روزنامه هفت صبح| خبرهای این روزهای قطر، بسیاری را در جهان متحیر کرده است. برای برخی از طرفداران فوتبال در غرب، تصور تماشای فوتبال بدون نوشیدن نوشیدنیهای الکلی ممکن نیست و برای برخی دیگر، پوشیدن لباسهایی که قطر آن را «مناسب» میداند؛ در هوای این روزهای دوحه با دمایی بین 20 تا 30 درجه سانتیگراد مشکل است. از سوی دیگر سوالی مهم وجود دارد و آن هم این است که چرا فیفا این الزامات را پذیرفته است. این گزارش تلاش میکند به این سوالات پاسخ بدهد:
یک: اول اینکه برخی از خبرهایی که میشنوید جعلی هستند. مثلا در مورد مشروبات الکلی (که البته در دین اسلام حرام و در ایران ممنوع هستند) قاعده جدید قطر ممنوعیت فروش مشروبات الکلی به طور مطلق نیست بلکه گفته شده صرفا در استادیومها نباید چنین نوشیدنیهایی فروخته شود.
از سوی دیگر قطر الزامی به حجاب ندارد و فقط از توریستها خواسته شده، چه زن باشند و چه مرد، لباسهایی بپوشند که شانههای آنها و پا تا زانو را بپوشاند و بنابراین عملا گفته شده که کسی حق ندارد با لباسهای زیر در معابر عمومی حضور پیدا کند. ضمن اینکه همین قاعده نیز مربوط به خیابانها و معابر عمومی است و مثلا در هتل یا ساحل این قاعده اعمال نمیشود. نکته جالب در مورد فیکنیوز پیرامون قطریها اینکه تعداد زیادی از خبرهایی که تاکنون اعلام شده به روزنامه دیلی استار انگلیس برمیگردد که یک رسانه زرد و غیرقابل اعتناست.
دو: حدود 70درصد از مردم قطر مسلمان هستند و 10درصد از این تعداد شیعه هستند. 90 درصد بقیه اغلب سلفی یا وهابی هستند. یعنی همان دینی را دارند که در عربستان سعودی هم وجود دارد با این فرق که از دهه 50 میلادی، قطریها از حیث سیاسی به برخی از شخصیتهای مهم اخوان المسلمین پناه دادند و اندیشه آنان نیز وارد فرهنگ دینی قطریها شده است. البته اخوانیها از نظر مذهبی تفاوت چندانی با سلفیها ندارند ولی به هر حال فرقهایی هست.
مثلا اخوانیها به گفتوگو با دیگر مذاهب مثل شیعیان اعتقاد بیشتری دارند. البته شاید این گرایش هم از روی اندیشههای سیاسی اخوانیها باشد. به هر حال ذکر این نکته ضروری است که بدانیم قطریها هم مسلمانند و هم گرایش تند سلفیگری و وهابی دارند. (نشانه این ماجرا را باید در دعوتهای وزارت اوقاف این کشور از خطیبهای تندروی سعودی در ماه رمضان دید من جمله دعوت از خطیبی به نام «سعد العتیق» که آن قدر تندرو است که خواستار نابودی همه شیعیان، مسیحیان و … است)
سه: در پیوند با نکته قبلی باید به مسجد جامع حکومتی قطر به عنوان یک مثال اشاره کنیم. این مسجد، جامع الإمام محمد بن عبد الوهاب نام دارد. محمد بن عبدالوهاب، موسس فرقه وهابی در اسلام است. جالب است بدانید که در اختلافات میان عربستان و قطر، عربستانیها خواستار آن شده بودند که نام این مسجد عوض شود چرا که قطریها را آن طور که باید و شاید سلفی نمیدانستند.
چهار: اما چه کسانی در این مسجد نماز میخوانند؟ همین هفته گذشته شیخ دکتر «محمد حسن المریخی» آنجا نماز جمعه خوانده است. اگر به صفحه این شیخ که در مسجد «عثمان بن عفان»، در منطقه «الخور» قطر نیز امام جماعت است مراجعه کنید؛ متوجه میشوید که او به شدت روی موسیقی و نوشیدنیهای الکلی حساس است و توئیتهای زیادی در این زمینه دارد. در یکی از آخرین توئیتهای او حدیثی میخوانیم به نقل از ابن عباس که گفته کسانی که آواز یا غنا میخوانند همان افرادی هستند که سخنان خدا در قرآن را نمیشنوند.
پنج: مسجد دیگری در دوحه و در ساحل اولد پالم وجود دارد به نام جامع الشیوخ که به نام شیخ عبدالله بن جاسم آل ثانی، سومین حاکم قطر نیز نامگذاری شده است. در این مسجد، این هفته، «عبدالله محمد النعمه» نماز خوانده است. او در یکی از توئیتهای خود توئیت دکتر «نایف بن نهار» یکی از اساتید دانشگاه قطر را بازنشر کرده که نوشته: «برای هواداران جامجهانی مهم است که برای دیدن رنسانس شهری که قطر در حال گذرانده است بیایند، اما همچنین برای آنها مهم است که بدانند این رنسانس شهری به قیمت اصالت و هویت انسانی نبوده است. الگوی قطر اگر این دوگانگی، دوگانگی انسان و شهرنشینی را حفظ کند، الگوی ممتازی خواهد بود.»
شش: خوب است بدانید که قطر، وزارتی هم برای اوقاف و امور اسلامی دارد و گفته شده یکی از وظایف آن این است که مطمئن شود که کلیه ابعاد زندگی مدرن در قطر، در هماهنگی کامل با اصول اسلامی پیش میرود. وزیر این وزارتخانه در حال حاضر «غيث بن مبارك الكواري» است. یک مرد 53 ساله که تمام تحصیلات خود را در دانشگاههای اسلامی در امارات و مراکش گذرانده است.
هفت: امیر فعلی قطر، تحصیلات خود را در انگلستان گذرانده و گرایش اسلامی زیادی از او دیده نشده ولی او میداند که یک ماه بعد، با پایان جامجهانی، باید در کشوری با مردم مسلمان و البته در کنار همین شیوخ سلفی زندگی کند. او میداند در کشوری زندگی میکند که به پناهگاهی برای شیخ یوسف قرضاوی یکی از مهمترین علمای اسلامی معروف شده و میداند که خود از خاندان بنی تمیم با ریشهای در عربستان است که نمیتواند با سرعت از سنتهای اسلامی دوری کند. از این روست که او، این روزها، هجمه جهانی به قطر را میپذیرد ولی دستکم در لفظ و بیان حاضر نیست از اصول اسلامی کوتاه بیاید.
