روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| آخرین گزارش مرکز آمار ترکیه از دادههای فروش خانه در ماه گذشته نشان میدهد روسها و ایرانیها به ترتیب همچنان بیشترین خریداران خارجی ملک در ترکیه هستند اما با نگاهی به اعداد فروش خانه از سال گذشته تا مهر امسال متوجه میشویم که فروش ملک به ایرانیها در ترکیه یک سقوط 45درصدی داشته است.
از شهریور تا مهر ماه امسال ایرانیها تنها 342 ملک در ترکیه خریدهاند که نسبتبه تعداد ملکی که یک یا دو سال پیش به ایرانیها فروخته شده بود بسیار کم است. سال گذشته ایرانیها 592 واحد ملک در ترکیه خریده بودند اما حالا این تعداد تقریبا نصف شده است. البته این مسئله تنها مربوط به خریداران ایرانی نیست و بهطور کلی فروش خانه به افراد خارجی نسبت به سال گذشته 42درصد کاهش داشته و تنها 2/9درصد کل فروش ملک، مربوط به خریداران خارجی است.
آنتالیا محبوبترین شهر برای خریداران خارجی بوده و هزار و هفت واحد خانه در ماه گذشته در این شهر را افراد خارجی خریداری کردهاند. بعد از آنتالیا هم شهرهای استانبول و مرسین محبوب بودهاند. اوج خرید ملک در ترکیه برای ایرانیها مربوط به ماه آخر سال 2021 است. زمانی که هموطنان ما هزار و 462 واحد ملک در شهرهای مختلف ترکیه خریدند. دلیل کمرنگ شدن حضور ایرانیها در مارکت ملک ترکیه چیست؟ یا شاید بهتر است بپرسیم چرا دو سال پیش ایرانیها حدود چهار و نیم برابر ماه گذشته در این کشور ملک خریدند؟
سعید مشکانی، کارشناس مسکن در این باره به هفت صبح توضیح میدهد: «دورانی که میزان فروش ملک به خارجیها و مخصوصا ایرانیها افزایش چشمگیری پیدا کرد، لیر در برابر دلار سقوط کرده بود. هنوز هم قیمت ملک در ترکیه مطابق با دلار رشد نکرده بود و میتوان گفت قیمت ملک در ترکیه نسبت به دلار عقب بود. در این شرایط مشخص است که خیلیها سرمایه خود را منتقل میکنند و ملکهایی را که هنوز با دلار رشد نکرده خریداری میکنند.»
ریزش ارزش لیر و امکان دریافت اقامت در ترکیه از طریق خرید ملک بسیاری از جمله ایرانیان را به سمت خرید خانه در این کشور کشاند و برخی کارشناسان ترک افزایش قیمت خانه را گردن خارجیهایی انداختند که در این دوران در ترکیه ملک خریدند. به گفته مشکانی اتفاقی که در حال حاضر افتاده این است که رشد لیر متوقف شده و نرخ ملک بالا رفته است.
او در ادامه توضیح میدهد: «علاوه بر اینها نرخ رشد مسکن هم در ترکیه کنترل شده است چون خرید ملک عایدی سرمایه ندارد طبیعتا باعث شده تا خرید ملک نسبت به گذشته کمتر شود.» این کارشناس مسکن در ادامه اضافه میکند: «ضمن اینکه موج مهاجرتی که در آن زمان شروع شده بود و ایرانیها با خرید ملک در ترکیه از ایران میرفتند تمام شده و تقریبا آنها که میخواستند بروند، رفتهاند و حالا دیگر از تب و تاب اولیه افتاده است.» به گفته مشکانی زمانی که رئیس بانک مرکزی ترکیه نرخ مسکن را بالا برد این چشمانداز وجود داشت که بازار ملک ترکیه راکد شود.
از طرفی میتوان ریزش بیش از پیش ارزش ریال در برابر دلار را یکی دیگر از عوامل کاهش فروش ملک به ایرانیها دانست. قانون جدید خرید ملک برای گرفتن اقامت ترکیه کار را برای خارجیها، به خصوص ایرانیها سختتر کرده است. مطابق این قانون مبلغ سرمایهگذاری برای خرید ملک مسکونی و گرفتن اقامت قابل تمدید ترکیه از۷۵هزار دلار به ۲۰۰هزار دلار یعنی حدود 10میلیارد و 200 میلیون تومان تغییر کرده است.
پیش از این در کلانشهرها میشد با مبلغ حداقل 75هزار دلار اقامت گرفت و این مبلغ در شهرهای کوچک 50هزار دلار بود. اما حالا این مبلغ برای تمامی شهرها 200هزار دلار در نظر گرفته شده است. طبق این قانون دیگر مبلغ کارشناسی ملک (برگه اکسپرتیز) برای اداره مهاجرت ترکیه معیار نیست و رقمی که روی سند ملک درج میشود مهم است.
یعنی روزی که شما میخواهید سند ملک خود را به نام بزنید، مبلغ لیر نوشته شده روی سند ملک باید با نرخ بانک مرکزی آن روز معادل با ۲۰۰هزار دلار باشد. ماجرا برای گرفتن شهروندی فرق میکند و باید حداقل ملکی به قیمت 400هزار دلار یعنی حدود 20 میلیارد و نیم میلیون تومان خرید تا بتوان پاسپورت این کشور را دریافت کرد.
بعد از موج خرید ملک در دوبی، قبرس و گرجستان، میتوان گفت تب خرید ملک در ترکیه از دی ماه سال 96 بالا گرفت؛ دورانی که هنوز التهابات ارزی شروع نشده بود و جو روانی تحریم وجود نداشت. در ده ماهه اول سال 97 ایرانیها به امید گرفتن اقامت ترکیه هشت هزار واحد مسکونی تنها در شهر ازمیر خریدند.
بعد از آن هم خرید ملک در ترکیه روند صعودی داشت به طوری که بررسی دادههای مرکز آمار ترکیه نشان میداد شهروندان ایرانی در هشت ماهه سال 2019 بیش از سه هزار ملک در ترکیه خریداری کردند که این میزان نسبت به یکسال قبل از آن رشد 89 درصدی داشته است. حالا کمکم به نظر میرسد موج خرید ملک در ترکیه هم مانند دوبی، گرجستان و قبرس رو به پایان باشد.
هرچند مدتی پیش دوباره املاکیهای قبرس شمالی با تبلیغات گسترده و پیشنهاداتی مثل پرداخت اقساطی و تورهای رایگان سعی داشتند ایرانیها را به خرید خانه در این جزیره کوچک جذب کنند. شروع قيمتها براي خريد ملك در قبرس شمالي در حال حاضر با اين رقمها انجام ميشود: سوئيت با ٨٥هزار پوند، خانه يكخوابه ۱۱۰ هزار پوند، خانه دوخوابه با ۱۳۵ هزار پوند و خانه ويلايي هم با ۲۵۰ هزار پوند قابل خريد است.
سعید مشکانی پیش از این در اینباره به هفت صبح گفته بود: «ايرانيها در موج اول خريد ملك در كشورهاي همسايه اول به تركيه رفتند و هركسي كه توانايي مالي داشت همانجا ملك خريد. حالا كساني كه از خريد خانه در كشور تركيه جا ماندهاند، در قبرس ملك ميخرند. اين كشور مناسب زندگي كساني است كه شغل فريلنس و دلاري دارند و بايد حساب بانكي بينالمللي داشته باشند، در اين شرايط اگر درآمد خوبي هم داشته باشند قبرس گزينه خوبي است. در غير اين صورت اين جزيره چيزي براي سرمايهگذاري ندارد.»
