روزنامه هفت صبح| رئیس جمهور روسیه در یک سخنرانی دستور بسیج نیرو در این کشور را صادر کرده است و این موضوع باعث فرار گسترده جوانان روسی به خارج از کشور شده است.
چه شده است؟
دادههای جستوجوهای اینترنتی گوگل نشان میدهد که جستوجوی کلمههای بلیت و هواپیما از ساعت ۸ صبح به وقت مرکز اروپا در روز چهارشنبه در مقایسه با روزهای آغازین هفته بیش از دوبرابر و درخواست برای ترک روسیه بیش از ۱۰۰برابر شده است. بنا بر گزارشها بلیت پروازهای مستقیم از روسیه به ارمنستان، گرجستان، آذربایجان و قزاقستان برای روز چهارشنبه بهطور کامل به فروش رفته است.
همچنین بلیتهای هواپیمایی ترکیه به مقصد این کشور که از ابتدای تحریمهای اروپا بر علیه روسیه یکی از پرطرفدارترین مقاصد روسهاست، تا روز یکشنبه و بلیتهای هواپیمایی صربستان از روسیه به مقصد بلگراد تا روز دوشنبه ۲۶ سپتامبر به پایان رسیده است. ارزانترین پرواز از مسکو به دوبی هم پنج برابر قیمت معمول به فروش میرسد.
بلیتهای پروازهای داخلی به سمت مرزهای روسیه هم بهصورت کامل فروخته شده است. بهطوری که بلیت پرواز از مسکو به ولادیقفقاز در نزدیکی مرز گرجستان که بهطور معمول ۷۰ یورو قیمت دارد، به مبلغ ۷۵۰ یورو به فروش رسیده است. همزمان ترافیک در گذرگاههای مرزی فنلاند و گرجستان نیز زیاد شده است. آنها که قصد فرار دارند، نمیتوانند به استونی، لتونی، لیتوانی یا لهستان وارد شوند، چون این کشورها از نیمهشب دوشنبه، به دلیل جنگ کرملین در اوکراین به گردشگران روس اجازه ورود نمیدهند.
چرا مردم فرار میکنند؟
رئیسجمهوری روسیه، شامگاه سهشنبه در یک سخنرانی تلویزیونی هفت دقیقهای دستور بسیج نیروهای ذخیره این کشور را صادر کرد. سخنرانی رئیسجمهوری روسیه برای آن دسته از مردان که در سن خدمت در ارتش هستند این نگرانی را پدید آورد که بهزودی ممنوعالخروج خواهند شد.
توضیح مقامات روسیه چیست؟
وزیر دفاع روسیه گفته است که بسیج نیرو برای نبرد در اوکراین محدود به افرادی خواهد بود که سابقه فعالیت نظامی بهعنوان سرباز حرفهای دارند. به گفته وی دانشجویان و مردانی که تنها بهعنوان سرباز وظیفه در ارتش حضور داشتهاند به جبهه فراخوانده نمیشوند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، هم در پاسخ به اینکه چه چیزی تغییر کرده است که نیروهای بیشتری فراخوانده شدهاند، گفت: «روسیه تنها با یک کشور در جنگ نیست. ما علیه ترکیبی از تواناییهای ناتو میجنگیم، زیرا اعضای این ائتلاف به کییف تسلیحات میرسانند.»
اهمیت این فراخوان چیست؟
اعترافی است مبنی بر اینکه جنگ مسکو علیه اوکراین پس از نزدیک به هفت ماه طبق برنامه پیش نمیرود. ضمنا این اولین فراخوان نیروهای ذخیره ارتش در روسیه از زمان جنگ جهانی دوم است. از سوی دیگر این دستور در حالی صادر شده است که با پیشرفتهای اوکراین در مناطق اشغالشده در هفتههای اخیر، نیروهای کرملین تلفات زیادی در میدان نبرد داشتهاند.
زلنسکی در تازهترین پیام ویدئویی خود گفته که از آغاز تجاوز نظامی روسیه به خاک اوکراین در ۲۴ فوریه امسال تاکنون حدود ۵۵ هزار نظامی روسی در جبهههای جنگ کشته شدهاند. این در حالی است که وزیر دفاع روسیه مدعی شد تعداد سربازان روسی که در هفت ماه گذشته در جنگ اوکراین کشته شدهاند فقط اندکی کمتر از شش هزار نفر است.
