روزنامه هفت صبح، مصطفی آرانی| این هفته یک موضوع سیاسی را برای بحث و بررسی بیشتر برگزیدیم. انتشار یک سلفی از وزرای خارجه زن در حاشیه کنفرانس مونیخ و اظهارنظر درباره حوادث ایران که این دومی برای چندمین بار صورت میگرفت باعث شد که نگاهی داشته باشیم به زندگی شخصی و سیاسی این افراد و ریشه خصومت آنان با ایران در تحولات اخیر را پیدا کنیم.
به جز زن بودن، چند ویژگی جالب توجه دیگر در زندگی این وزرای خارجه به چشم میخورد. نخست اینکه تقریبا همه آنان تحصیلات حقوقی دارند و دوم اینکه تقریبا همه آنان، دست کم یکی دو سال به عنوان روزنامه نگار فعالیت کردند. این زنان از گرایشهای مختلفی، از چپ تا راست، و نیز از سن و سالهای مختلفی هستند ولی یک ویژگی مشترک دیگر در میان آنها تحصیل همگی آنها (حتی آن وزیر مغولستانی) در دانشگاههای غربی از هلند گرفته تا فرانسه و انگلستان و آمریکا است.
بدون در نظر گرفتن کشورهایی مانند قبرس شمالی یا دولت شهری مثل واتیکان، اروپا (یعنی قاره اروپا و نه اتحادیه اروپا که یک سازمان سیاسی و بینالمللی است) 45 کشور دارد. از میان این کشورها، در یازده کشور (حدود بیست و پنج درصد کشورها) وزیر امور خارجه، یک زن است. همچنین در آمریکای لاتین، وزیر خارجه شیلی و در آمریکای شمالی وزیر خارجه کانادا و در اقیانوسیه، وزرای خارجه استرالیا و نیوزلند خانم هستند. به این جمع البته میتوان وزیر خارجه مغولستان از آسیا را هم اضافه کرد. با این جمع چه کار داریم؟
به نظر میرسد بخشی از فشار دیپلماتیک این روزها روی کشور، به خاطر این وزرای خارجه زن است. افرادی که علاوه بر سیاستهایی که کشورشان دارد؛ جنسیتشان به عنوان یک کاتالیزور برای اقدام یا اظهارنظر علیه ایران در مجامع بینالمللی عمل میکند. نگاهی کنیم به این پانزده نفر. چه کسانی هستند؟ چند سال دارند؟ چه درسی خواندند و چه قدر سابقه کاری دارند و احیانا اینکه چگونه فکر میکنند. (در کنار این پانزده نفر البته سابقهای هم از وزیر خارجه خانم اندونزی دادیم که با حدود 10 سال سابقه، به نظر یکی از پرسابقهترین وزرای خارجه در جهان است و البته پرسابقهترین وزیر خارجه زن فعلی جهان)
یک: آلبانی؛ اولتا ژاچکا: رابطه ایران با آلبانی در زمان وزارت خارجه این خانم قطع شد. او 44 سال سن دارد و از سال 2009 عضو حزب سوسیالیست است. از مارس 2017 یعنی حدود 6 سال پیش در دولت آلبانی وزیر است: ابتدا وزیر رفاه اجتماعی و جوانان بوده، بعد وزیر دفاع شده و در نهایت وزیر اروپا و خارجه. لیسانس علوم سیاسی و روابط بینالملل را از دانشگاه کلارک گرفته که در ماساچوست آمریکا قرار دارد. پیش از ورود به سیاست هم سه سال مدرس علوم سیاسی بوده و هم فعال حقوق بشر و حکمرانی خوب. بهخصوص در زمینه برابری جنسیتی فعالیت کرده و رئیس انجمن زنان حزب سوسیالیست بوده است. او با یک نماینده مجلس و بهتر است بگوییم با یک سیاستمدار دیگر بهنام آرتان گاچی هم ازدواج کرده و یک دختر بهنام هانا دارند.
