روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی| ماجرای اختلاف یحیی گلمحمدی و پرسپولیس برای خودش یک گزارش مستقل است که احتمالا باید سراغش را از صفحه ورزشی بگیرید اما نکتهای که چند روزی است لابهلای حرف و حدیثها میشنویم و در حرفهای دیروز یحیی هم به آن اشاره شد یک موضوع دیگر است: آپشن.
گلمحمدی دیروز در بخشی از گلایههایی که از پرسپولیس داشت به پرداخته نشدن آپشنها اشاره کرد. روزنامه جوان هم چند روز پیش به او کنایه زد و گفت که هم آپشن میگیرد و هم قهر میکند. این آپشن چیست و چه اهمیتی دارد؟
این اولین بار نیست که صحبت از آپشن در قرارداد بازیکنها و مربیهای تیمهای فوتبال میشود. شاید بتوان گفت اولین بار که این بحث داغ شد وقتی بود که برای تیمها و اعضای کادر سقف قرارداد تعیین شد تا از این طریق جلوی رشد عجیب و غریب دستمزدها در فوتبال گرفته شود
اما از آنجا که بازار به هر حال راهش را پیدا میکند و اگر نکند از بیراهه مسیر را باز میکند، آنچه قبلا به گزینههای تشویقی قراردادها گفته میشد و قرار بود نمک و فلفل آن باشد در مواردی از اصل دستمزد هم پیشی گرفت مثلا اگر قبلا برای اینکه بازیکن انگیزه بیشتری پیدا کند در قرارداد میآمد که قهرمانی لیگ برتر یا جام حذفی یا تعداد گل زده و… فلان قدر پاداش خواهد داشت، در چند سال اخیر این پاداشها آنقدر جزئی شده و مبلغ و شکل پرداختش عجیب شده که نه تنها اصل قرارداد را تحت تاثیر قرار میدهد بلکه مرور چند مورد از آنها میتواند جالب باشد.
عبدالله ویسی در مصاحبه ای به این آپشنهای عجیب اشاره کرده بود. این که برای دروازه بان آپشن کلین شیت قرار داده بودند. او می گوید وظیفه دروازه بان کلین شیت کردن و گل نخوردن است نمی شود که برای هربار گل نخوردن پول جداگانهای به او بدهیم. یا برای مهاجم آپشن گل زدن قرار می دهند. پس بقیه دستمزدش بابت چیست؟ او قرار است گل بزند دیگر!
در یکی از باشگاههای فوتبال که از اصفهان در لیگ حاضر شده، آپشنهای عجیبی طی سالهای گذشته روی قرارداد بازیکنان اضافه میشد. عجیبترین آن، دادن میلگردو ضایعات آهن به جای بخشی از قرارداد بود! مدل کاریشان نیز اینطور بود که بازیکنی که مثلاً ۵۰۰ میلیون تومان میخواست، هنگامی که سقف قراردادها ۳۵۰ میلیون تومان بود، قراردادش به این شکل بسته میشد که باشگاه ۳۵۰ میلیون برای آن بازیکن به صورت نقدی در نظر میگرفت و ۱۵۰ میلیون تومان اضافه نیز با حواله میلگرد پرداخت میشد. البته حواله میلگرد روی قرارداد حرفهای بازیکن نوشته نمیشد و بیشتر شبیه زیرمیزی بود اما وجود داشت. بعدها باز هم این آپشن میلگرد در قرارداد بازیکنان افزایش یافت و تا جایی پیش رفت که تقریباً هیچ بازیکنی بدون دریافت حواله میلگرد، قرارداد نمیبست.
جالب اینکه یکی از مسئولان باشگاه، مسئول فروش حواله میلگرد و واریز پول به حساب بازیکنان بود! فلان باشگاه خودروساز هم خیلی علنی برای جلب رضایت فلان ستاره نه چندان آماده، چند دستگاه ماشین ساخت خودش را از بیت المال و حقوق کارگران به فوتبالیست معروف پرداخت کرد و این کار چندین بار تکرار شد. حتی مدیرعامل یکی از فامیل های خودش را هم اینگونه در تیم قرار داد و برایش حقوق 200میلیونی نوشت تا صدای سرمربی تیم که از موضوع بی خبر بود دربیاید.
