای اروپایی و آمریکا نیز نگاهها و نظرها به زنانی که از رژ لب قرمز استفاده میکردند چندان مناسب نبود.
خانوادههای آمریکایی که به غایت غرق در آموزههای مذهبی بودند و زندگیشان با کلیسا درهم تنیده شده بود، اعتقاد داشتند زنی که از رژ لب قرمز استفاده کند از دین خارج شده و در شمار روسپیان است. در آغاز قرن بیستم، همین نگرش سبب شد تا زنان آزادیخواه که در جنبشهای اجتماعی و سیاسی حقوق زنان فعال بودند، از رژ لب قرمز به مثابه یک بیانیه علیه نگرش سنتی و مذهبی استفاده کنند. آمار نشان میدهد مدت زمان متوسط خیره شدن مردان به رژ لب قرمز 3/7ثانیه و به سایر رنگها تنها 1/2ثانیه است.
دوران فلاپرها
استمرار همین جنبشها در دهه ۱۹۲۰ منجر به بروز «فلاپرها» در آمریکا شد. فلاپرها افرادی بودند که تفکیک جنسیتی براساس آموزههای مذهبی در این کشور را برنمیتابیدند و برای اعتراض به تمام فشارهایی که از جانب جامعه مردانه به آنها وارد میشد، با پوشش و آرایش خود به میدان آمدند و اعتراض کردند. فلاپرها متشکل از زنان جوانی بودند که موهایشان را کوتاه میکردند، دامنهای کوتاه میپوشیدند، همانند مردان سیگار میکشیدند و آدامس میجویدند و البته رژ لب قرمز به لبهایشان میزدند.
جادوی سینما
دهه ۱۹۳۰، دهه رونق سینماها در آمریکا و تبدیل شدن بازیگران فیلمها به ستارههای عرصه عمومی بود. جالب است بدانید بسیاری از اموری که در اجتماع نوعی تابو به حساب میآمد با جادوی سینما به امری عرفی و پذیرفته شده تبدیل گشت. رژ لب، به ویژه رژ لب قرمز نیز از این قاعده مستثنا نبود. استفاده بازیگران مشهور آن دوران از رژ لب، این وسیله آرایشی را عمومی کرد و قبحش را شکست. رفتهرفته با ورود شرکتهای بزرگ تجاری نیز این وسیله بهعنوان یکی از مرسومترین وسایل و لوازم آرایشی شناخته شد.
رژ لب در آمریکا
آخرین آمار نشان میدهد از جمعیت ۳۳۳ میلیون نفری آمریکا، بیش از ۱۶۹ میلیون نفر را زنان تشکیل دادهاند. نتایج یک پیمایش جدید و معتبر نیز نشان میدهد از این جمعیت، ۱۲۳.۹ میلیون نفر بهطور مستمر از رژ لب استفاده میکنند. بهعبارت دیگر حدود ۷۴درصد زنان آمریکایی همواره از رژ لب استفاده میکنند.
۲۵درصد از زنان آمریکایی اعلام کردهاند که هرگز امکان ندارد بدون استفاده از رژ لب، خانه را ترک کنند. بهطور متوسط هر زن آمریکایی در طول یک سال، ۳ رژ لب مصرف میکند. با این اوصاف خیلی عجیب نیست که بدانیم که آمریکاییها سالانه بیش از ۷۰۰ میلیون دلار را صرف خرید رژ لب میکنند. همچنین خالی از لطف نیست که بدانیم گردش مالی بازار رژ لب جهان در سال ۲۰۲۲ بیش از ۱۰ میلیارد دلار برآورد شده است و تا سال ۲۰۲۹ نیز از مرز ۱۴ میلیارد دلار عبور خواهد کرد.
به روایت آمار
هر زن بهطور متوسط در طول زندگی خود ۹ رژ لب را میبلعد. این اتفاق به دلیل وجود مواد سمی، از جمله سرب در ساختار رژ لب یک تهدید برای سلامتی زنان به حساب میآید. آمار حاکی از آن است که هر زن آمریکایی در طول حیات خود بهطور متوسط ۱۷۸۰ دلار برای خرید رژ لب صرف میکند.
گفتنی است گرانقیمتترین رژ لب عرضه شده در آمریکا که ۱۱۰ گرم وزن دارد ۶۲ هزار دلار قیمتگذاری شده که در آن به سبک سومریها از ۱۹۹ قطعه کوچک الماس استفاده شده است. این رژ لب «کیسکیس گلد» نام دارد. برند «مک» آمریکایی نیز که در نیویورک تولید میشود، لقب محبوبترین رژ لب جهان را به خود اختصاص داده است.
شرح عکس: آدری هپبورن در صبحانه در تیفانی