دو: آندورا؛ ماریا اوباچ ئی فونت: پنجاه ساله است و شش سال است که وزیر خارجه آندورا است. تحصیلاتش در اقتصاد در دانشگاه تولوز و روابط بینالملل در دانشگاه سوربن پاریس بوده است. او کار خود را در وزارت خارجه آندورا بهعنوان کارمند آغاز کرده و ماموریتهایی خارجی مثل نماینده دائم این کشور در شورای اروپا و دبیر اول سفارت آندورا در فرانسه را انجام داده و پس از آن سفیر این کشور در فرانسه و پرتغال شده و نیز نماینده دائم آندورا در یونسکو بوده است. پس از آنهم سفیر این کشور در کشورهای بلژیک، هلند، لوکزامبورگ، آلمان و اتحادیه اروپا بود که در بروکسل اقامت داشت. او همچنین نماینده آندورا در مذاکرات الحاق به اتحادیه اروپا هم بوده است. وضعیت ازدواج او دستکم در اینترنت به زبان انگلیسی مشخص نیست.
سه: بلژیک؛ حاجا لحبیب: از نام او مشخص است که با یک اروپاییالاصل روبهرو نیستیم. او حدود 53سال پیش در یک خانواده الجزایریالاصل ولی در بلژیک متولد شد. او که از دانشگاه بروکسل در رشته روزنامهنگاری فارغالتحصیل شد، برای مدت طولانی برای رادیو تلویزیون فرانسویزبان بلژیک یعنی RTBF کار کرد. در این مدت او بهویژه در حوزه افغانستان و خاورمیانه عمل میکرد. او در طول تجربه کاری خود بهشدت جنجالی بوده است.
یکبار در سال 2013 مجری فینال مسابقهای بود ولی از ذکر ملیت اسرائیلی برنده خودداری کرد، در جولای 2021، از کریمه تحتاشغال روسیه بازدید کرد و حتی در یک جشنواره شرکت کرد که یکی از برگزارکنندگانش دختر ولادیمیر پوتین بود و بعد از آنکه وزیر خارجه شد؛ ادعا کرد که نه چپ است نه راست، درحالیکه از نظر سیاسی در سازمان سوسیالیستهای بلژیک سابقه فعالیت داشت و نسبتی با حزب لیبرال که قدرت را در دست گرفته بود، نداشت. این جنجال آخری باعث شد که او به خواسته نخست وزیر در حزب لیبرال عضو شود. خانم لحبیب در ابتدای اعتراضات اخیر در کنار دو تن از نمایندگان مجلس این کشور، ازجمله دریا صفایی که مخالفت صریح خود را با نظام اعلام کرده، موهای خود را به شکل نمادین کوتاه کرده است.
چهار: فرانسه؛ کاترین کولونا: متولد 67 سال پیش است و از بهار همین امسال وزیر اروپا و امور خارجه شده است و پیش از آن سفیر فرانسه در بریتانیا و ایتالیا و نماینده دائم این کشور در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و نیز یونسکو بوده است. تحصیلات او در زمینه حقوق بود و از حدود چهل سال پیش کار خود را بهعنوان وابسته مطبوعاتی در این کشور آغاز کرد. او همچنین به مدت 9 سال سخنگوی الیزه، کاخ ریاست جمهوری فرانسه بوده است و همچنین یکی از اعضای هیات مدیره بنیاد شیراک. از همسر خانم کاترین هم اطلاعاتی در دست نیست.
پنج: آلمان؛ آلنا بربروک: متولد 43 سال پیش است و یکی از اعضای اتحاد 90/سبزها که از سال 2021 بهعنوان وزیر امور خارجه آلمان فعالیت میکند. ائتلاف سیاسی او، یک ائتلاف محیط زیستی است و بربروک نیز که خود را بهعنوان یک جنبش ضدبمب و حتی انرژی هستهای معرفی میکند بهخاطر میآورد که از نوجوانی به این حزب علاقه داشته است. او در مدرسه علوم سیاسی و اقتصادی لندن درس خوانده، فعالیت حرفهای خود را بهعنوان روزنامهنگار آغاز کرده و از سال 2005 وارد سیاست شده است. اندیشه سیاسی او در حال حاضر، اتحاد فراآتلانتیکی با آمریکا، در حال جنگ دانستن روسیه با اروپا، موافقت با ایده ارتش اروپایی و مخالفت با اقدام شورای امنیتی علیه اسرائیل است. او از سال 2007 با یک مدیر روابط عمومی که در پست آلمان فعالیت میکرد ازدواج کرده و آنها دو دختر دارند. او یکی از اعضای کلیسای انجیلی آلمان است که عقیده پروتستانی دارد ولی خود را یک فرد غیرمذهبی توصیف میکند.
