روزنامه هفت صبح، آرش خوشخو | بعد از یکسری مطالب پشتسر هم درباره شرایط سیاسی آن سالها بیایید کمی نفس تازه کنیم و مروری بر بخش ورزش داشته باشیم.
یک: بهطور خلاصه برایتان بگوییم که فوتبال ایران در دهه هفتاد یکبار به جامجهانی رسید (1998 یا همان 1377) و آمریکا را شکست داد. در صعود به جامجهانی 1994 به شکلی تحقیرآمیز و با شکست مقابل کرهجنوبی و عراق و عربستان ناکام شده بودیم. اما کارنامه تیمملی در جامملتهای آسیا: در جام سال 1992 که با فضاحت و محرومیت و رسوایی در دور اول حذف شدیم.
هدایت تیم با علی پروین بود. در سال 1996 با درخشش علی دایی و خداداد عزیزی به مقام سوم جامملتهای آسیا رسیدیم و در جامملتهای سال 2000 که همان 1379 میشد در دور یکچهارم نهایی در حالیکه با شوت حیرتانگیز کریم باقری از کرهجنوبی پیش بودیم، با اشتباه علی دایی در محوطه جریمه ایران گل مساوی را خوردیم و در وقتهای اضافه با اخراج علی کریمی ده نفره شدیم و در نهایت شکست خوردیم. جلال طالبی سرمربی این تیم بود.
بازیها در بیروت برگزار شد و خاطره این بازیها شامل بیانضباطترین کاروان تاریخ ورزش ایران بود که ستارههایش نمیتوانستند از شبهای مدیترانهای بیروت دل بکنند! در بازیهای آسیایی هم در سال 1994 در بازیهای آسیایی هیروشیما، با سرمربیگری استانکو در همان دور مقدماتی حذف شدیم
اما در بازیهای آسیایی بانکوک در سال 1377 پس از یک شکست شوکهکننده در دور مقدماتی مقابل عمان، به بازیها برگشتیم و روی درخشش علی کریمی و دایی و باقری با عبور از چین و ازبکستان و کویت قهرمان شدیم. منصور پورحیدری سرمربی این تیم بود. در همین دهه هفتاد نتایجی مثل تساوی با دانمارک در کپنهاگ، شکست پنج بر یک مقابل اتریش در وین و پیروزی بر تیمهایی مثل شیلی را هم در کارنامه خود داشتیم.
دو: اما در باشگاهی: استقلال یکبار قهرمان آسیا شد (با سرمربیگری پورحیدری) و دوبار در دو دوره دیگر به فینال رسید که یکبار با ضربات پنالتی به الهلال باخت و یکبار هم در تهران (در سال 1378) شاگردان ناصر حجازی دو بر یک به تیم چوبیلو ایواتا ژاپن بازی را واگذار کردند. در همین دهه هفتاد (سال 1372) پاس با هدایت فیروز کریمی و با تکیه بر بهزاد غلامپور و حکیمزاده و رضاییمنش و محسن گروسی و اکبر یوسفی به شکلی باورنکردنی در حالیکه در دور مقدماتی شکست مقابل تیم اماراتی و مساوی با تیم ضعیف پاکستانی را در کارنامه داشت، با گذر از تیمهای قدرتمندی از ژاپن و عربستان قهرمان آسیا شد.
پرسپولیس هم یک قهرمانی و یک نایبقهرمانی در جام جامداران آسیا را در کارنامه داشت. سه بار با هدایت استانکو و متکوویچ به جمع چهار تیم نهایی صعود کرد که هر سه بار از رسیدن به فینال بازماند. یک بار از حریف کرهای شکست خورد، یک بار از حریف چینی و یکبار هم از حریف ژاپنی. در نهایت دوبار به مقام سوم رسیدند (با شکست دادن الزورا عراق و سامسونگ کرهجنوبی در بازی ردهبندی) و یکبار هم چهارم شدند. این کارنامه فوتبال ایران در دهه هفتاد شمسی بود.
سه: در کشتی با درخشش رسول خادم بعد از سالها یک سوپرقهرمان در عرصه کشتی داشتیم. در این دهه جدا از رسول خادم چهرههایی مثل امیر خادم، علیرضا دبیر، اکبر فلاح، محمد طلایی، عباس حاجکناری، عباس جدیدی و علیرضا حیدری طلای جهانی بهدست آوردند و در مسابقات قهرمانی جهان در سال 1377 در تهران، تیم کشتی ایران به مقام قهرمانی جهان هم رسید. در مسابقات المپیک رسول خادم تنها طلایی کشتی ایران بود.
چهار: مسئله والیبال هم شاید برایتان جالب باشد. مرور نتایج تیمملی والیبال ایران در دهه هفتاد شما را با معجزه بوگانیکوف و ولاسکو در والیبال ایران در یکی دو دهه بعد بیشتر آشنا میکند. تیم ملی والیبال ایران در دهه هفتاد 17بار با سه تیم چین و کرهجنوبی و ژاپن در رقابتهای مختلف بازی میکند. حاصلش هفده شکست است. شانزده شکست با نتیجه سه بر صفر بوده و تنها در یک بازی توانستهایم یک ست از ژاپنیها بگیریم! مطمئنا متوجه عمق فاجعه هستید! در همین دهه سه بار با قزاقستان هم روبهرو شدیم که دوبار سه بر صفر باختیم و یک بار سه بر یک! یعنی حتی در آسیا هم در سطح یک تیم درجه دو و حتی درجه سه بودیم.
پنج: در فوتبال سالنی یا همان فوتسال تیم خلقالساعه فوتسال ایران با مربیگری محمد مایلیکهن در مسابقات جامجهانی شرکت کرد و با درخشش سیدمهدی ابطحی و گلزنی سعید رجبی و با پنج پیروزی و سه شکست به مقام چهارم جهان دست یافت.
شش: در جمعبندی وضعیت کلی، در بازیهای آسیایی 1994 کاروان ایران با 9 طلا و 9 نقره و هشت برنز به مقام ششم آسیا رسید. بعد از چین و ژاپن و کرهجنوبی و ازبکستان و قزاقستان. در بازیهای آسیایی 1998 هم با 10 طلا و 11 نقره و 13 برنز در جای هفتم قرار گرفتیم. پس از چین و ژاپن و کرهجنوبی و تایلند و قزاقستان و چینتایپه.
هفت: در المپیک تابستانی 1992 در بارسلونا با یک نقره و دو برنز در جای 44 ایستادیم و در المپیک 1996 آتلانتا هم با یک طلا و یک نقره و یک برنز در جای 43 قرار گرفتیم و در المپیک سال 2000 در سیدنی (یعنی در تابستان 1379) هم با تکیه بر سه طلای باورنکردنی توسط رضازاده و توکلیان در وزنهبرداری و طلای علیرضا دبیر در کشتی و برنز هادی ساعی در تکواندو تا مکان 27 پیش رفتیم. رکوردشکنیهای حسین رضازاده از همین مسابقات شروع شدند.
اینها خلاصهای بودند از مهمترین نتایج ورزش ایران در دهه هفتاد. فردا درآخرین قسمت این پاورقی قهرمانان و چهرههای اصلی این دهه را مرور میکنیم. چه در عرصه سیاست و چه فرهنگ و چه ورزش.