چه تعداد نیرو فراخوان شدند؟
به گفته مقامهای روسی، تعداد کل نیروهای ذخیرهای که در این دستور پوتین فراخوانده میشوند، میتواند به ۳۰۰ هزار نفر برسد. سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه، اعلام کرد که تنها کسانی که تجربه رزمی و خدماتی مرتبط داشته باشند، بسیج خواهند شد. او افزود که حدود ۲۵میلیون نفر با معیارها مطابقت دارند، اما تنها حدود یک درصد از آنها بسیج میشوند.
با این حال برخی میگویند که یک بند محرمانه در فرمان بسیج «محدود» ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، به کرملین اجازه میدهد سربازان بسیار بیشتری از آنچه اعلامشده را به خدمت بگیرد و معتقدند پوتین به دنبال بسیج بیش از یک میلیون نیروی ذخیره برای جنگ اوکراین است، نه ۳۰۰هزارنفر. کرملین عدد یک میلیون را رد کرده و دیمیتری پسکوف، سخنگو، آن را «دروغ» خوانده است.
واکنشها به فراخوان چه بوده است؟
ولودیمیر زلنسکی در یک پیام ویدئویی که شامگاه پنجشنبه، ۲۲ سپتامبر منتشر شد به زبان روسی از جوانان روس خواست به این فرمان اعتراض کنند؛ علیه آن مبارزه کنند؛ بگریزند؛ زیرا در غیر این صورت بهعنوان اسیر جنگی به زندانهای اوکراین خواهند افتاد. وزارت دفاع بریتانیا هم روز پنجشنبه، در آخرین بهروزرسانی نظامی خود، اعلام کرد که روسیه حتی برای جمع آوری ۳۰۰هزار سرباز جدید هم با مشکل مواجه میشود. این وزارتخانه اعلام کرد:
«روسیه برای جمعآوری همان ۳۰۰هزار نیرو هم احتمالا با چالش لجستیکی و اداری مواجه میشود. گویا تلاش میکند با بسیاری از این نیروها که بعید بهنظر میرسد تا ماهها بتوانند در جنگ نقش موثری ایفا کنند، تشکیلات جدیدی ایجاد کند.» و افزود: «حتی این بسیج محدود نیز احتمالا درمیان بخشهایی از جمعیت روسیه بسیار منفور خواهد بود. پوتین به امید ایجاد قدرت رزمی که بسیار به آن نیاز دارد خطر سیاسی بزرگی را میپذیرد.»
سایر خبرها درباره روسیه
پوتین در سخنرانی خود خطاب به مردم روسیه، ضمن اعلام فراخوان، همچنین به غرب هشدار داد که در مورد استفاده از تمام ابزارهای در اختیارش برای حفاظت از خاک روسیه، بلوف نمیزند. چنین برداشت میشود که این هشدار، اشارهای پنهان به توان هستهای روسیه باشد.
پس از اعلام فراخوان نخستین تظاهرات گسترده ضدجنگ در این کشور ظرف ماههای اخیر اتفاق افتاد که به دستگیری بیش از یک هزار و ۳۰۰ تن در ۳۹ شهر در سراسر روسیه منجر شد.
«همهپرسی» روسیه در مناطقی از شرق اوکراین که آنها را در ماههای اخیر اشغال کرده روز جمعه ۲۳ سپتامبر آغاز شد. در این همهپرسی که اوکراین و متحدان غربی این کشور آن را محکوم کردهاند، مردم تحت اشغال در دونتسک لوهانسک، خرسون و همچنین ژاپوریژژیا در خصوص الحاق به خاک روسیه پای صندوقهای رای میروند. هیچ کشور یا سازمان بینالمللی این کارزار سیاسی را به رسمیت نمیشناسد. مقامهای منصوب روسیه در مناطق اشغالی مسئول برگزاری «رفراندوم» هستند. برگزاری «این همهپرسی» در واقع یادآور اقدام مشابهی است که روسیه در سال ۲۰۱۴ انجام داد و شبهجزیره کریمه را هم به خاک خود اضافه کرد.
