روزنامه هفت صبح| در روز جشنهای جمهوریت ترکیه و یک سال مانده به زمان برگزاری جشنهای یکصدمین سالگرد تاسیس جمهوری پس از فروپاشی امپراطوری عثمانی و البته در آستانه ماه ژوئن و انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری در ترکیه، رجب طیب اردوغان سخنانی گفته که تحلیلگران آن را به عنوان «مانیفست تبلیغاتی» اردوغان و حزب عدالت و توسعه توصیف کردند.
اردوغان در بخشی از سخنرانی خود گفت: «ما میخواهیم شروع قدرتمندی برای قرن جدید جمهوری ترکیه داشته باشیم.» اردوغان با اشاره به اینکه قانون اساسی ترکیه پس از کودتای نظامی در سال ۱۹۸۰ تهیه شد، وعده داد که قانون اساسی جدیدی به تصویب برساند که «حاکمیت قانون، کثرت گرایی، عدالت و برابری» را تقویت کند و «حقوق و آزادیهای شهروندان» را تضمین کند.
او همچنین افزود: «مدت زمان ماندگاری قانون اساسی کودتای ۱۲ سپتامبر ۱۹۸۰ به پایان رسیده است.» اظهارات اردوغان در خصوص قانون اساسی در حالی مطرح میشود که او طی دو دهه اخیر بارها همهپرسیهایی برای تغییر موادی از این قانون اساسی برگزار کرده و با موفقیت در آنها توانسته به مرور ضمن کاهش قدرت نظامیان، نفوذ خود بر دستگاه قضایی را افزایش و زمینه را برای استمرار حضورش در قدرت تحکیم کند.
اردوغان با بیان این مطلب همچنین گفت که دولت او قصد دارد اصلاحیه جدیدی را پیشنهاد کند که در آن از حقوق زنانی که مایل به استفاده از حجاب و روسری هستند، محافظت میشود. رهبر ترکیه گفت: «پیشنویس اصلاحات قانون اساسی که هفته آینده ارائه میشود، تضمین میکند که حقوق تحصیلی و شغلی همه دختران و خواهران ما چه آنهایی که روسری بر سر داشته باشند و چه بدون پوششها، حفظ شود.
همچنین باید از نهاد خانواده در برابر تهدید جریانهای انحرافی محافظت کنیم.» به گفته او همچنین ارزشهای خانواده در برابر «تهدید جریانهای منحرف» حفظ خواهد شد. این اشارهای است به اصلاحات برنامهریزی شده که قصد دارد روابط همجنسگرایان در ترکیه را محدود کند.
رئیس جمهوری ترکیه همچنین قول داد که طرح ساخت کانالی که از استانبول میگذرد پی بگیرد. طرح دولت ترکیه برای این کانال در تنگه بسفر نگرانی گروههای زیست محیطی را به همراه داشته است. نتایج نظرسنجیها نشان میدهد که اردوغان دیگر همچون گذشته از حمایت گسترده مردمی برخوردار نیست و تورم بالا در این کشور موجب شده تا بسیاری از طرفداران او دیگر از سیاستهای این رهبر اقتدارگرا حمایت نکنند. ناظران بر این باورند که اردوغان برای همراه کردن بخش جامعه محافظهکار با خود چنین مواضعی مطرح میکند.
از سوی دیگر خبرگزاری آناتولی هم گزارش کرده که رجب طیب اردوغان در سخنانی در دانشگاه آنکارا، گفت که در نتیجه مذاکرات با روسیه، ترکیه به هاب توزیع گاز روسیه به اروپا تبدیل خواهد شد. اشاره اردوغان به پروژه موسوم به «سیل ترکیهای» است که شامل دو خط لوله از روسیه به اروپا از طریق ترکیه و دریای سیاه است که یکی از آنها برای تأمین گاز ترکیه و دیگری برای صادرات گاز به اروپاست. رئیسجمهور ترکیه همچنین به کشف 560 میلیارد متر مکعب ذخایر گازی در دریای سیاه اشاره و تأکید کرد که به زودی خبرهای خوبی به مردم درباره انرژی خواهد داد.
اتحاد فنلاند و سوئد در مقابل ترکیه: همزمان به ناتو میپیوندیم
جبهه دیگری که اردوغان در آن میجنگد مسئله کردها است که پیوند خورده با الحاق سوئد و فنلاند به ناتو. نخست وزیران فنلاند و سوئد در روز جمعه با اعلام یک جبهه متحد در مقابل ترکیه و موانعی که بر سر راه درخواست عضویت آنها در ناتو ایجاد کرده است، گفتند: «فنلاند و سوئد همزمان به ناتو خواهند پیوست.» سنا مارین، نخست وزیر فنلاند روز جمعه گفت که رئیس جمهور ترکیه به او گفته است که از سوئد سؤالات بیشتری در این موارد دارد تا فنلاند.
اما او گفت که سوئد را در این روند تنها نخواهد گذاشت. خواستههای ترکیه از فنلاند در بیان دیپلماتیک «قطع حمایت سیاسی از تروریسم»، «حذف منبع تأمین مالی تروریسم» و «قطع حمایت تسلیحاتی» از پ.ک.ک، گروه فتحالله گولن و کردهای شمال سوریه است. اما گفته میشود که ترکیه به دنبال آن است که تضمینی از سوئد که میزبان جمعیت بزرگتری از کردهای مخالف است اخذ کند تا فعالیت آنها به شدت محدود شود و تا جای ممکن روند به اشتراک گذاشتن اطلاعات مربوط به فعالیت آنها و درخواستهای استردادشان تسهیل شود.
استعفای مجری برنامه تلویزیونی در سوئد به دلیل توهین به اردوغان
کریستوفر آهونن اپلکیست، تهیه کننده و مجری برنامه تلویزیون دولتی سوئد (SVT) که جملات و عکسهایی توهینآمیز علیه رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه منتشر کرده بود، استعفای خود را اعلام کرد.
اپلکیست اظهار داشت: فرسوده شدم و برنامه و کانال را ترک کردم؛ از این به بعد وقت خود را به خانواده و فرزندانم اختصاص خواهم داد. اپلکیست در 30 سپتامبر، برنامه خبری کمدی خود (Satir) از عکسهای توهینآمیز علیه اردوغان به نمایش گذاشته بود. غدیر مرال، یکی از حامیان گروه تروریستی پ.ک.ک/ی.پ.گ که در این برنامه شرکت داشت، در اخباری به زبان کردی، به رئیس جمهور اردوغان توهین کرده بود.
شرح عکس: اردوغان و همسرش در افتتاحیه کارخانه نخستین خودروی بومی توسعه یافته ترکیه به نام TOGG در شهر بورسا. عکس از آناتولی