شش: ایسلند؛ تهوردیس کولبرون جیلفادوتیر: او از نوامبر سال 2021 وزیر خارجه این کشور است. پیش از آن وزیر گردشگری، صنعت و خلاقیت در این کشور بوده است و البته سابقه وزارت دادگستری این کشور را هم داشته است. او که 35 ساله است، برای نخستین بار در 29 سالگی وزیر شد و به این ترتیب به جوانترین زنی تبدیل شد که وزیر خارجه این کشور بود. خانم کولبرون، متاهل است.
هفت: لیختن اشتاین؛ دومینیک هاسلر: متولد سال 1978 است و 45 ساله است. او از سال 2017 در این کشور وزیر است و از مارس سال 2021، وزیر خارجه. در کالجی در زوریخ سوئیس و نیز در رشته مدیریت کارآفرینی در دانشگاه لیختن اشتاین تحصیل کرده است و سابقه حضور در آموزش و پرورش داشته و ابتدا نیز به عنوان وزیر این بخش مطرح شده است. این خانم هم از سال 2018 متاهل است.
هشت: موناکو؛ ایزابل برو: 58 ساله است و پیش از اینکه وزیر خارجه شود؛ یک قاضی در موناکو و قاضی دادگاه اروپایی حقوق بشر از سال 2006 تا 2015 بوده و در سال 2016 نیز به عنوان سفیر موناکو در آلمان، اتریش و لهستان فعالیت کرده است.
09: نروژ؛ آنکنن هاوتفلدت: این خانم از سال 2021 به عنوان وزیر امور خارجه در این کشور اسکاندیناوی مشغول به کار است ولی سابقه فعالیت به عنوان وزیر را از سال 2088 دارد و پیش از این منصب، حدود 5 سال در سه وزارتخانه کودکان و برابری، فرهنگ و کار و رفاه اجتماعی فعالیت کرده است. خانم آنکنن، از سال 1989 تا 1992 در دانشگاه اسلو در رشته علوم سیاسی و تاریخ تحصیل کرد، از سال 1992 تا 1993 در رشته جغرافیا در دانشکده اقتصاد لندن تحصیل کرد و از سال 1993 تا 1996 او مدرک کارشناسی ارشد تاریخ را در اسلو گرفت.
با این حال او از خانوادهای کاملا حقوقدان برخاسته است و دختر دادستان عمومی نروژ و نیز نوه یک قاضی مطرح این کشور است. خانم آنکنن، فعالیت سیاسی خود را از سال 1989 به عنوان دبیر منطقه اتحادیه جوانان کارگران، شاخه جوانان حزب کارگر، آغاز کرده و از سال 2007 تا 2019، شبکه زنان حزب کارگر را رهبری کرده است. او در منصب وزیر، اظهارات و رفتارهای جنجالی زیادی داشته و به طور مشخص دست کم دو بار علیه منافع اسرائیل نیز موضع گرفته است. او نیز یکی از افرادی است که به طور صریح در زمینه اعتراضات اخیر و ماجرای مهسا امینی موضع گرفته است. خانم آنکنن متاهل و دارای سه فرزند است.
10: اسلوونی؛ تانجا فاجون: او 52 ساله است و از اول ژوئن 2022 یعنی اوایل تابستان وزیر امور خارجه و اروپا در این کشور است. او از نظر سیاسی، سوسیال دموکرات است. خانم تانجا فارغ التحصیل روزنامه نگاری در دانشکده علوم سیاسی و اجتماعی دانشگاه لیوبلیانا، قدیمیترین و بزرگترین دانشگاه اسلوونی است. او همچنین در سال 2005، مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته علوم و سیاست بینالملل در کالج مطالعات بینرشتهای دانشگاه پاریس دریافت کرده است. خانم تانیا به پنج زبان اسلوونیایی، انگلیسی، آلمانی، فرانسوی و کرواتی مسلط است و 18 سال از عمر خود را به روزنامهنگاری گذرانده و حتی توانسته خبرنگار سی ان ان در اسلوونی هم بشود. او از سال 2009 وارد پارلمان اروپا شده و در این نهاد در حوزههایی مثل آزادیهای مدنی، آزادی مطبوعات و حقوق همجنسگرایان فعالیت کرده است. همسر او نیز آلمانی و روزنامهنگار است.
