روزنامه هفت صبح، رامتین لطیفی | تا بوده اینطور بوده که در فیلمها و سریالهای معمایی و پلیسی، گرهای مجهول به کار شخصیتهای اصلی بیفتد و با پیش رفتن داستان و تکمیل شدن پازل اطلاعاتی شخصیتها، این گره باز و معما حل شود. حالا فرض کنید فیلم یا سریالی معمایی و پلیسی ساخته و روانه پرده نقرهای یا آنتن شود و تمام اتفاقات آن مبتنی بر پروندههای واقعی رقم بخورد اما اینبار در پایان داستان معما حل نشود.
این بنمایه اصلی سریال «معماهای حل نشده» است. این سریال تلویزیونی مستند برای اولینبار در سال ۱۹۸۷ در شبکه انبیسی به روی آنتن رفت و با استقبال گسترده مردم آمریکا، ۹ فصل پیاپی در این شبکه به کار خود ادامه داد. با بروز اختلافاتی میان تهیهکنندگان و سازندگان این سریال محبوب و مدیران شبکه انبیسی، فصل دهم این سریال با مشارکت شبکه سیبیاس تهیه و تولید شد. اما پخش این سریال از این شبکه دیری نپایید و سریال نتوانست همان موفقیتی که در شبکه انبیسی داشت را تکرار کند و تعداد بینندگان آن با ریزش جدی مواجه شد. از این رو تنها ۲ فصل از این سریال با لوگوی شبکه سیبیاس در تلویزیون پخش شد.
فصل دوازدهم این سریال فصل احیای دوباره آن بود و این اتفاق در شبکه لایفتایم رقم خورد. همه چیز برای شروع دوباره موفقیتهای «معماهای حل نشده» مهیا بود اما در سال ۲۰۰۲ و مرگ ناگهانی یکی از تهیهکنندگان و سازندگان اصلی این سریال به نام رابرت استک، سرنوشتی دراماتیک برای آن رقم زد و سبب شد تولید این مجموعه ۶ سال متوقف شود. با درخواستهای مکرر بینندگان و طرفداران این مجموعه چالشبرانگیز، نسخه جدیدی از آن در سال ۲۰۰۷ ساخته و در سال ۲۰۰۸ پخش شد.
با استقبال مجدد مخاطبان، سازندگان تصمیم گرفتند برای ارتباط موثر و نزدیکتر با بینندگان و درگیر کردن آنها در این پروندههای حل نشده، فضای اینترنت را برای پخش فصل ۱۴ این مجموعه انتخاب کنند. برای این کار یک سایت اختصاصی طراحی و مستندات هر پرونده به صورت جداگانه درون سایت بارگذاری شد و بینندگان میتوانستند ضمن تماشای هر قسمت، پرونده مربوط به آن را نیز ورق بزنند و اگر ایدهای برای حل این معما به ذهنشان خطور کرد، آن را با اداره پلیس در میان بگذارند.
یکی دیگر از امتیازاتی که این سایت برای بینندگان خود فراهم کرد، امکان بارگذاری پروندههای حل نشده توسط خود مخاطبان برنامه بود. این بخش با استقبال کم سابقه و کم نظیر مخاطبان این مجموعه مستند تلویزیونی مواجه و سبب شد در سال ۲۰۱۷ یک کانال اختصاصی در سرویس اشتراک ویدئوی یوتیوب تاسیس کنند تا هر یک از مخاطبان داستان معمای حل نشده زندگی خود را طی یک ویدئو در این کانال بارگذاری کند.
هر کدام از این ماجراها که با استقبال اعضای کانال مواجه میشد، برای تحقیقات بیشتر و به نمایش درآمدن به عنوان یکی از قسمتهای سریال به تیم نویسندگان مجموعه ارجاع داده میشد.نتفلیکس در سال ۲۰۱۹ به سراغ سازندگان این مجموعه رفت و با جلب نظر آنها، سریال «معماهای حل نشده» از این ویاُدی محبوب پخش شد.
