روزنامه هفت صبح| یک: «با توجه به شرایط موجود نمیتوانم به وظایفم عمل کنم؛ به همین دلیل با اعلیحضرت پادشاه صحبت و استعفای خودم را تقدیم کردم. من در زمان بیثباتی بزرگ اقتصادی و بینالمللی به قدرت رسیدم؛ در زمانی که خانوادهها و صاحبان کسبوکار نگران نحوه پرداخت صورتحسابهای خود بودند و به همین دلیل به من ماموریت داده شد که این وضعیت را تغییر دهم. اما اعلام میکنم که در این شرایط نمیتوانم ماموریتی را که از سوی حزب محافظهکار به من محول شده انجام دهم.»
دو: آنچه خواندید بخشی از نطق استعفای الیزابت یا لیز تراس، نخستوزیر بریتانیا بود. او 45روز بعد از اینکه وارد خانه شماره 10خیابان داونینگ لندن، مقر نخستوزیری، شد حالا این خانه را ترک خواهد کرد و آنطور که گفته شده تا آخر هفته جانشین او تعیین خواهد شد.
سه: حتی خرافاتی اگر نباشیم و او را اگر برای بریتانیا «بدشگون» درنظر نگیریم (چرا که یک روز پس از نخستوزیری او ملکه بریتانیا درگذشت)؛ باید گفت که طبق تاریخ، او کوتاهترین دوره نخستوزیری در تاریخ سیاسی مدرن بریتانیا را تجربه کرده است. پیش از اعلام استعفای تراس، جورج کانینگ رکورد کوتاهترین مدت نخستوزیری را در دست داشت. جورج کانینگ تا زمان مرگش در سال ۱۸۲۷ به مدت ۱۱۹ روز نخستوزیر بود.
چهار: اما تراس چرا به چنین وضعیتی دچار شد؟ اصل ماجرا مربوط به برنامه اقتصادی اوست. لیز تراس با وعده ایجاد تغییرات اساسی و تقویت بنیه اقتصادی کشور بر سر کار آمد و اعلام کرد که با کاهش نرخ مالیاتها و افزایش نرخ رشد اقتصادی، یک دوران خوش را رقم خواهد زد. اما سیاستهای او در عمل کاملا شکست خورد، چراکه اولین وزیر دارایی دولتش یعنی کواسی کوارتنگ (دوست و متحد سیاسیاش) از یک برنامه اقتصادی رونمایی کرد که هنوز بودجه آن تامین نشده بود.
کواسی کوارتنگ در چارچوب همین برنامه، از کاهش مالیاتها بهمیزان ۴۵میلیارد پوند (۴۸ میلیارد یورو) همچنین اعطای یارانه برای انرژی با هدف کمک به خانوارها خبر داد. اقدامی که باعث شد هزینههای استقراض دولت افزایش یابد، بانک مرکزی انگلیس (که سیاستهای تراس با استراتژی آن برای مبارزه با تورم کاملا در تضاد بود) بهطور اضطراری مداخله کند و صندوق بینالمللی پول نیز این کشور را توبیخ کند. حتی رئیسجمهور آمریکا هم به شکل بیسابقهای علیه این طرح موضع گرفت.
بعد از آن کواسی کوارتنگ از مقامش برکنار شد و تراس نیز سعی کرد با عقبنشینی از طرح «کاهش مالیات بر درآمد ثروتمندان» همچنین انتصاب رقیب سیاسی پیشین خود یعنی جرمی هانت به جای کوارتنگ، بازارها را آرام کند. جرمی هانت نیز تقریبا همه سیاستهای جنجال برانگیز کوارتنگ را لغو یا معکوس کرد تا از تبعات منفی آنها بکاهد. اما این «برگشت به عقب» نیز نتوانست کمکی به اقتصاد آشفته کشور کند.
پنج: این سیاستها بریتانیا را دچار بزرگترین بحران اقتصادی خود از زمان اجرای برکسیت کرد و محبوبیت سیاسی لیز تراس را نیز بهطور بیسابقهای کاهش داد؛ بهطوری که براساس نظرسنجیهای موسسه YouGov محبوبیت او به «منفی ۷۰» رسید. به این ترتیب تراس به نامحبوبترین رهبر حزب محافظهکار در تاریخ بریتانیا تبدیل شد و در مقابل، محبوبیت حزب اپوزیسیون یا همان چپ میانه «کارگر» افزایش یافت.
شش: همین موضوع باعث شد که حزب کارگر بخواهد که اساسا در کشور یک انتخابات زودهنگام برگزار شود. حزب لیبرال دموکرات و حزب ملی اسکاتلند هم درخواست مشابهی را مطرح کردهاند. ولی با توجه به اکثریت قابل توجه محافظهکاران در پارلمان بریتانیا این اتفاق رخ نخواهد داد و این حزب اعلام کرده، تا جمعه رهبر جدیدی برای خود و در نتیجه نخستوزیر جدیدی برای بریتانیا را انتخاب کند.
هفت: گمانهزنیها حاکی از آن است که این بار بخت با ریشی سوناک، سرمایهدار بریتانیایی و وزیر دارایی پیشین یار باشد. پس از او پنی موردانت، وزیر دفاع سابق، بیشترین محبوبیت را در میان محافظهکاران دارد. از سوی دیگر تایمز گزارش داده است که گفته شده انتظار میرود بوریس جانسون ۵۸ ساله به مقام پیشین خود بازگردد.
هر چند نخستوزیر سابق هنوز باید پاسخ بدهد آیا در مورد رسوایی پارتیگیت پارلمان را گمراه کرده یا خیر، اینطور بهنظر میرسد که او همچنان از حمایت حزب محافظهکار برخوردار است. بر اساس گزارش پژوهشی کتابخانه مجلس عوام در مورد انتخابات رهبری حزب محافظهکار، «رهبر حزب باید نماینده مجلس باشد». جانسون با اینکه شماره ۱۰ را ترک کرده، اما همچنان نماینده اکسبریج و رایسلیپ جنوبی است و در شرایط کنونی به نظر میرسد که جانسون میتواند یکبار دیگر برای رهبری حزب - و درنتیجه احتمالا برای نخستوزیری بریتانیا - تلاش کند.
هشت: از سوی دیگر، نباید اختلافات داخلی حزب محافظهکار بریتانیا در ۶ سال اخیر را هم در شکلگیری بحران سیاسی در این کشور و حتی استعفای تراس نادیده گرفت. در طول این 6 سال، 4نخستوزیر از سمت خود کنارهگیری کردهاند. استعفای تراس هم پس از سپری شدن شبی پرحادثه در پارلمان این کشور رقم خورد؛ جایی که بسیاری از نمایندگان، سیاستهای اقتصادی دولتش را بهشدت محکوم کردند و با صدای بلند خواستار کنارهگیری او شدند. به این ترتیب میتوان حدس زد که حتی اگر او کنار نمیرفت شاید از سوی حزب محافظهکار برکنار میشد. مخصوصا با توجه به اینکه قبل از استعفای او، دو تن از اعضای ارشد کابینهاش نیز استعفا داده بودند.
9 : در میان واکنشها جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا در واکنش به استعفای لیز تراس گفت: ایالاتمتحده به همکاریهای تنگاتنگ خود با دولت بریتانیا ادامه میدهد. آمریکا و بریتانیا متحدان قوی هستند و این واقعیت هرگز تغییر نخواهد کرد.
10: اما در مقابل ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که بریتانیا هرگز چنین رسوایی از یک رهبر ندیده است و افزود که تراس به دلیل «بیسوادی فاجعه بارش» در یادها خواهد ماند.
