روزنامه هفت صبح| منابع خبری چهارشنبه شب گزارش دادند، پس از دو سال درگیری میان ارتش اتیوپی و شبهنظامیان «جبهه تیگرای» دو طرف در پایتخت آفریقای جنوبی، توافق دائمی آتش بس را امضا کردند. بحران تیگرای، از زمان روی کار آمدن «آبی احمد» نخستوزیر اتیوپی در سال ۲۰۱۸ آغاز شد ولی جنگ از نوامبر دو سال پیش آغاز شد. در یک طرف این جنگ دولت فدرال اتیوپی و اریتره بودند و در طرف دیگر، یک گروه شبه نظامی به نام جبهه آزادیبخش خلق تیگری.
اما اصلا چرا جنگ شروع شد؟ اتیوپی و اریتره هر دو، از مستعمرات ایتالیا بودند. بعد از جنگ جهانی اتیوپی توانست روی اریتره تسلط داشته باشد و این کشور را جزو خاک خود کند ولی در یک جنگ خونین که 29 سال طول کشید، اریتره در سال 1991 توانست از اتیوپی جدا شود. پس از آن اما اختلافات میان دو کشور به خصوص در حوزه مرزی وجود داشت که در سال 1998 دوباره به جنگ کشیده شد. این جنگ، 2 سال طول کشید.
وقتی در سال 2018 یعنی بیست سال بعد از آن جنگ آبی احمد، نخستوزیر اتیوپی تلاش کرد که روابط کشور خود با اریتره را گرم کند، مردم شمال اتیوپی در منطقه تیگرای که جنگزده همه آن اختلافات بودند آن را خیانت به خود دانستند و به دولت مرکزی کشور خود در اتیوپی پشت کردند. تنش میان طرفین ادامه پیدا کرد تا اینکه در نوامبر سال 2020 نیروهای تیگرایی، به مقرهای فرماندهی شمالی اتیوپی حمله کردند و رسما جنگ آغاز شد.
مختصات جنگ
در این جنگ، همه طرفها مرتکب جنایت جنگی شدند. گفته شده بین 385 تا 600 هزار نفر کشته شدند. تجاوز به عنف در این جنگ یک رویداد عادی شده و گزارشهایی از تجاوز به زنان، از 7 تا 72 سال، روبهروی خانوادههای خود به وفور بیان شده است. بحران انسانی با آواره شدن حدود سه میلیون نفر، کشیده شدن جنگ به کشور سودان که خود جنگ زده بود و گسترش قحطی به وجود آمد و این نبرد را به یک بحران جدی در شرق آفریقا تبدیل کرد.
وضعیت تا جایی پیش رفت که آبان سال پیش، نیروهای تیگرای به سمت آدیس آبابا حرکت کردند اگرچه با حمله نیروهای دولتی عقبنشینی کردند و از آنسو خبرهایی مبنیبر فعال شدن گروه تروریستی الشباب، شاخه گروه تروریستی القاعده که بیش از هر کشور دیگری در سومالی فعال بود، در اتیوپی هم به گوش رسید. ضمنا این جنگ، بزرگترین جنگ جهان در این روزها از حیث استعداد نیروهای مسلح بود چراکه 800هزار نفر در آن، در دو سوی ماجرا با هم میجنگیدند.
از توافق چه میدانیم؟
مذاکرات صلح از تاریخ ۲۵ اکتبر (سوم آبان) در شهر «پرتوریا» پایتخت آفریقای جنوبی آغاز شده بود و چهارشنبه شب به نتیجه رسید. اولوسگون اوباسانجو، رئیسجمهور سابق نیجریه، میانجی اتحادیه آفریقا بین دو طرف بود. دو طرف با توقف سیستماتیک، منظم، آرام و هماهنگ خصومتها و خلع سلاح موافقت کردهاند.
اوباسانجو گفت که اجرای این توافق توسط یک هیات بلندپایه اتحادیه آفریقا انجام خواهد شد. با این حال نه اریتره و نه نیروهای منطقهای متحد با ارتش اتیوپی در مذاکرات آفریقای جنوبی شرکت نکردند و مشخص نیست که آیا آنها به توافق حاصل شده پایبند خواهند بود یا خیر؟ نیروهای اریتره مسئول برخی از بدترین سوءاستفادههای درگیریها از جمله تجاوزهای گروهی هستند.
واکنشها
آبی احمد نخستوزیر اتیوپی در اینباره گفت: توافقنامه صلح با جبهه تیگرای برای حرکت اتیوپی به مسیر انجام اصلاحات بسیار مهم است.«گیتاچو رضا» رئیس هیأت مذاکرهکننده جبهه تیگرای با استقبال از توافق امضا شده گفت که این گروه حاضر شده است تا امتیازاتی به دولت آدیس آبابا بدهد. او تأکید کرد:
«ما آمادهایم تا این توافق را به سرعت اجرا کنیم. برای اینکه درد و رنج مردم کاهش یابد حاضر شدهایم امتیاز بدهیم، چراکه میخواهیم اعتمادسازی کنیم.» همزمان شورشیان تیگری نیز از این معامله استقبال کردند و گفتند که امتیازاتی دادهاند. «گتاچو ردا»، رئیس شورشیان تیگری گفت: «برای رسیدگی به دردهای مردممان، ما امتیازاتی دادهایم زیرا باید اعتماد ایجاد کنیم و آماده اجرای و تسریع این توافق هستیم.»
«استفان دوجاریک»، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل به خبرنگاران گفت: «این یک قدم بسیار خوشایند است که امیدواریم بتواند برای میلیونها غیرنظامی اتیوپیایی که واقعاً در جریان این درگیری متحمل زیان شدهاند، آرامش ایجاد کند.»«ند پرایس»، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا به خبرنگاران گفت: «اعلام اتحادیه آفریقا مبنیبر امضای توقف درگیریها بین دولت اتیوپی و جبهه آزادیبخش خلق تیگرای گامی مهم به سوی صلح است.»
