روزنامه هفت صبح | ایندیپندنت فارسی، در گزارشی، تصویری عجیب از وضعیت اقتصادی ترکیه را تصویر کرده است. ۱۰ نکته از این گزارش را بخوانید.
یک: بر اساس اعلام سازمان آمار ترکیه، تورم یک ساله ترکیه، از مارس ۲۰۲۰ تا دسامبر ۲۰۲۲، افزایش ۴۹.۴۶ درصدی یافته و از ۱۱.۸۶ به ۶۱.۱۴ درصد رسیده است.
دو: در یکی از آخرین افزایش قیمتها، روز چهارشنبه، ۶ آوریل، مرکز هماهنگی حمل و نقل شهرداری کلانشهر استانبول (UKOME) با تشکیل یک نشست فوقالعاده، افزایش۴۰ درصدی هزینه بلیت الکترونیکی، تاکسی، مینیبوس، تاکسیهای موسوم به «دولموش»، و شاتلها را تصویب کرد.
سه: بر اساس این تصمیم، قیمت بلیت کامل مترو، اتوبوس، و متروبوس از ۵.۴۸ لیر به ۷.۶۷ لیر افزایش یافت. پیش از تشکیل این جلسه و تصویب قیمتها، ایوب آکسو، رئیس اتاق تاکسیرانان استانبول، اعلام کرده بود که رانندگان تاکسی هم خواهان افزایش حداقل ۵۰ درصدی کرایهها هستند. در این جلسه نرخ ورودی تاکسیمتر هم از ۷ لیر به ۹.۸ لیر افزایش یافت.
چهار: این افزایش قیمتها با انتقاد دانشجویان ساکن این شهر روبهرو شده است. انتقاد دانشجویان در حالی اعلام میشود که سالها است یارانه حملونقل برای تردد دانشجویان و دانشآموزان در تمام خطوط شهری ترکیه اعمال میشود. در همین زمینه، «جان اکین چاغلار»، دبیر شهرداری استانبول، گفته است:
«یارانه حملونقلی که در آغاز سال در نظر گرفته شده بود، ۵.۵ میلیارد لیر از کل بودجه ۴۳.۶ میلیارد لیری شهرداری بوده است. اما با توجه به افزایش هزینه حمل و نقل، تا امروز حدود ۱۰ میلیارد لیر پرداخت شده است. این افزایش قیمت برای اینکه بخش عمده بودجه را صرف یارانه حمل و نقل نکنیم، یک اقدام ضروری بوده است.»
پنج: با توجه به وقوع جنگ میان روسیه و اوکراین، قیمت جهانی حاملهای انرژی مانند بنزین و گازوئیل و الپیجی، دستخوش افزایش کمسابقهای بوده است. میتوان گفت که ترکیه هم از تبعات اقتصادی این جنگ در امان نبوده است. این وضعیت، حمل و نقل عمومی در ترکیه را هم درگیر کرده است. در ترکیه هم با توجه به حضور رقابتی شرکتهای نفتی چندملیتی، قیمت حاملها بر اساس قیمت جهانی تعیین میشود.
شش: از سوی دیگر شرکت آب استانبول İSKİ هم روز سهشنبه، ۵ آوریل، درخواست افزایش قیمت تعرفه آب آشامیدنی در این شهر را به شورای شهر استانبول تحویل داد. شورای شهر استانبول هم با تشکیل جلسه، قیمت مصرفی هر متر مکعب آب در این شهر را با ۲۹ درصد افزایش، از ۵.۵۶ لیر به ۸.۳۳ لیر رساند.
هفت: رئیس اتحادیه اتاقهای کشاورزی ترکیه (TZOB) هم روز اول آوریل، نتیجه بررسیهای این اتحادیه را در زمینه تفاوت قیمت محصولات در نزد تولیدکنندگان و مصرفکنندگان اعلام کرد. به گفته او، در ماه مارس اختلاف قیمت بین تولیدکننده و مصرفکننده در ترکیه، حداقل ۵.۵ برابر شده است.
هشت: کمبود ماهی در بازارهای ترکیه نیز باعث شد تا قیمت انواع مختلف ماهی تا ۳۰ لیر افزایش یابد. این افزایش ناشی از کشف دو «مین دریایی» که در نتیجه جنگ میان روسیه و اوکراین به محدوده آبی ترکیه وارد شدهاند و نیز اعلام ممنوعیت ماهیگیری در دریای سیاه بوده است.
۹ : اما افزایش قیمتها در همین محدوده باقی نماند. موسسه گوشت و لبنیات ترکیه که روز ۲۲ مارس قیمت گوشت را ۴۸ درصد افزایش داده بود، هشت روز بعد، در ۳۰ مارس، اعلام کرد که قیمت گوشت قرمز ۱۰ درصد دیگر هم افزایش یافته است. مدیر این موسسه با بیان این نکته که قیمتهای مصوب در این موسسه، ۶۶ درصد کمتر از نرخ بازار است، گفته بود: «وقتی قیمت گوشت کشتار کیلویی ۸۰ لیر تمام میشود، این امکان وجود نداشت که گوشت چرخ کرده را با قیمت ۵۶ لیر بفروشیم.»
۱۰: بر اساس گزارش موسسه تحقیقاتی «آکسوی»، که روز ۱۹ مارس در رسانههای ترکیه بازتاب یافت، شمار کسانی که وضعیت اقتصادی را «بد» دانستهاند، معادل ۸۴.۸ درصد بوده است. حتی رایدهندگان «ائتلاف جمهوری» نیز که طرفداران دولت محسوب میشوند، با نگرانی شرایط اقتصادی و تورمی پیش رو را دنبال میکنند. در تحقیقات این موسسه، شمار کسانی که فکر میکنند این روند تورمی ادامه خواهد یافت، معادل ۷۳.۴ درصد اعلام شده است.
