روزنامه هفت صبح، رامتین لطیفی | هجوم همهجانبه دومین ارتش بزرگ جهان به هر کشوری میتواند به کابوسی متصل و ناتمام برای شهروندان آن کشور بدل شود. حال اگر دلایل ایدئولوژیک و تاریخی نیز با دلایل استراتژیک به منظور حمله نظامی عجین شده باشند اوضاع بغرنجتر از پیش میشود. برای اوکراینیها شرایط به همین اندازه بغرنج و تلخ و زننده است.
ارتش روسیه تمام قدرت و ادوات خود را به کار بست تا با سرعت هرچه تمامتر خاک اوکراین را فتح کند. تلاش اوکراین در این مرحله ابتدا کاهش سرعت پیشروی نیروهای نظامی روسیه و سپس توقف آنهاست. رویای اوکراینیها نیز به مرحله بعدی یعنی عقب راندن ارتش روسیه و خارج کردن آنها از مرزهای کشورشان گره خورده است.
اوکراینیها برای تحقق تمامی آنچه گفته شد علاوهبر حضور پایمردانه در میادین نبرد، به تجهیزات پیشرفته و ادوات روز نیز نیاز دارند. تا اینجای کار بار تامین این ادوات بیش از هر کشوری روی دوش آمریکا بوده است. حمایت جانانه دولت بایدن از کشور و نظامیان اوکراین سبب شد معادلات کرملین بههم بخورد و دو کفه ترازو طوری به هم نزدیک شود که در پارهای از جبههها ارتش روسیه متوقف شود یا حتی از بخشهای تصرف شده در خاک اوکراین نیز عقبنشینی کند.
زخمهای کاری
با توجه به تجهیزات و ادوات نظامی که اکنون در اختیار اوکراینیها قرار دارد، هدف قرار دادن نیروهای ارتش روسیه که دائم در تحرک و پیشروی هستند کمی سخت است. بنابراین اوکراینیها باید اهدافی را مورد اصابت قرار دهند که به واسطه معدوم شدن آن، نیروهای ارتش روسیه زمینگیر شوند. به همین منظور هدف اولیه نیروهای اوکراینی تخریب پلها و جادههای مواصلاتی است چراکه با این کار ترابری و حرکت تجهیزات زرهی با مشکل مواجه میشود.
هدف دوم مورد هدف قرار دادن توپخانه و سیستم رادارهای ارتش روسیه است تا هم سامانه تخریب و هم سامانه شناسایی روسها مختل شود و کارایی خود را از دست بدهد. هدف سوم که مهمترین هدف و کاریترین زخم اوکراینیها بر پیکر نیروی نظامی روسیه به حساب میآید انبارهای مهمات ارتش روسیه است. از بین رفتن انبارهای مهمات سبب شده است روسیه با مشکل اساسی مواجه شود و برای تامین ادوات و تجهیزات لازم خود دست یاری به سوی چین، ایران و کرهشمالی دراز کند.
تمامی اهدافی که پیشتر به آن اشاره شد توسط سامانه موشکانداز هیمارس آمریکایی محقق شد. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین میگوید نیروی نظامی این کشور با اتکا به سامانه هیمارس توانسته سرنوشت جنگ را تغییر دهد و میز بازی را به هم بریزد. او میگوید اگر تعداد سامانههای هیمارسی که آمریکا در اختیار اوکراین قرار داده است بیشتر شود، اوکراینیها به توانی دست مییابند که میتوانند با به کارگیری آن ارتش روسیه را از کشور خود بیرون بیاندازند.
سامانهای به نام هیمارس
ارتش آمریکا تا دهه ۹۰میلادی از سامانه موشکانداز ام-۲۷۰ استفاده میکرد. این سامانه شامل دو موشکانداز مجزا بود که هرکدام ۶ موشک، روی هم رفته ۱۲موشک را در خود جای میداد. سکوی پرتاب این سامانه نیز یک نفربر ام-۱۱۳ بود که به جای چرخ، شنی داشت. وزن بالای این سامانه و محدودیتهای حرکتی آن سبب شد تا ارتش، کار طراحی و ساخت یک سامانه جدید، سبکتر و دقیقتر را آغاز کند. این سامانه که هیمارس نام دارد شامل یک موشکانداز است که ۶ موشک را در خود جای میدهد.
این موشکانداز روی یک کامیون از نوع FMTV قرار میگیرد. این کامیون ۶ چرخی و ۵ تنی، محبوبترین سواری سنگین ارتش آمریکاست که هم اکنون بیش از ۱۰۰هزار دستگاه از آن در جایجای دنیا در اختیار نیروهای نظامی این کشور یا همپیمانان نظامیاش قرار دارد. موشکهایی که میتوانند در این سامانه به کار روند بردها و دقت متنوعی دارند.
برد این موشکها در محدوده ۲ تا ۳۰۰کیلومتر متغیر است و هرچه برد این موشکها بیشتر میشود، دقت آن نیز بیشتر است. در حال حاضر ارتش آمریکا ۳۶۳ سامانه هیمارس در اختیار دارد. قرار است تعداد این موشکانداز تا پایان سال ۲۰۲۲ به ۵۴۷ سامانه افزایش یابد. پیشتر ۱۸سامانه هیمارس در اختیار ارتش رومانی قرار گرفته بود و اکنون با شروع جنگ میان اوکراین و روسیه ۱۶سامانه هیمارس در اختیار ارتش اوکراین قرار گرفته است.
هیمارس چه ویژگیهایی دارد؟
قیمت هر سامانه هیمارس بدون موشکهای آن در حدود یک میلیون دلار هزینه در بر دارد. با این حساب ۱۶سامانه هیمارسی که در اختیار اوکراین قرار دارد ۱۶میلیون دلار آب خورده است. البته هزینه مسلح کردن آن به موشکهای مختلف متغیر است. برد موشکهایی که آمریکا در اختیار اوکراین قرار داده، ۸۰کیلومتر و از نوع هدایت دقیق است.
قیمت هر کدام از این موشکها ۱۵۰هزار دلار است و یک موشکانداز کامل که شامل ۶ موشک است ۹۰۰هزار دلار هزینه در بر دارد. زلنسکی میگوید این سامانه موشکی، ارتش روسیه را غافلگیر کرده و در برخی از مواضع مانند خرسون سبب عقبنشینی آنها شده است. برخی منابع میگویند هواپیماهای جنگی روسیه توانایی شناسایی و رهگیری سامانههای هیمارس را ندارند و از این رو با مشکل مواجه شدهاند. بر اساس گزارشها تنها تجهیزاتی که اکنون برای رهگیری سامانههای هیمارس در اختیار ارتش روسیه قرار دارد پهپادهای ایرانی است.
در سمت مقابل با توجه به اظهارات ارتش اوکراین، اگر تعداد سامانههای هیمارس اهدایی بیشتر شود و به بیش از ۵۰ سامانه برسد امکان عقب راندن روسیه از مرزهای اوکراین وجود دارد اما بحث اصلی، تامین هزینههای این امکان از جانب آمریکاست. در حال حاضر صحبتهایی مبنی بر افزایش این تعداد به ۵۴ سامانه وجود دارد.
خطای هدفگیری موشکهایی که اکنون در اختیار ارتش اوکراین قرار گرفته تنها یک متر است. جالب است بدانید زمانی که برای شارژ مجدد این موشکانداز لازم است تنها ۴ الی ۵ دقیقه است و از این رو فرصتی برای فرار به دشمن نمیدهد. به این دلیل برخی میگویند هیمارس بهترین و کاربردیترین سامانه موشکی حال حاضر جهان است.