حق مسکن بلاعوض
تازهترین افشای جنجالی که مربوط میشود به آپشن جزئیاتی است که از قرارداد بازیکنهای استقلال منتشر شد. در این قراردادها بخشهای مختلفی خودنمایی میکرد، مواردی مثل حق مسکن بلا عوض، رضایت مدیرعامل، رضایت سرمربی، قهرمانی لیگ برتر، قهرمانی جام حذفی، قهرمانی در سوپرجام، جمع حضور در هر بازی، پاداش برد، پاداش گل زده یا پاس گل، دعوت به تیم ملی، کلین شیت و…
برای اینکه به حجم و تاثیر آپشنها در قرارداد بازیکنهای استقلال پی ببرید همینقدر بدانید که مجموع قرارداد بازیکنان و مربیان استقلال برای لیگ بیست و دوم ۳۲۱ میلیارد و ۸۵ میلیون تومان است و آپشنهای استقلالیها ۱۷۴ میلیارد و ۴۵ میلیون یعنی نزدیک به نیمیاز مبلغ قراردادها.
قرمزهاي پايتخت طی سالیان اخیر از آن دسته باشگاههایی بودند که آپشنهای عجیبی را در قرارداد با بازیکنان خود متعهد شدهاند. وقتی بازیکنان جدید پرسپولیس پیش از شروع فصل یازدهم قرار بود با این باشگاه عقد قرارداد کنند، برای دور زدن قانون سقف قراردادها، از باشگاه خواستههای عجیبی داشتند و در صورت عدم توافق بر سر افزایش موردی در قراردادشان، مسئولان باشگاه را به جدایی از تیم تهدید کردند.
مدیران وقت باشگاه پرسپولیس نیز به اجبار به این نتیجه رسیدند که بهتر است به جای بخشی از پول، به بازیکنان اتومبیل بدهند؛ اتومبیلهایی که پلاک نداشت و در پارکینگ منزل بازیکنان سالها خاک خورد و در نهایت بعد از چند سال با شرایط خاصی موفق شدند آنها را به فروش برسانند.
رضایت چندصد میلیون تومانی
تیمهای دیگر مانند پرسپولیس هم کم حاشیه آپشنی نداشتهاند مثلا دو،سه سال پیش روزنامه خبرورزشی در گزارشی به بررسی آپشنهای عجیب در قرارداد یکی از بازیکنان پرسپولیس پرداخته بود (توجه داشته باشید که رقمها برای سه سال پیش است):« شاید عجیبترین آپشن در قرارداد برخی بازیکنان پرسپولیس دریافت ۵۰۰ میلیون تومان اضافی در صورت رضایت مدیرعامل و سرمربی تیم است!
به طور نمونه اگر بازیکنی قراردادش ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان است در صورت رضایت مدیرعامل و سرمربی میتواند ۵۰۰ میلیون تومان دیگر هم بگیرد تا دریافتیاش به ۳ میلیارد تومان برسد. بازیکنی را سراغ داریم که همین فصل از پرسپولیس جدا شد و در فصول گذشته اغلب مسابقات روی نیمکت یا سکوها مینشست. این بازیکن نیمکتنشین با کیفیتی به مراتب پایینتر از سایر بازیکنان پرسپولیس و معمولی هم، چنین بندی در قراردادش داشته و موفق شده است ۵۰۰ میلیون تومان اضافی به خاطر رضایت مدیرعامل سابق پرسپولیس و برانکو ایوانکوویچ دریافت کند.»
تقریبا همان موقعها بود که آپشن قرارداد بشار رسن هم رسانهای شد، آپشنی که میگفت چنانچه او در 50 درصد از بازیهای لیگ برتر در لیست 18 نفره قرار بگیرد مستحق دریافت 50 هزار دلار پاداش خواهد بود.دو آپشن دیگر در قرارداد بشار رسن هم از این قرار بود: «در صورتی که در 40 درصد از مسابقات لیگ برتر در فهرست 14 نفره باشد، 50 هزار دلار پاداش دریافت میکند و همچنان در صورت رضایت مدیرعامل از عملکرد بازیکن، 50 هزار دلار به عنوان پاداش پرداخت خواهد شد.»
همین ازدیاد قراردادهای زیرمیزی و مخفیانه در نهایت سازمان لیگ را مجبور کرد از سقف قرارداد کوتاه بیاید تا حداقل قراردادها و آپشنها شفاف شود ضمن اینکه به این ترتیب مالیات گیری و حساب کشی هم راحت میشد. البته گفته میشود که چون تیمها معمولا مشکل نقدینگی دارند و مخصوصا در مورد پرداخت حقوق بازیکنهای خارجی به مشکل برخورد میکنند هنوز در مواردی پرداخت آپشنهای غیر نقدی مانند ملک در ترکیه و به تازگی حواله خرید خودروی وارداتی چندان عجیب و غریب نیست.
