روزنامه هفت صبح، مرجان فاطمی | بازار توقیف فیلمها همیشه داغ بوده. انگار همیشه فیلمهایی وجود دارند که فقط دربارهشان میشنویم اما هیچوقت اجازه نداریم آنها را ببینیم. در این سالها مشکل خیلی از فیلمها حل شده و بالاخره با هر شکلی که شده به نمایش درآمدهاند اما بعضی از آنها در هیچ دورهای مجاز به اکران نبودهاند. به نظر میرسد به بعضیهایشان حکم حبس ابد خورده و هیچوقت قرار نیست آنها را ببینیم.
یک: «صد سال به این سالها» سامان مقدم از آن دست فیلمهایی است که حتی اجازه ورود به جشنواره را هم پیدا نکرد. فیلم یکبار در بخش خارج از مسابقه جشنواره بیستونهم فجر برای اصحاب رســانه به نمایش درآمد. این فیلم از سال ۸۶ یعنی از ۱۴ سال پیش در توقیف است.
آنطور که درباره فیلم شنیدهایم زندگی یک زن را در سه دهه مختلف روایت میکند. داستان از دوره پهلوی شروع میشود و تا جنگ تحمیلی ادامه دارد. براساس روایتهای غیر رسمی، نمایش خوشبختی قهرمان قصه در دوران قبل از انقلاب و زجرهای او پس از انقلاب، مشکل اصلی فیلم است و به همین خاطر مجوز نمیگیرد. چندسال پیش تهیهکننده فیلم اعلام کرد اصلاحات زیادی روی آن انجام شده و مجوز گرفته اما هنوز هم توقیفش ادامه دارد.
دو: سال ۸۸ چند فیلم درباره ماجراهای پس از انتخابات سال ۸۸ ساخته شد اما «خیابانهای آرام» کمال تبریزی با بقیه فرق داشت. تبریزی فیلمش را بدون زمان و مکان ساخت و برای اینکه بیطرفیاش را نشان دهد به ارمنستان رفت و اتفاقهای داخل ایران را در این کشور روایت کرد.
ماجرای فیلم داستان چند دیوانه است که از آسایشگاه فرار کرده و شهر را به هم ریختهاند. در کنار اتفاقهایی که در شهر رقم میزنند اشارههایی هم به ماجراهای سال ۸۸ میشود. فیلم از سال ۸۹ که فقط یکبار برای اصحاب رسانه در جشنواره به نمایش گذاشته شد دیگر رنگ پرده را ندید. البته از آنجایی که سالها از آن دوره میگذرد، بعید است نمایش آن دیگر جذابیتی داشته باشد.
سه: «گزارش یک جشن» ابراهیم حاتمیکیا هم از سال ۸۹ تا به حال در توقیف است. این فیلم هم براساس وقایع سال ۸۸ ساخته شده و داستانش در یک آژانس ازدواج میگذرد. حاتمیکیا وقایع این آژانس ازدواج را با اتفاقهای واقعی آن سال پیوند زده و از این جهت اجازه نمایش به آن ندادهاند.
این فیلم فقط یکبار در جشنواره بیستونهم فجر به نمایش درآمد. البته بعدها مسئولان گفتند با اعمال چند اصلاحیه قابل نمایش است اما دیگر خبری از اکران آن نشد. «گزارش یک جشن» یکی از ضعیفترین فیلمهای حاتمیکیا بود و اگر اکران میشد هم سرنوشت خوبی پیدا نمیکرد. درواقع یکجورهایی این توقیف به نفعش شد.
چهار: سال ۹۰ خسرو معصومی فیلم «خرس» را به جشنواره فجر فرستاد. طبیعتا فکرش را نمیکرد که این فیلم به سرنوشتی پیچیده دچار شود. آن زمان سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد به فرهاد اصلانی برای این فیلم رسید و چند سیمرغ دیگر هم به نامش ثبت شد. اما هیچوقت اجازه اکران پیدا نکرد. در دولت پیش، ۱۳ مورد اصلاحیه به آن خورد اما کارگردان نپذیرفت که آنها را اعمال کند. علت اصلی توقیف این بود که معصومی روی زندگی رزمندهای دست گذاشته که بعد از سالها اسارت متوجه میشود همسرش با مردی شارلاتان ازدواج کرده. برمیگردد تا هرطور شده همسرش را به دست بیاورد.
پنج: «کاناپه» کیانوش عیاری از آن دست فیلمهایی است که همهمان یک جورهایی دلمان میخواهد فقط یکبار هم شده آن را ببینیم. سال ۹۵ وقتی همه منتظر بودند آن را در جشنواره تماشا کنند خبر کنار گذاشته شدن آن از جشنواره به گوش رسید. استفاده از کلاهگیس برای بازیگران زن مهمترین مشکل «کاناپه» بود. عیاری از بازیگران زن کاناپه خواسته بود موی سرشان را بتراشند و از کلاهگیس استفاده کنند تا در صحنههایی که نامحرم وجود ندارد، بدون روسری باشند اما تحلیلش مورد قبول قرار نگرفت و فیلم به توقیف رفت.
شش: و اما «قاتل و وحشی» که هنوز دقیق نمیتوان درباره حبس ابد آن اظهارنظر کرد. این فیلم دو سال اجازه حضور در جشنواره را پیدا نکرد. علت هم تراشیدن سر لیلا حاتمی و دیده شدن گوشهایش بود! البته یکی از اعضای پروانه نمایش اعلام کرده بود که مشکل نمایش گوش نیست و ۸۰ درصد فیلم مشکل شرعی دارد. بعضیها هم گفتند که ترویج خشونت میکند و در پی اشاعه بردگی جنسی است و از این جور حرفها. حتی مهلت دادند که اصلاحاتی روی فیلم انجام شود و بعد از آن هم به نتیجهای نرسید. حالا همه منتظریم ببینیم بالاخره تکلیف فیلم چه میشود.