بر اساس گزارشهای نتفلیکس، بیش از ۱۳درصد از مشترکان این پلتفرم در سال ۲۰۲۰ به بینندگان ثابت «معماهای حل نشده» بدل شدند و این استقبال سبب شد تا ساخت فصلهای بعدی این سریال نیز در همین پلتفرم و با سرمایهگذاری تهیهکننده سریال محبوب «چیزهای عجیب» ساخته شود. از محبوبترین بخشهای این سریال میتوان به بازسازی پروندههای فرزندان ربوده شده توسط پدر یا مادرشان اشاره کرد. در این پروندهها پدران و مادران غیر سرپرست، به سراغ فرزندانشان میآیند و پس از ربودن آنها از انظار پنهان میشوند.
یکی از قسمتهای متاخر این سریال مربوط به مفقود شدن دختری به نام کایلا در سال ۲۰۱۷ بود. پدر و مادر کایلا از یکدیگر جدا شده بودند و سرپرستی او پس از طلاق به پدرش سپرده شده بود. کایلای ۹ ساله برای خداحافظی همیشگی از مادرش به خانه او رفته بود اما برنامه طور دیگری پیش رفت و هر دوی آنها برای ۶ سال ناپدید شدند و حتی پلیس با تلاش مستمر نتوانست سرنخی از این مادر و دختر پیدا کند.
رئیس پلیس ایالت کارولینای شمالی به طور خاص در مورد پرونده مفقود شدن کایلا اظهارنظر کرد و گفت «این پرونده از عجایب است. به طور معمول در اینگونه از پروندهها، پلیس تلهای برای والدین میگذارد و آنها دیر یا زود دم به تله میدهند و دستگیر میشوند اما مادر کایلا طوری ناپدید شد که طی این ۶ سال هیچ سرنخی از او در هیچکدام از ایالتها پیدا نشد.»
همین امر سبب شد پدر کایلا به سراغ سازندگان سریال «معماهای حل نشده» برود و داستان زندگی دخترش را تعریف کند و قسمتی از این سریال به پرونده او تعلق بگیرد. در پایان این قسمت عکسی از ۹سالگی کایلا بر روی تصویر تلویزیون درج شد و با بهکارگیری فناوری دیجیتال، چهره او در این عکس ۶سال بزرگتر شد و چهرهای نزدیک به سن کنونی او نیز به نمایش در آمد.
یکی از مغازهداران محلی در ایالت ایلینوی که مثل هر روز و لابهلای کار خود در حال تماشای سریالهای نتفلیکس بود، قسمتی از سریال معماهای حل نشده که مربوط به کایلا بود را تماشا میکرد که با صدای دختری که وارد مغاره شده بود سرش را بالا آورد و با تماشای دقیق صورت او و مقایسه چهرهاش با چهره فرضی کایلای ۱۵ساله، شستش خبردار شد که این دختر همان دختر مفقود شده سریال است. او وقت را تلف نکرد و بلافاصله با پلیس تماس گرفت و ماجرا را برای آنها شرح داد.
با حضور پلیس در مغاره و استخراج اطلاعات دوربینهای مداربسته و نیز کارت اعتباری کایلا که به نام هویت جدید و جعلی او به ثبت رسیده بود، محل زندگی او و مادرش فاش شد و مادر کایلا پس از ۶ سال زندگی مخفیانه، به جرم بچهدزدی دستگیر و روانه زندان شد و کایلا نیز بعد از ۶ سال نزد پدرش بازگشت. مرکز ملی کودکان مفقود شده آمریکا ضمن تقدیر از سازندگان سریال «معماهای حل نشده» و مسئولیتپذیری آن مغازهدار، اعلام کرد که رسانهها، به ویژه سریالهای محبوب در بازیابی کودکان مفقود شده به صورت یک معجزه تمام عیار کار میکنند و از سازندگان سریالهای محبوب و معمایی خواست تا این دست پروندهها را در زمره کارهای خود قرار دهند.