11: شیلی؛ آنتونیا اوررخولا نوگوئرا: یک وکیل شیلیایی است که حدودا یک سال است بهعنوان وزیر خارجه شیلی فعالیت میکند. او پیش از این رئیس کمیسیون بین آمریکایی حقوق بشر بوده است. آنتونیای 54 ساله، فارغالتحصیل حقوق در دانشگاه شیلی و دارای مدرک فوقلیسانس در حقوق بشر و عدالت انتقالی است. او کار خود را از سال 2003 در وزارت کشور شیلی آغاز کرده است. جالب است بدانید که خانم اوررخولا در طول دوره فعالیت خود در سازمانهای بین آمریکایی و نیز بهعنوان یک فعال حقوق بشر، تاثیر مستقیمی در افزایش اطلاعات در این زمینه در کوبا داشته و نیز یک گزارش نقض حقوق بشر در نیکاراگوئه ارائه داده که هر دو جزو متحدان ایران بهشمار میروند.
12: کانادا؛ ملانی جولی: او یکی از اعضای حزب لیبرال و از نمایندگان منطقه مونترال است (و حتی یکبار تلاشی نافرجام برای شهردار شدن در این شهر داشته) و از سال 2015 بهعنوان نماینده در مجلس نمایندگان مشغول به فعالیت است. 44 سال سن دارد و از دانشگاه مونترال و نیز دانشگاه آکسفورد فارغالتحصیل شده است. او لیسانس حقوق دارد و فوقلیسانس حقوق عمومی و تطبیقی. پس از یک دوره کوتاه خبرنگاری (در رادیو کانادا) در دو شرکت حقوقی بزرگ کانادا وکالت کرده است. او همچنین پیش از دوران وزارت خارجه خود یکی از فعالان مهم در زمینه ترویج زبانهای گوناگون در جامعه کانادا بوده است.
13: استرالیا؛ ینی وانگ: 55 ساله و از سال 2022 وزیر امور خارجه استرالیا است. او البته کار سیاسی را بیست سال پیش در استرالیا آغاز کرده است. او که در مالزی از پدری چینی مالزیایی و مادری استرالیایی بریتانیایی متولد شد؛ دو مدرک لیسانس در هنر و حقوق دارد. پیش از وزارت خارجه او وزیر تغییرات اقلیمی و وزیر دارایی و مقرراتزدایی هم بوده و سابقه برعهده گرفتن چند منصب در کابینه سایه این کشور را هم دارد. او نخستین عضو آسیاییالاصل کابینه استرالیا و اولین زن علنا همجنسگرا در این نهاد است.
14: نیوزيلند؛ نانیا کیبل ماهوتا: متولد 1970 است و 53 ساله. او یک مائوری یا بهعبارت دیگر یکی از مردمان بومی نیوزيلند است. خانم نانیا از سال 2020 وزیر خارجه نیوزيلند است و پیش از آن هم بهعنوان وزیر دولت محلی و وزیر توسعه محلی حدود 4 سال فعالیت کرده است. او همچنین بهطور مداوم از سال 1999 در پارلمان نیوزيلند حضور دارد و در آن زمان، جوانترین عضو این پارلمان بوده است. نانیا با وجود مواضعی مثل تحریمهای گوناگون علیه نخبگان روسی و داراییهای آنها، اخراج خانوادههای فلسطینی از خانههایشان در بیتالمقدس را هم محکوم کرده است.
15: مغولستان؛ باتستسگ باتمونخ: 50 ساله است و از سال گذشته وزیر امور خارجه مغولستان. او تنها چهره آسیایی در آن عکس مشهور حاشیه کنفرانس مونیخ است. لیسانس هنر و روابط بینالملل و مدیریت بازرگانی از دانشگاههای مغولستان دارد و یک کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی از دانشکده مدیریت ماستریخت در هلند. او پیش از این سمتهایی مثل معاون وزیر امور خارجه و سفیر مغولستان در ایتالیا هم داشته و بر دو زبان انگلیسی و روسی مسلط است. او متاهل و دارای سه فرزند است.
